Fáfnismál

Sigvrþr oc Reginn foro vp a Gnitaheiði oc hitto þar slóþ Fafnis, þa er hann screiþ til vaz. Þar gorði Sigvrþr grof micla a veginom, oc gecc Sigvrþr þar í. Enn er Fafnir screiþ af gvllino, bles hann eitri, oc hrꜹt þat fyr ofan hꜹf Sigvrþi. Enn er Fafnir screiþ yfir grofna, þa lagði Sigvrþr hann m sverþi til hiarta. Fafnir hristi sic oc barþi hꜹfdi oc sporði. Sigvrþr hlióp or grofinni, oc sa þa hvarr annan. Fafnir qvaþ:

1 «Sveinn oc sveinn!
hveriom ertv, sveinn! vm borinn?
hverra ertv manna mꜹgr?
er þv a Fafni rꜹ́t
þinn inn frána męki,
stondomc til hiarta hiorr

Sigvrþr dvlþi nafns sins fyr þvi, at þat var trva þeirra i fornescio, at orþ feigs mannz mętti mikit, ef hann bolvaði ovin sinom m nafni. Hann qvaþ:

2 «Gꜹfvgt dyr ec heiti,
en ec gengit hefc
inn moþvrlꜹsi mogr;
fꜹdvr ec ácka
sem fira synir,
geng ec einn saman.»

Fafnir qvaþ:

3 «Veiztv, ef fꜹþvr ne áttað
sem fira synir,
af hverio vartv vndri alinn?
.   .   .   .   .   .
.   .   .   .   .   .
.   .   .   .   .   .   .   .»

Sigvrþr qvaþ:

4 «Ętterni mitt
qveþ ec þer okvnnict vera
oc mic sialfan iþ sama;
Sigvrþr ec heiti,
Sigmvndr het minn faþir,
er hefc þic vapnom vegit.»

Fafnir qvaþ:

5 «Hverr þic hvatti?
hvi hvetiaz lezt
mino fiorvi at fara?
inn fráneygi sveinn!
þv attir fꜹðvr bitran,
obornom sciór a sceiþ.»

Sigvrþr qvaþ:

6 «Hvgr mic hvatti,
hendr mer fvlltýðo
oc minn inn hvassi hiorr;
fár er hvatr,
er hrǫraz tecr,
ef í barnęsco er blꜹ́þr.»

Fafnir qvaþ:

7 «Veit ec, ef þv vaxa nęþir
fyr þinna vina briosti,
sęi maþr þic reidan vega;
nv ertv haptr
oc hernuminn,
ę qveþa bandingia bifaz.»

Sigvrþr qvaþ:

8 «Þvi bręgþr þv nv mer, Fafnir!
at til fiarri siac
minom feþr-mvnom;
eigi em ec haptr,
þott ec vęra hernvmi;
þv fant, at ec lꜹss lifi.»

Fafnir qvaþ:

9 «Heiptyrði eín
telr þv þer i hvivetna,
enn ec þer satt eitt segic;
iþ gialla gvll
oc iþ gloðrꜹþa fe
þer verþa þeir bꜹgar at bana.»

Sigvrþr qvaþ:

10 «Fe raða vill
fyrþa hverr
ę til ins eina dags;
þviat eino sinni
scal alda hverr
fara til heliar heþan

Fafnir qvaþ:

11 «Norna dom
þv mvnt fyr nesiom hafa
oc osvinnz apa;
i vatni þv drvcnar,
ef i vindi rǫr,
alt er feigs forað.»

Sigvrþr qvaþ:

12 «Segdv mer, Fafnir!
allz þic froþan qveþa
oc vel mart vita:
hveriar ’ro þęr nornir,
er nꜹðgꜹnglar ’ro
oc kiosa mǫþr fra mꜹgom

Fafnir qvaþ:

13 «Svndrbornar mioc
hygg ec at nornir se,
eigoþ þęr ętt saman;
svmar ero askvngar,
svmar alfkvngar,
svmar dǫtr Dvalins.»

Sigvrþr qvaþ:

14 «Segðv mer þat, Fafnir!
allz þic froþan qveþa
oc vel mart vita:
hve sa holmr heitir,
er blanda hiorlegi
Svrtr oc ęsir saman?»

Fafnir qvaþ:

15 «Oscopnir hann heitir,
enn þar ꜹll scolo
geirom leica goð;
Bilrꜹst brotnar,
er þeir a brv fara,
oc svima i moðo marir.

16 Ęgishialm bar ec
vm alda sonom,
meþan ec vm meniom lág;
einn rammari
hvgdomc ꜹllom vera,
fanca ec [svá] marga mꜹgo.»

Sigvrþr qvaþ:

17 «Ęgishialmr
bergr einvngi
hvar scolo reiþir vega;
þa þat finnr,
er m fleirommr,
at engi er einna hvatastr.»

Fafnir qvaþ:

18 «Eitri ec fnęsta,
er ec a arfi la
miclom mins fꜹdvr;
.   .   .   .   .   .
.   .   .   .   .   .
.   .   .   .   .   .   .   .»

Sigvrþr qvaþ:

19 «Inn fráni ormr!
þv gorþir fręs micla
oc galzt hardan hvg;
heipt at meiri verþr
hꜹlþa sonom,
at þann hialm hafi.»

Fafnir qvaþ:

20 «Ręþ ec þer nv, Sigvrþr!
enn þv raþ nemir,
oc ríþ heim heþan:
it gialla gvll
oc it gloðrꜹþa fe
þer verþa þeir bꜹgar at bana.»

Sigvrþr qvaþ:

21 «Raþ er þer raþit,
enn ec riþa mvn
til þess gvllz er i lyngvi liggr;
enn þv, Fafnir! ligg
i fiorbrotom,
þar er þic Hel hafi.»

Fafnir qvaþ:

22 «Reginn mic reþ,
hann þic raða mvn,
hann mvn ocr verþa badom at bana;
fior sitt lata
hygg ec at Fafnir myni,
þitt varð nv meira megin.»

Reginn var a brot horfinn, meþan Sigvrþr va Fafni, oc kom þa aptr, er Sigvrþr strꜹ́c blóð af sverþino. Reginn qvaþ:

23 «Heill þv nv, Sigvrþr!
nv hefir þv sigr vegit
oc Fafni vm fariþ;
manna þeirra
er mold troþa
þic qveþ ec oblꜹðastan alinn

Sigvrþr qvaþ:

24 «Þat er ovist at vita,
þa er komom allir saman
sigtiva synir,
hverr oblꜹðastr er alinn;
margr er sa hvatr,
er hior ne ryþr
annars briostom í.»

Reginn qvaþ:

25 «Gladr ertv nv, Sigvrþr!
oc gagni feginn,
er þv þerrir Gram a grasi;
brodvr minn
hefir þv beniaþan,
oc veld ec þo sialfr svmo.»

Sigvrþr qvaþ:

26 «Þv þvi rétt,
er ec riþa scylðac
hélog fioll hinig;
fe oc fiorvi
reþi sa inn fráni ormr,
nema þv frydir mer hvaz hvgar.»

Þa gecc Reginn at Fafni oc scar hiarta or hanom m sverþi er Riþill heitir, oc þa dracc hann bloð or vndinni eptir. Reginn qvaþ:

27 «Sittv nv Sigvrþr!
enn ec mvn sofa ganga,
oc halt Fafnis hiarta við fvna;
ęiscꜹld ec vil
etinn lata
eptir þenna dreyra drycc

Sigvrþr qvaþ:

28 «Fiarri þv gect,
meþan ec a Fafni rꜹ́ðc
minn inn hvassa hior;
afli mino atta ec
við orms megin,
meþan þv i lyngvi látt

Reginn qvaþ:

29 «Lengi liggia
letir þv lyngvi í
þann inn aldna iotvn,
ef þv sverþz ne nytir,
þess er ec sialfr gorða,
oc þins ins hvassa hiors.»

Sigvrþr qvaþ:

30 «Hvgr er betri
enn se hiors megin,
hvars reidir scolo vega;
þviat hvatan mann
ec se harliga vega
m slęvo sverþi sigr.

31 Hvꜹtom er betra
enn se ohvꜹtom
i hildileic hafaz;
glꜹðom er betra
enn se glvpnanda,
hvat sem at hendi cǫmr.»

Sigvrðr toc Fafnis hiarta oc steicþi á teini. Er hann hvgði, at fvllsteict vęri, oc freyddi sveitinn or hiartano, þa toc hann a fingri sinom oc scyniaþi, hvart fvllsteict vęri. Hann brann oc bra fingrinom i mvnn ser. Enn er hiartbloð Fafnis com a tvngo hanom, oc scildi hann fvgls rꜹdd; hann heyrþi, at igðor klꜹcoþo á hrisino. Igðan qvaþ:

32 «Þar sitr Sigvrdr
sveita stoccinn,
Fafnis hiarta
við fvna steikir;
spacr þǫtti mer
spillir bꜹga,
ef hann fiorsega
franan ęti.»

Avnnor qvaþ:

33 «Þar liggr Reginn,
ręðr vm við sic,
vill tǫla mꜹg
þann er trvir hanom;
berr af reidi
rꜹng orð saman,
vill bꜹlvasmiþr
brodvr hefna.»

In þriþia qvaþ:

34 «Hꜹfði scemra lati hann
inn hára þvl
fara til heliar hęþan;
ꜹllo gvlli
þa kna hann einn raþa
fiolþ þvi er vnd Fafni lá.»

In fiorþa qvaþ:

35 Horscr þǫtti mer,
ef hafa kynni
astraþ mikit
ydvar systra,
hygði hann vm sic
oc hvgin gleddi;
þar er mer vlfs von,
er ec eyro sec.»

In fimta qvaþ:

36 «Erat sva horscr
hildimeiþr,
sem ec hers iaþar
hyggia mvndac,
ef hann broþvr letr
a brot comaz,
enn hann ꜹdrom hefr
aldrs of syniat.»

In setta qvaþ:

37 «Mioc er osviþr,
ef hann enn sparir
fianda inn folcscá,
þar er Reginn liggr,
er hann raþinn hefr;
kannat hann viþ slíco sia.»

In siꜹnda qvaþ:

38 «Hꜹfði scemra lati hann
þann inn hrimcalda iotvn
oc af bꜹgom bv́a;
þa mvn hann fiár þess,
er Fafnir reþ,
einvaldi vera.»

Sigvrþr qvaþ:

39 «Verþat sva ríc scꜹp,
at Reginn scyli
mitt banorð bera;
þviat þeir baþir brǫþr
scolo bralliga
fara til heliar heþan

Sigvrþr hio hꜹf af Regin, oc þa át hann Fafnis hiarta oc dracc bloþ þeirra beggia Regins oc Fafnis. Þa heyrþi Sigvrþr, hvar igdvr męlto:

40 «Bitt þv, Sigvrþr!
bꜹga rꜹða,
era konvnglict
qviþa morgo:
mey veit ec eina
myclo fegrsta,
gvlli gǫdda,
ef þv geta męttir.

41 Liggia til Givca
grǫnar brꜹtir,
fram visa scꜹp
folcliþondom;
þar hefir dyrr konvngr
dottvr alna,
þa mvndv Sigvrþr
mvndi cꜹpa.

42 Salr er a há
Hindarfialli,
allr er hann vtan
eldi sveipinn,
þann hafa horscir
halir vm gorvan
or odꜹccom
ognar lióma.

43 Veit ec a fialli
folcvitra sofa,
oc leicr yfir
lindar vaþi;
Yggr stacc þorni
r a feldi
hꜹrgefn, hali
er hafa vildi.

44 Knattv, mꜹgr! sia
mey vnd hialmi,
þa er fra vigi
Vingscorni reið;
ma-at Sigrdrifar
svefni bregþa
scioldvnga niþr
fyr scꜹpom norna.»

Sigvrþr reiþ eptir slóþ Fafnis til bǫlis hans oc fann þat opit oc hvrþir af iarni oc getti; af iarni váro oc allir timbrstoccar i hvsino, en grafit i iorþ niþr. Þar fann Sigvrþr stormikit gvll oc fyldi þar tvęr kistor: þar toc hann ęgishialm oc gvllbrynio oc sverþit Hrotta oc marga dyrgripi, oc klyfiaþi þarmeþ Grana, enn hestrinn vildi eigi fram ganga fyrr, enn Sigvrþr steig á bac hanom.

Источник: Sophus Bugge: Sæmundar Edda (1867).

Текст с сайта Old Norse etexts

По всем вопросам пишите в раздел форума Valhalla: Эпоха викингов