57Atburðr á Finnmǫrk.

Sa1 athburdur gerdizt ꜳ dỏgum virdulighs herra herra Hakonar med guds nꜳd Noregs konungs ok Olafs erkibyskups i Nidarosi, ath einn prestur af Haloghalandi rikur ath audæfum red sik i skip med kaupmonnum þeim, sem sigldu kaupferd nordr ꜳ Finnmork, ok hann for med þeim sakir erennda sinna. Tokzt þeim vel ok skiott sin siglingh, ok toku med skipi sinu æskiligha hỏfn, i hverium stad margir Finnaʀ komu til þeira til kaupstefnu, svo sem sidur ær til, ok haufdu hvorertveggiu ser tulka, þviath Finnar þeir, sem æru ꜳ enda Finnmarkar allt nordur vidr Gandvik, æru allir alheidnir ok hafva adra tungu en ver Nordmenn. I medal Finnanna var einn Finnuʀ svo frodur [ok kenn i] fiolkunnigri list, ath allir Finn58arnir helldu hann ok kolludu svo sem formann ok spamann allra annaʀa Finnanna fyrir sina fiolkyngi ok þath annat, ath hann sagdi þeim fyrir uvordna hlute. Svo bar til ꜳ einum degi, ath fyʀsagdur prestur songh messu i landtialldi sinu, þviath einghi kirkia var þar nꜳlægh. Stodu allir kristnir menn ath heiloghu messu embætti, sem þvi stormerki sómdi virdingh ath veita. Þar voro ok ei sidr Finnarnir nalægir, en hinn fiolkunnighi Finnur stod vidur dyʀ landtialldzins. Ok þa ær svo var komit i messunni, ath prestrinn hellt upp guds likama, hliop sa Finnrinn hinn fiolkunnighe brutt fra tialldinu, hvath ær tulkrinn kristinna manna hugleiddi ok sꜳ. Litlu sidar gekk hann ut eptir honum viliandi skoda ok ranzsaka hvath hann hefdizt2 ath, ok sem hann leitadi hans, fann hann Finninn enn fiolkunnigha liggianda ꜳ iordu svo sem i oviti eigi langht fra landtialldinu3. Þa spurdi tulkrinn kristinna manna, hvat illt honum hẻfde ath borizst. Hann andsvaradi: ek sꜳ hrædiligha syn. Madr sꜳ, sem syngur i landtialldinu ok þer kallith prest ydvarn, hellt i lopt upp hendur sinar hafvande i hondum ser barn dreyrught hardla biart ok skinannda, svỏ ath ek matti varla i moti sia, ok vidr þessa syn kom svo mikill otti4 ok hrædzla yfvir mik, ath ut geingnum af landtialdinu fell egh i ovit. Ok ath endadri messunni kom prestrin þar til med kristnum monnum ok let þenna athburd sanna med svardỏgum. En þath greinir eigi i þessum5 atburd, hvort Finnrinn fiolkunnighi snerizt til rettrar 59truar eda eigí. En þessi sami prestur, sem hann kom ur þessarri ferd til sinna bugarda, skrifadi til Olafs erkibyskups i Nidar-ósi þessa iarteignn styrkta med svardỏgum. Sidan let heʀa erkibyskup hana openbera ok lysa yfir kór i Nidarosskirkiu med hringdum klukkum ok sungnum tedeum, ok sꜳ prestrinn lifdi leinghi sidann ok var i Nidarosi. En þessa iarteignn skrifvadi Nikolaus Olafs son klerkur af Nidar-osi til brædra ꜳ Mỏdru-vỏllum Biarnar ok Snorra i latinu, en sira Æinar Haflida son Hola kirkiu officialis snere i norænu mál eptir bæn fyʀ sagdra brædra. En þat var, þa ær lidith var fra higatburd vors herra Iesu Christi ᴍ.ᴄᴄᴄ.ʟxxx ok eitt ár.