H. Fólgið fé

Ekki eru öllu færri sögur um fólgið fé1 en um fépúka og hafa þær allar eitthvað draugalegt við sig sem líklegt er því bæði eiga draugar að hafa fólgið flest slíkt fé sem áður er sagt til þess að vitja þess aftur eftir dauðann, og af því að þar sem fé er fólgið í jörðu er sagt að blár logi leiki yfir þegar myrkt er á haustum og þegar hlákur ganga á vetrum, en mjög sjaldan á sumrum. Logi sá er upp af fénu leggur er ýmist kallaður vafurlogi eða málmlogi. Ekki eru það seinni alda hugsmíðar einar að eldar sjáist brenna á víðavangi því þeirra er og getið í fornum sögum og kallaðir haugaeldar.2 Orðið „vafurlogi“ kemur og fyrir í Sæmundar-Eddu3 og merkir þar flögrandi loga eða eld sem ver sali gyðja og kvenna, en ekki málmloga eða loga upp af grafsilfri. En svo lítur út sem nú sé að minnsta kosti hjá alþýðu lögð sama þýðing í bæði orðin, vafurloga og málmloga, og merki hvort tveggja eld sem logi upp af fólgnu fé. Nú skal hér getið nokkurra staða þar sem logar þessir hafa sézt.

Logi í Gunnsteinsstaðahólma

Arnljótur bóndi á Gunnsteinsstöðum (1847) sá einu sinni loga fram á eyrunum þar sem heitir Gunnsteinsstaðahólmi. Arnljótur kom að framan og voru með honum sex menn. Þegar þeir sáu logann vildu sumir ganga á hann og svo gjörðu þeir. Komust þeir að honum nærri því og hefur Arnljótur sagt að loginn var á að geta rúmur ferhyrningsfaðmur fyrirferðar niður við jörðu, líkur kolaloga á lit, datt stundum niður, en gaus upp aftur fljótt og blossaði mikið. Stundum var hann lengi uppi, en stundum mjög stutta stund. Hann var á að geta fjögra álna hár. Ekki gat Arnljótur séð að hann væri bláleitur, eins og málmlogi á að vera. Þegar þeir komu rétt að loganum hvarf hann með öllu.