75. „Vattavinur“.

Ein bóndi í oynni Stóru Dímun var burtur í haga ein dagin. Sum hann gekk, talaði eitt og bað hann geva sær ull til einar vøttir. Hann svaraði ja; men einki livandi hann sá, ið hvussu hann leit rundan um seg. Dagin eftir fór hann aftur burt í haga og legði ullina har, sum hann hevði hoyrt røddina. Tá ið hann kom aftur um aftur, var ullin burtur. Nakra tíð eftir var bóndin á útiróðri; ódnarveður brast á, og menninir komu í havsneyð. Sum teir stríðast við at rógva til lands, hoyrist eitt at rópa: „Vattavinur mín! legg eystur um oynna, tí vestanfyri er óført!“ Tað vanliga lendiplássið í Dímun, „á Gjónni“ kallað, er vestantil á oynni, men eitt annað lendipláss er eystanfyri, sum eitur Barmur. Bóndin gjørdi, sum henda sama røddin segði, og kom fram.


Anmærkningen til sagnet

Gammelt skippersagn. Meddelt mig af min moder, Johanne Hansdatter, Sand, Sandø.

Sagnet genfindes i forskellige former både i Danmark, Norge og Sverige.

I Jens Kamps «Danske Folkeæventyr» findes et sagn ved navn «Skipperen og Havfruen», stammende fra Bogø: En Bogøskipper er ude i Østersøen i hårdt vejr; en havfru, som har mistet sin ene vante, kommer op, og skipperen tilkaster hende en vante; året efter er skipperen igen i Østersøen i hårdt vejr; havfruen kommer da op og siger:

Hør, du Vante-Ven!
Her er din Vante igen.
Læg inden for «Borge»!1
Det skryder paa «Tolk»2
og knager i Egene i Norge.

Det nævnte Bogøsagn er også meddelt i Kamps «Danske Folkeminder» om en havmand (nr. 18: Fiskeren og Havmanden). Efter Kamp findes i bladet «Fædrelandet» 1867–1868 sagnet omtalt fra Lofoten i Norge, og i et sydsvensk tidsskrift findes det (ligeledes efter K.) omtalt fra en svensk indsø. Jfr. E. T. Kristensen, Danske Sagn II, s. 142–46. På islandsk tidligst i Arngrim Jonssons Supplementum Hist. Norvag., fortalen (år 1594).


1 Borge en landtunge ved indsejlingen til Stege.

2 Tolk: en farlig revle udenfor Grønsund.

Источник: Jakob Jakobsen, Færøske folkesagn og æventyr, 1898–1901, bls. 210; 585.

Орфография текста приведена к современным нормам.

© Tim Stridmann