S

saddr, pp. from ‘seðja’, = saðr; vera s. á e-u, to have got enough of.

saðning, f. satiety, fill.

saðr, a. sated, having got one’s fill (s. em ek enn þess).

saðr, a. true, = sannr.

safali, m. sable-fur, = safalaskinn.

safi, m. sap of trees (börkr af viði ok safi; ber ok safi).

safna, safnaðr, see samna, samnaðr.

saga (), v. to saw, cut with a saw (krossinn var sagaðr í sundr).

saga (gen. sögu, pl. sögur), f. (1) what is said, statement (má vera, at sönn sé s. þín); (2) tale, story, history; segja, ríta sögu, to tell, write a story; hann kemr eigi við þessa sögu, he is not connected with this ‘saga’; vera ór sögunni, to be out of the story; vera í sögu, to be mentioned in a story; svá sem sögu, to be mentioned in a story; svá sem sögur eru til, as the story goes; (3) the events which gave rise to the story; hann var þá mjök hniginn á efra aldr, er sjá saga gørðist, when this came to pass; (4) tale, report (eigi veit ek um sögur slíkar, hvárt satt er).

saga-tenn, f. pl. saw-teeth.

sagna-maðr, -meistari, m. historian; -skemtan, f. story-telling (at public meetings, feasts, &c.).

saka (), v. to do harm, scathe (jarl kvað þat ekki s. mundu); impers., hvat sem at var gört, sakaði hann (acc.) ekki, no matter what they did, no harm came to him; recipr., at vér skylim sjálfir um sakast, that we should injure one another.

saka (), v. to blame, find fault with; s. sik um e-t, to blame oneself for (ekki mun tjá at s. sik um orðinn hlut); recipr., sakast um e-t, to blame one another for a thing; s. sáryrðum, to bandy cutting words.

saka-bœtr, f. pl. = sak-bœtr; -dólgr, m. = sökudólgr.

sakaðr, pp. (1) scathed, damaged (var eitt borð sakat í skipi þeirra); (2) guilty (hann er því meirr s. en aðrir menn, at hann vann á jarli dauðum).

saka-fullr, a. guilty; -lauss, a. = saklauss; -laust, adv. without prosecution, dropping the prosecution; -maðr, m. a man disposed to litigate; -maðr mikill, a great ligitant.

sakar, prep. with gen. = sakir.

sakar-aðili, m. the chief party in a case; -áberi, m. plaintiff, accuser; -eyrir, m. = sakeyrir; -gipt, f. ‘charge-giving’, charge; -spell, n. mispleading, by which a suit may be lost; -staðr, m. ground which one has for suing another; offence (gefa upp -staðinn); -sœkjandi, m. prosecutor.

sakartöku-váttr, m. a witness to the handing over of a suit; -vætti, n. witness of the handing over of a suit.

sakar-vandræði, n. pl. dispute.

sak-bitinn, pp. guilty; -bœtr, f. pl. damages, fine (to be paid to the kinsmen of the slain); -eyrir, m. fine, penalty esp. a fine due to the king; -ferli, n. lawsuit, action; -gæfinn, -gæfr, a. quarrelsome, contentious.

sakir, prep. with gen. on account of, for the sake of, = fyrir sakir e-s (s. orða konungs).

sak-lauss, a. not guilty, innocent; -leysi, n. (1) um (or fyrir) -leysi, without due ground, without cause (þat munu margir mæla, at eigi hafi um -leysi verit); (2) innocence; -maðr, m. = illvirki; -metinn, pp. current, as a legal tender for ‘sakeyrir’.

sakna (), v. to miss, feel the loss of (þá saknar hann hringsins).

saknaðr (söknuðr), m. sorrow for a lost thing, feeling of loss.

sakni, m. loss.

sak-næmr, a. liable to a charge, blamable; eiga nökkut -næmt við e-n, to have a quarrel with one; -rúnar, f. pl. runes of strife; -sókn, f. action, lawsuit; -sæll, a. lucky in lawsuits; -taka (see taka), v. to convict, = sekja; -tal, n. the law as to the penalties (sakeyrir) due to the king.

sal, n. payment, instalment.

sala, f. sale; hafa (eiga) e-t til sölu, to have on sale, for sale.

sala-kynni, n. pl. homestead, home.

sal-drótt, f. household-folk, inmates.

salerni, n. privy, = garðhús, háðhús.

sal-garðr, m. wall; -gaukr, m., -gofnir, m. poet. the cock; -hús, n. closet, room; -kona, f. housemaid; -kynni, n. pl. = salakynni.

salr (gen. salar, pl. salir, acc. sali), m. room, hall (skjöldum er s. þakiðr).

salt, n. salt; leggja sök í s., to shelve a case. Cf. ‘Eystra-salt’.

salta (), v. to salt, pickle (þeir söltuðu fótinn í hvíta salti).

saltari, m. psalter, psalm-book.

salt-brenna, f. salt-burning; -gørð, f. salt-making; -hola, f. salt-pit; -karl, m. salt-burner; -korn, n. grain of salt; -maðr, m. = -karl.

saltr (sölt, salt), a. salt.

salt-steinn, m. salt-stone, pillar of salt; -sviða, f. = -brenna.

sal-þjóð, f. domestics, = drótt.

sama (samdi, samat), v. to beseem, befit, become; e-t samir vel, illa, it befits well, ill (mart ferr nú annan veg en bezt mundi s.); e-m samir e-t vel, illa, it becomes one well, ill (illa samir þér at berjast í móti mér); vil ek sjá, hvernig þér sami skyrtan, how it fits thee; s. sér vel, to look well (Hallgerðr sat á palli ok samdi sér vel).

sama-góðr, a. fitting, suitable.

saman, adv. together, in common (Engey skulum við eiga báðir s.); allr s., whole, entire (bœndr urðu hræddir við þenna atburð allan s.); allir s., all together; þrír, fjórir s., three, four together; einn s., one alone; smám s., by degrees; köflum s., piecemeal; mörgum mönnum s., in groups; with a gen. form, til samans = saman.

saman-dráttr, m. gathering; -eign, f. conflict; -lestr, m. collection; -líming, f. conglutination; -lostning, f. collision; -samnaðr, m. gathering; -setning, f. composition; -skrifa (), v. to compose, write.

sam-band, n. connexion, league; -beit, f. joint pasture; -bjóða (see bjóða), v. to equal, be equal to; -bland, n. mixing together, sexual intercourse; -blanda (), v. to blend together, mingle; -blandinn, pp. blended, mixed; -blása (see blása), v. to conspire; -blástr, m. conspiracy.

sam-borgari, m. fellow-citizen.

samborgar-maðr, m. = samborgari.

sam-borinn, pp. born of the same parents; -bróðir, m. brother, fellow-member of a society, esp. of friars.

samburðar-öl, n. a joint drinking.

sam-búð, f. dewlling together, cohabitation; -bygð, f. = -búð; -bæriligr, a. comparable; -dauði, m. death at the same time (man ykkar -dauði verða); -dóma, a. indecl. of one mind; vera -dóma, to agree; -dráttr, m. gathering; -dreginn, pp. lined all over; -drykkja, f. symposium, drinking-party; -dœgris, adv. within the same day; -eiginliga, adv. in common; -eiginligr, -eiginn, a. common; -eign, f. dealings, conflict, fight; -eldi, n. living together; -erfingi, m. co-heir; -fagna (), v. to rejoice with another; -fagnaðr, m. rejoicing; -fallinn, pp. fitted, meet; -fara, a. indecl. travelling together; -fast, adv. continuously (róum síðan-fast); -fastr, a. fast together, joined, connected; -feðri, a. having the same father (hón var -feðra við Flosa); -félag, n. fellowship, company; -félagi, m. co-partner; -felldr, pp. (1) joined together, composed; (2) continuous; -fenginn, pp. whole, entire; -festiliga, adv. jointly; -festing, f. fastening together; -fjórðungs, adv. (1) insuccession, one after another (sjau daga -fleytt); (2) in company; fara -fleytt, to travel together; -flot, n. (1) sailing together (halda -flot við e-n); (2) a fleet sailing together; -floti, m. = -flot; -fundr, m. meeting, interview; -fyllilligr, a. complete; -fœrr, a. (1) running along with (skip -fœrt í róðri); (2) agreeing; -för, f. esp. in pl., -farar, (1) travelling together; (2) marriage; mæla til -fara við konu to court a woman; wedded life (vóru, gerðust -farar þeir góðar); (3) intercourse (vinveittar -farar); -gangr, m. (1) going together, intercourse; (2) conflict, fight (verðr harðr -gangr áðr Freyr fellr); (3) marriage; gøra -gang sinn, to marry; -gengt, a. n., eiga -gengt, to have a common pasture; -gjarna, adv. equally willingly; -gleðjast, v. refl. = -fagna; -gróa (see gróa), v. to grow fast to; -hald, n. holding together, unity; -haldinn, pp. continuous; -harma (), v. to have compassion on; -harman, f. compassion; -heiti, n. common name; -heldi, n. league, alliance; -henda, -hending, f. a metre in which the rhyming syllables are identical in form (as ‘virðandi gefr virðum’); -héraðs, adv. within the same district; -hlaupa, a. leaping together; -hlaupast (see hlaupa), v. refl. to join in a riot; -hljóðan, f. consonance, harmony; -hljóðandi, m. consonant; -hringja (-da, -dr), v. to peal with two or more bells; -hugi, m. concord, agreement; -hugi, a. of one mind, agreeing; -hvíla, f. common bed; -hyggja (see hyggja), v., -hyggja e-m, to be of one mind with, agree with.

sami, m. (1) reconciliation, = sætt; koma sama á með þeim, to reconcile them; (2) honour (tapa sama sínum); (3) a due (fá sinn sama); þat er ekki s., at, ‘tis not beseeming that.

sam-jafn, a. equal to; -jafna (), v. to compare; refl., -jafnast e-m, to emulate one; -jafnan, f. comparison (koma í samjafnan við e-n).

samka (), v. to collect, gather, with dat. or acc., = samna.

sam-keypi, n. bargain; -koma, f. = -kváma; -kristinn, a. a fellow Christian; -krœkja (-ta, -tr), v. to hook together; fig. to enter into a quarrel; -kunda, f. feast, banquet.

samkundu-hús, n. banquet-hall.

sam-kváma, f. (1) meeting, assembly; (2) collision, encounter.

samkvámu-mál, n. (1) discussion, debate; (2) stipulation.

sam-kvæði, n. consent, esp. gjalda -kvæði við e-u, to give one’s consent, to agree (báðir guldu -kvæði, at M. nefndi sér Þ. í vætti); -kvæðr, a. concordant (við e-t); -kvæmd, f. coincidence, congruity; -kvæmiligr, a. congruous; -kynja, a. indecl. of the same kind; -kynnis, adv. at the same house (-kynnis við e-n); -lag, n. (1) fellowship, partnership (binda, gøra sitt -lag); (2) community, communion (í -lagi kristinna manna); (3) sexual intercourse, cohabitation (eiga -lag við konu); -laga (), v. to join, unite; refl., -lagast e-m, to join oneself to; to cohabitate with; -laga, f. laying of ships together, for battle (blása skipum til -lögu); -landi, m. fellow-countryman; -leið, f. the same way; eiga -leið við e-n, to have the same way to go; -lendr, a. living in the same country (-lendr e-m, við e-n); ef þeir væri -lendir, if they happened to live in the same country; -lengd, f. = jafnlengd; -litr, a. of the same colour (við e-t); -líkja (-ta, -t), v. to compare; -líkr, a. like, resembling one another; -lyndi, f. concord; -lyndr, a. of one mind; -mála, a. indecl. agreeing (vera sáttir ok sam-mála); -máttugr, -máttuligr, a. sharing in the power; -mælast (see mæla), v. refl. to fix an interview; -mælast á e-t, to be of one mind in a matter, to agree in a thing; -mæli, n. agreement; -mœddr, a. of the same mother; -mœðri, a. = -mœddr.

samna (), v. to gather, collect, with dat. or acc. (s. mönnum, liði; s. saman mikinn her); refl., samnast, or s. saman, to gather together, increase.

samnaðar-herr, m. a gathered host; -maðr, m. a man of an assembly; -öl, n. = samburðar-öl.

samnaðr (gen. -ar), m. (1) gathering, host; gøra samnað, to gather men; (2) congregation.

sam-nafni, m. namesake; -nefndr, pp. of the same name (e-m); -neyta (-tta, -tt), v. to have intercourse with (-neyta e-m); -neyti, n. communion, intercourse (kristiligt -neyti); -neyting, f. holding intercourse with.

samning, f. agreement, treaty.

samningar-maðr, m. peaceable man.

samningr, m. reconciliation, agreement (var upp lesinn sá s.).

sam-pínast (d), v. refl. to have compassion upon (e-m); -píning, f. compassion.

samr (söm, samt), a. (1) the same; the def. form is used both with and without the preceding art. (inn, in, it); í sama húsi, in the same house; hann var s. í boðum sinum, the same, unaltered; svá fór sem samt sé, it turned out the same way; komast í samt lag, to get into the same condition as before; with dat., the same as; kom Guðrún eigi síðan í sömu rekkju Ólafi, into the same bed as Olaf; it sama, the same, likewise; (2) agreeing, of one mind (hann var s. um yðra ferð); (3) í samt, continuously, = samfast (þrjár nætr í samt).

sam-ráða, a. indecl. of one counsel, united; -ráðit, pp. n., hafa e-t -ráðit, to be agreed on; -reið, f. riding together; -reki, m. common shore-drift; -rekkja (-ta, -t), v. to share a bed with (e-m or hjá e-m); -riddari, m. fellow knight; -rikja (-ta, -t), v. to rule in common with (e-m); -ræði, n. (1) concord, confidence; (2) carnal intercourse (-ræði við konu); -rœður, f. pl. conversation; -saga, a. indecl. agreeing; -sáttr, a. concordant; -setja (see setja), v. (1) to connect, join; (2) to compose, of writing; -setning, f. composition; -sinni, n. (1) company, fellowship; (2) consent (veita e-m -sinni); -síðis, adv. besides, at one’s side (e-m); -skapa, a. indecl. of one mind; -skara (), v. to join boards, overlap; -skipa, a. indecl. sailing in the same ship; -skipti, n. pl. intercourse, = viðskipti; -skóla, a. indecl. attending the same school; -skulda, a. indecl. balancing; þat er -skulda, it is an even balance.

sams-maðr, m. = samningarmaðr.

sam-stafa, f. syllable; -stafan, f. = -stafa; -stafligr, a. belonging to a syllable; -staft, a. n. all of one burden; -stundis, adv. at the same moment; -sumars, adv. in the same summer; -svarning, f. conspiracy; -sæti, n. (1) sitting down together; taka -sæti, to sit down at a feast; (2) assembly, entertainment; í svá góðu -sæti, in such good company.

samsætis-drykkja, f. banquet; -menn, m. pl. bench-fellows.

samt, adv. together, = saman; allir s., all together; einn s., alone; í s., continuously, uninterruptedly (cf. ‘samr’); kemr þat á samt með þeim, at, they come to an agreement that.

sam-tak, n. united effort (hafa -tak at e-u); -tal, n. colloquy, interview; -tempra (), v. to moderate; -tenging, f. connexion; -tengja (-da, -dr), v. to unite, join; -tíða, a. indecl. contemporary (-tíða e-m); -tíðis, adv. at the same time; -tímis, adv. = -tíðis; -týnis, adv. adjoining, in the neighbourhood of (sitja -týnis við e-n); -veldi, n. joint authority, rule; -vera, f. living together; -vinna (see vinna), v. to co-operate with one (e-m); -virða (-rða, -rðr), v. to estimate equal in worth; -vist, f. (1) living together (stundlig -vist); (2) of wedded life, conjugal intercourse (nýtti Hrafn lítit af -vistum við hana); -vista, f. = -vist; -vista, a. indecl., vera -vista við e-n, to live with one; -vistiligr, a. attached; -vit, n. (1) conscience; (2) consciousness; -vitand, f. cognizance; -vitandi, pr. p. cognizant of, privy to; -vizka, f. (1) conscience; (2) mind, intellect (heill at -vizku, krankr í líkama); -vægja (-ða, -t), v. (1) to be of equal weight, match (e-m); (2) to yield mutually; -værr, a. living in peace together; -þingi, a. from the same jurisdiction or district.

samþingis-goðar, m. pl. the priests (goðar) of the same district.

sam-þræll, m. fellow-slave; -þykki, n. concord, consent, assent; -þykkiligr, a. consenting; -þykkja (-ta, -tr), v. (1) to consent to, with acc. or dat.; -þykkja með e-m, to agree with; (2) to reconcile (-þykkja e-t við e-t); (3) refl., -þykkjast e-t, to consent to; -þykkr, a. agreeing, at peace with one (-þykkr e-m or við e-n); -þykt, f. agreement, consent; -þýðast (see þýða), v. refl. to associate, agree.

sand-bakki, m. sand-bank; -bára, f. sand-wave; -brekka, f. sandy slope, sand-ridge; -fjúk, -fok, n. sand-drift, drifting sand; -haf, n. sand-ocean, desert; -hóll, m. sand-hill; -hverfa, f. a kind of flat-fish; -koma, f. fall of (volcanic) sand; -korn, n. grain of sand; -leið, f. a way leading over a stretch of sand; -lægja, f. a kind of whale; -melr, m. sand-bank; -möl, f. gravel.

sandr (-s, -ar), m. (1) sand (Auðr var grafin í sand, þar sem flœðr gekk yfir); kasta sandi í augu e-m, to throw dust in one’s eyes; (2) the sea-shore (skip kom at sandi); (3) in pl. sandy ground, sand-banks, sands.

sand-sumar, a. sand-summer (from volcanic eruptions); -torfa, f. sandy sod; -þúfa, f. sand-knoll.

sanna (), v. (1) to assert, affirm (sannaði annarr, en annarr synjaði); (2) to make good, prove (s. e-t með eiði, með jarteinum); s. e-t á e-n, á bendr e-m, to prove a charge against one (aldri var þat á mik sannat, at ek væri falsari); s. e-n at e-u, to prove one guilty, convict one, of something; (3) refl., sannast, to prove true, hold good, turn out (nú mun þat s., er sagða ek þér); láta e-t á s., to let it be proved on oneself, to confess (lét hann á s., at hann myndi eigi sjálfr svá miklu orkat hafa).

sanna, f. proof; only in pl. ‘sönnur’ (fá, finna sönnur á sínu máli).

sannaðar-maðr, m. = sannanar-maðr (hann skal hafa -menn tvá).

sannan, f. (1) assertion, confirmation; (2) proof (til sannanar síns máls).

sannanar-maðr, m. one who vouches for another’s word or oath; -mark, n. evidence; -orð, n. epithet.

sann-fregit, -frétt, pp. n., hafa -frétt, to have true intelligence of; -fróðr, a. truly informed, well informed (-fróðr um e-t, at e-u); -frœðast (dd), v. refl. to be truly informed; -frœði, f. true information; -gjarn, a. fair, equitable; -göfugr, a. truly noble; -heilagr, a. truly saintly, undoubtedly a saint.

sanninda-maðr, m. a truthful man; -samliga, adv. truthfully; -sögn, f. true intelligence.

sannindi, n. pl. (1) truth, verity (ef hann vill heldr trúa lygi en sannindum); e-t er með sannindum, it is true (biskup trúði, at þat mundi með sannindum, er sagt var frá); fara með sannindum, to tell the truth; reynast með sannindum, to prove true; með sannindum at segja, to tell the truth; unna e-m sanninda um e-t, to give one his due; (2) evidence, proof (engi önnur s. hafa menn till þess, nema þau); til sanninda e-s, um e-t, as a proof of.

sann-kallaðr, pp. truly called; -kenna (-da, -dr), v. (1) to call a thing by its right name; (2) -kenna e-n at e-u, to charge one rightly with, convict one of; -kenning, f. a kind of epithet; -kristinn, a. a true Christian; -leikr, m. truth, verity; -liga, adv. verily, truly; -ligr, a. (1) likely to be true, probable; (2) just, fair, fit, proper; -máll, -milugr, a. truthful, veracious; -mæli, n. a true speech, truth; unna e-m -mælis, to give one a fair report; -mæltr, pp. speaking the truth; -nefni, n. appropriate name; -orðr, a. truthful, veracious; -prófa (), v. to ascertain.

sannr (sónn, satt), a. (1) true (sónn saga); hón sagði þór satt frá Geirróði, she told Thor the truth about G.; nú skal ek segja þér it sanna, now I will tell thee the truth; hafa e-t fyrir satt, to be sure (convinced) of; hafa sannara, to be in the right (skal konungr um segja, hvárir sannara hafi); gøra e-t satt, to make good, prove (hvern veg gørir þú þat satt); s. sem dagr, true as day, clear as noonday (= dagsannr); sönnu sagðr, justly charged; með sönnu, at sönnu, in truth, truly; til sanns, certainly, for certain (vita e-t til sanns); (2) meet, proper (væri þat sannara, at þú værir drepinn); (3) s. at e-u, convicted of, (proved) guilty of (s. at sökinni).

sannr, m. (1) truth (vita sann á e-u); fœra e-m heim sanninn, to tell one the bitter truth; (2) fairness; e-t er nær sanni, is fair or reasonable; ástir þeirra vóru at góðum sanni, they loved each other fittingly; (3) estimation; bœtta e-t við góðra manna sann, according to the estimate of good men.

sann-ráðinn, pp. verily betrayed.

sann-reyndr, pp. (1) duly proved; (2) -reyndr at e-u, convicted of; -saga, f. true tale, truth; -sagðr, pp. truly said; -sakaðr, pp. convicted, guilty; -spár, a. prophesying true; -spurt, pp. n. = -fregit; -sýni, f. equity, fairness; -sýnn, a. just, impartial; -sæi, f. = -sýni; -sær, a. = -sýnn; -sögli, f. truthfulness, veracity; -sögull, a. truthful, veracious; -talat, pp. n. truly said; -vinr, m. true friend; -vitaðr, pp. known for certain; -vitr, a. truly wise; -vænn, a. near the truth, fair; -yrði, n. pl. true words.

sauða-dunr, m. flock of sheep (sem vargr í -dun); -ferð, f. searching for sheep; -flokkr, m. = -dunr; -hirðir, m. shepherd; -hús, n. sheep-pen, sheep-fold; -hvarf, n. disappearance of sheep; -jarmr, m. bleating of sheep; -klippari, m. sheep-shearer; -kví, f. sheep-fold; -kvöð, f. tax paid in sheep; -leit, f. searching for sheep; -maðr, m. shepherd; -rétt, f. sheep-fold; -skjól, n. shelter for sheep; -slitr, n. shreds of sheep torn by a beast of prey; -taka, f. sheep-stealing; -tollr, m. tax paid in sheep; -þjófr, m. sheep-stealer.

sauð-fé, n. sheep; -fellir, m. death of sheep (from cold); -fénaðr, m. = -fé; -grös, n. pl. crop for sheep; -hús, n. sheep-pen; -lauss, a. sheepless.

sauðr (-ar, -ir), m. sheep.

sauð-reki, m. sheep-driver; -vant, a. n., verðr -vant, a sheep is missing.

sauma (), v. to sew (sátu þær þar ok saumuðu); to make by sewing (s. e-m klæði); s. e-t at e-u, to sew tight round; kyrtill svá þröngr, sem saumaðr væri at honum, a tunic as tight as though it were sewn on him.

saum-för, f. a row of nails in a ship’s planking; -lauss, a. without nails (aurskúar saumlausir).

saumr (-s, -ar), m. (1) nails, esp. of a ship; (2) plur., saumar, needle-work, sewing (sitja at saumum).

saum-skæri, n. pl. shears, scissors; -stofa, f. sewing-room.

saup, n. butter-milk.

saur-fullr, a. filthy, dirty.

saurga (), v. to dirty, defile, pollute (s. völlinn í blóði).

saurgan, f. pollution, defilement.

saurigr (acc. saurgan), a. filthy, dirty (hafa hendr mjök saurgar).

saur-kvísl, f. dung-fork, = -mykikvisl; -lifnaðr, m. = -lífi; -ligr, a. filthy, unclean; -lífi, n. lewdness, fornication, lechery, opp. to ‘hreinlífi’.

saurlífis-kona, f. harlot; -maðr, m. unchaste person, fornicator; -synd, f. the sin offornication.

saur-lifr, a. lewd, lecherous; -mæli, n. filthy, foul language; -pyttr, m. cesspool.

saurr, m. (1) mud (at engi s. støkkvi af hestum yðrum ok á konunginn); (2) dirt, excrements; ausast sauri á, to throw dirt at one another.

saurug-liga, adv. in a foul manner; -ligr, a. foul, unchaste.

saurugr, a. = saurigr.

saur-yrði, n. pl. foul words, filthy language; cf. ‘saurmæli’.

sautra (), v. to suck through the teeth (s. vatn ór lófum).

sax, n. (1) a short, one-edged sword; (2) plur. söx, shears = skæri; (3) the gunwale near the prow (Gunnarr hleypr þegar á saxit á skip Vandils); esp. in plur., söx, the forepart of a ship (sær féll inn um söxin).

saxa (), v. to cut with a ‘sax’, to chop, hack (s. e-t í sundr).

Saxar, m. pl. Saxons, Germans.

Sax-elfr, f. the river Elbe; -land, n. Germany.

sax-knifr, m. dagger, dirk.

sax-lenzkr, a., -neskr, a. Saxon, German (saxneskr hertogi).

sax-oddr, m. the point of a ‘sax’.

(, þat), dem. pron. (1) with a subst. that (sá maðr, sú kona); sá maðr, er Sóti heitir, that (or the) man who is named S.; with the suff. art.; sú ein er sagan eptir, er ek þori eigi þér at segja, that story alone is left which I dare not tell thee; (2) such (varð sá fundr þeirra, at Egill felldi tvá menn); vil ek ok þat vita, hvárt nökkurr er sá hér, at, whether there be any (such) man here, who; (3) preceding the art. with an adj.; sá inn ungi maðr, that young man; hyrnan sú in fremri, the upper horn of the axe; sometimes leaving out the art. (sá ungi maðr; á því sama þingi); (4) without subst., almost as a pers. pron.; maðr la skamt frá honum, ok var sá eigi lítill, and he was no small man; þar ríðr maðr, sá hefir skjöld mikinn, he has a large shield; with the relative part.; sá er sæll, er he is lucky, that.

( or sái, sera or søra, later saða; sáinn, later sáðr), v. (1) to sow, with dat. (sá korni); (2) to sow, stock with seed, with acc. (flestir bœndr seru jarðir sínar); (3) fig. to throw broadcast, scatter, with dat. (sá gulli, silfri).

sáð, n. seed, corn, crop.

sáða-hleifr, m. bran loaf.

sáðir, f. pl. bran; hleifr þrunginn sáðum, a loaf mixed with bran.

sáð-jörð, f. sown land; -korn, n. seed-corn; -land, n. sown land; -plógr, m. ploughing for seed; -tíð, f. sowing season.

sáðugr, a. full of bran.

sál (pl. -ir), f., sála, f. soul.

sálaðr, pp. departed, dead.

sálast (), v. refl. to depart, die.

sáld, n. (1) sieve, riddle (rúmborat s.); (2) a measure (þriggja sálda öl).

sálma-skáld, n. psalmist, hymn-writer; -söngr, m. hymn-singing.

sálmr (-s, -ar), m. psalm, hymn.

sálu-bann, n. perdition of the soul; -bati, m., -bót, f. (1) the soul’s health; (2) prosperity, welfare; -búð, f. = -hús; -eldar, m. pl. funeral fires; -félag, n. spiritual communion.

sálugr, a. wretched, poor.

sálu-háski, m. soul’s danger, perdition; -hjálp, f. salvation; -hús, n. hospital; -messa, f. mass for the dead, requiem; -skaði, m. scathe to one’s soul, perdition; -tíðir, f. pl. = -messa; -tjón, n. = -skaði; -þarfligr, a. useful for the soul; -þurft, -þörf, f. the soul’s need.

sám-leitr, sámr, a. swarthy, blackish.

sár (sás, sáir), m. large cask.

sár, n. wound (liggja í sárum).

sára-far, n. state or nature of wounds; -fullr, a. full of sores; -lögr, m. blood; -menn, m. pl. = sárir menn.

sáran, adv. sorely, bitterly (gráta s.).

sár-beittr, a. very keen; -dropi, m. poet. blood; -eggjaðr, a. = -beittr; -heitr, a. very hot.

sárindi, n. pl. soreness, pain.

sár-keyptr, pp. dear-bought; mun yðr verða -keypt við hann at eiga, ye will find it a dear bargain to deal with him; -leikr, m. soreness, pain; -liga, adv. sorely, painfully; leika sárliga, to handle roughly; -ligr, a. painful.

sárna (), v. to become painful.

sár-orðr, a. using cutting words.

sárr, a. (1) wounded (lítt s., mjök s., s. til úlífis); (2) sore, painful (sárar píslir); sárt, as adv. sorely, painfully (sárt bítr soltin lús); sárt ertu leikinn, thou hast been sorely treated; menn höfðu sárt (= illa) haldit frændum sínum, they had sore losses among their kinsmen; honum er s. matr, it pains him to part with the meat.

sárs-auki, m. smart, pain (kenna -auka); -brún, f. edge of a wound.

sár-vítr (pl. -vítr), f. poet. valkyrie.

sár-yrði, n. pl. cutting words.

sát, f. ambush, = fyrirsát.

sáta, f. hay-cock, truss of hay.

sátt, f. settlement, covenant, agreement, = sætt (eigi munu þeir rjúfa þá s., er ek gøri).

sátta-leyfi, -lof, n. a licence to make an agreement.

sáttan, f. agreement, = sátt.

sáttar-boð, n. an offer of terms; -dómr, m. court of arbitration; -eiðr, m. an oath taken at a ‘sátt’; -fundr, m. peace-meeting; -grið, n. pl. truce; -gørð, f. agreement, peace-transactions; -hald, n. the keeping of an agreement; -maðr, m. peace-maker, umpire; -mark, -merki, n. token of peace; -stefna, f. = -fundr.

sátta-umleitan, f. endeavours to bring about peace, mediation; -vandr, a. particular as to terms.

sátt-band, n. treaty, covenant; -fúss, -gjarn, a. willing to come to terms, conciliatory; -gjarnliga, adv. in a conciliatory way; -gjarnligr, a. conciliatory, placable; -mál, n. (1) words of reconciliation (bera -mál milli manna); (2) agreement, covenant; -máli, m. covenant.

sáttmáls-búð, f. the covenant-booth, Tabernacle; -lög, n. pl. the prescriptions of the covenant; -mark, n. = sáttarmark; -örk, f. the ark of the covenant.

sáttr, a. reconciled, at peace; verða s. á (or um) e-t, at e-u, to agree on; urðu allir á þat sáttir, at engi væri hans jafningi, all were agreed that no man was his match.

sátt-rof, n. breach of an agreement; -vandr, a. = sáttavandr; -varr, a. careful as to the keeping of an agreement; -vænligr, a. promising in respect of an agreement.

(imperat. from ‘sjá’), interj. see! look! (sé nú, seggir).

seðja (seð, sadda, saddr), v. to satiate, satisfy (s. e-n á e-u, af e-u); refl., seðjast á e-u, af e-u, to eat one’s fill of a thing. Cf. ‘saddr’.

sef, n. sedge, rush.

sefa (), v. to soothe, appease, calm (ef hann fær eigi sefat hana); refl., sefast, to be soothed, appeased, of anger (gekk af honum móðrinn ok sefaðist hann).

sefaðr, pp. propitious (dróttinn sé honum jafnan s.).

sefi, m. poet. (1) mind, affection (sorgmóðr s.); (2) kinsman.

sef-tjörn, f. sedge-tarn; -visk, n. sedge-wisp.

seggr (pl. -ir, gen. -ja), m. poet. man.

segi or sigi, m. slice, strip, shred (skera e-t í sega).

segja (segi, sagða, sagðr), v. (1) to say, tell (seg þú mér þat, er ek spyr þik); þeir sögðu, at þeir skyldu aldri upp gefast, they said they would never yield; s. e-m leið, to tell the way, esp. on the sea, to pilot; s. tíðendi, to tell news; impers. it is told (hér segir frá Birni bunu); sem áðr sagði, as was told before; segjanda er allt vin sínum, all can be told to a friend; (2) to say, declare, in an oath; ek segi þat guði (Æsi), I declare to God (to the ‘Áss’); (3) law phrases; s. sik í þing, lög, to declare oneself member of a community; s. sik ór þingi, lögum, to declare oneself out of, withdraw from, a community; s. skilit við konu, to declare oneself separated from, divorce, one’s wife; s. fram sök, to declare one’s case; s. lög, to recite the law, of the ‘lögsögumaðr’; (4) to signify, mean (þetta segir svá); (5) with preps., s. e-n af e-u, to declare one off a thing, take it from him; s. e-t á e-n, to impose on (bœta at þeim hluta, sem lög segði á hann); to announce (s. á reiði, úsátt sína); s. eptir e-m, to tell tales of one; s. frá e-u, to tell, relate; Unnr, er ek sagða þér frá, U. of whom I told thee; s. fyrir e-u, to prescribe (svá var með öllu farit, sem hann hafði fyrir sagt); s. fyrir skipi, to bid God-speed to a ship; s. e-t fyrir, to predict, foretell (s. fyrir úorðna hluti); s. e-u sundr, í sundr, to break up, dissolve (s. sundr friði, frændsemi, hjúskap); s. til e-s, to tell, inform of (segit honum ekki til, hvat þér hafit gört við hrossit); s. til nafns síns, s. til sín, to tell (give) one’s name; s. upp e-t, to pronounce (s. upp dóm, gørð); s. upp lög, to proclaim the law (from the law-hill); s. e-n upp, to give one up; s. upp e-u, to declare at an end (s. upp friði, griðum); s. upp þjónustu við e-n, to leave one’s service; (6) refl., segjast, to declare of oneself; hann sagðist þá vaka, he said that he was awake; kristnir menn ok heiðnir sögðust hvárir ór lögum annarra, they declared themselves each out of the other’s laws; láta (sér) segjast, to let oneself be spoken to, listen to reason; impers., e-m segist svá, one’s tale runs so.

segjands-saga, f. a hearsay tale.

segl, a. sail; draga, vinda (upp) s., to hoist sail; leggja (ofan) s., to take in sail; hlaða seglum, to furl the sails.

segl-bót, f. sail-mending; -búinn, pp. ‘sail-boun’, ready to sail; -laun, n. pl. return (payment) for a sail; -marr, m. poet. ‘sail-steed’, ship; -rá, f. sail-yard; -reiði, m. sail-rigging; -tœkr, a. fit for sailing (-tœkt veðr); -viðr, m. ‘sail-tree’, spar, yard; -vigg, n. poet. = -marr.

seiða (-dda, -ddr), v. to enchant by a spell; s. seið, to work a spell.

seið-berendr, m. pl. sorcerers; -galdr, m. enchantment by spells; -hjallr, m. incantation-scaffold; -kona, f. sorceress, witch; -læti, n. pl. the sounds heard during the incantation; -maðr, m. enchanter, wizard; -magnan, f. the working of a spell.

seiðr (gen. seiðs or seiðar), m. spell, charm, enchantment, incantation; seiða (efla, magna) seið, to work a spell, practise sorcery.

seið-skratti, m. wizard.

seiðsla, f. = seiðmagnan.

seið-staðr, m. the place where a spell is worked; -stafr, m. enchanter’s wand; -villa, f. spells to counteract witchcraft (rísta -villur).

seig-liga, adv. slowly.

seigr, a. (1) tough, viscid (seigt lím); (2) stubborn (s. á sitt mál); (3) difficult (seigt mun veita at kristna Ísland).

seil, f. string, line; koma á s. e-m, to be carried along by one.

seila-möttull, m. = tugla-möttull.

seilast (d), v. refl. to stretch out one’s hand (Þórr seildist svá langt upp, sem hann mátti lengst); s. eptir e-u, til e-s, to try to get hold of a thing; fig. to seek far for a thing (s. tíl sœmdar í hendr e-m); s. á e-t, to encroach on (s. á guðs, krúnunnar, rétt).

seiling, f. seeking for a thing.

seimr, m. (1) honey-comb; (2) poet. gold, riches (rautt gull er s.).

sein, n.?, delay; láta eigi s. at sér, to make haste.

seina (), v. to delay; þá mun of seinat, then it will be to late.

sein-búinn, pp. ‘late-boun’, slow in getting ready, = síðbúinn; -fœrr, a. slow, tardy, slow at work; difficult to pass (brú var á Álptá, ok var -fœrt yfir); -görr, a. slow-growing (-görr í uppvexti); -heppiligr, a. slow to advance oneself, slow-growing.

seinka (), v. to delay, with acc. or dat. (s. gönguna, s. förinni), or inf. (s. at fylgja e-m); refl., seinkast, to be delayed (mjök þótti s. atlagan).

seinkan, f. hindrance, delay.

sein-látr, a. slow, tardy, dilatory; -liga, adv. slowly, indifferently, reluctantly (taka e-u -liga, taka -liga undir e-t); -ligr, a. slow, dull, reluctant; -læti, n. slowness, dullness.

seinn (compar. seinni, superl. seinstr, later seinastr), a. (1) slow, opp. to ‘skjótr’ (s. á fœti); seinir til at muna orð sín, slow to remember (fulfil) their words (promise); neut., seint, as adv. slowly; fara s., to go at a slow pace; taka e-u s., to take it slowly, coldly (= taka e-u seinliga); (2) late (förum til skipa ok verðum eigi of seinir); Sveinn var seinst búinn, S. was the last to get ready.

sein-talaðr, pp. slow of speech; -þreyttr, pp. slow to be moved; -þreyttr til vandræða, slow to be drawn into quarrels.

seizla, f. = seiðsla, seiðmagnan.

sekja (-ta, -tr), v. (1) to sentence to a fine, = gøra e-n sekjan; esp. to sentence one to outlawry; (2) refl., sekjast, to be liable to a penalty.

sekka (), v. to pack up (s. vöru).

sekkr (gen. -jar, pl. -ar or -ir), m. (1) sack, bag; (2) package, truss, in a merchant ship.

sekr (acc. sekan or sekjan), a. (1) guilty; láta þann undan setja, er s. er, to let him escape who is guilty; s. e-s or um e-t, guilty of; (2) convicted, outlawed, condemned to outlawry (gøra e-n sekjan, verða s. um e-t); s. skógarmaðr, fjörbaugsmaðr, convicted outlaw; (3) sentenced to pay, mulcted in (verðr hann s. um þat þrem mörkum); (4) forfeited; tel ek sekt fé hans allt, I say that all his goods are forfeited.

sekt, f. (1) guilt (lifandi guð fyrirláti mér mína s.); (2) penalty; full s., the highest penalty of the law, forfeiture of goods and outlawry (lýsa til sektar fullrar á hönd e-m); (3) fine, mulct (þriggja marka s.).

sektar-dómr, m. conviction, sentence of outlawry; -fé, n. goods, property of an outlaw (skógarmaðr, fjörbaugsmaðr), which was confiscated, one half to the community (fjórðungsmenn), the other half to the prosecutor; -lauss, a. free, unconvicted; -laust, adv. with impunity; -mark, n. (1) brand or mark of guilt; (2) pl. the marks by which to know the person of an outlaw; -úmagi, m. the destitute dependant of an outlaw.

sel (gen. pl. selja), n. shed on a mountain pasture (where the milk-cows are kept in the summer months).

sela-bátr, m. a boat for seal-catching, seal-boat; -húðir, f. pl. seal-skins; -nót, f. seal-net; -kyn, n. species of seal; -skinn, n. pl. = -húðir.

sel-belgr, m. seal-skin (not cut up).

sel-dyrr, f. pl. door of a ‘sel’.

sel-feitr, a. fat as a seal (stóðhestr -feitr); -fita, f. seal’s fat.

sel-för, f. the keeping of cattle at a ‘sel’; -gørð, f. erection of a ‘sel’.

sel-hárr, a. covered with seal’s hair.

seli (and sili), m. harness.

selja (sel, selda, seldr), v. (1) to hand over, deliver; s. e-m e-t (Ásta selr honum sverðit); s. e-t í hendr e-m, to make over to one (hann seldi búit í hendr Þorsteini); s. vápn ór hendi sér, to give up (deliver) one’s weapons; s. e-t fram, to deliver up; s. e-m e-t til varðveizlu, to commit to another’s keeping (þér skulut nú selja mér til varðveizlu vápn yður); hann kvazt hvárki vildu s. grið né taka, he said that he would neither give nor receive pardon; s. e-m laun, to give reward, pay; s. fé at láni, to lend money; s. á leigu, to put out at interest; s. á frest, to give on credit; (2) to sell, part with (hann seldi land sitt); s. e-t við litlu (miklu) verði, to sell for a small (great) sum; s. mansali, to sell into bondage; þótti þeim konungr út seldr, a done man (= fram seldr); (3) refl., seljast, to give oneself up (s. arfsali); s. út, to turn out; aldri mun þat vel út s., it will never go well.

selja, f. sallow, willow.

seljandi (pl. -endr), m. one who hands over; seller, vendor.

seljari, m. seller.

sel-mánaðr, m. the month in which milk cattle are removed to the ‘sel’.

sel-net, n. seal-net; -nœtr, f. pl. see sela-nót.

selr (-s, -ar), m. seal (syndr sem s.).

sels-dyrr, f. pl. door of a ‘sel’.

sels-eista, f. a seal’s testicle.

sel-skinn, n. seal’s skin.

selskinns-brœkr, f. pl., -stakkr, m. sealskin breeched, cloak.

sel-skutill, m. seal-harpoon; -tjara, f. tar from seal-fat; -veiðr, f. seal-catching; -ver, n. a place where seals are caught.

sem, as a conj. (1) as (rauðr s. blóð, fölr s. gras); svá s., so as (svá s. fyrr vat ritit); slíkr s., such as (slíkr maðr s. Ljótr er); (2) ellipt. = svá s. (svæla e-n inni s. melrakka greni); hann kom, s. hann hafði heitit, as he had promised; dugði hverr, s. mátti, every did as he could, did his best; (3) with superl., s. skjótast, s. fyrst, as soon as possible; þeir hleyptu út á Skaptá s. mest máttu þeir, as fast as they could; (4) with subj., as if (þeir vóru allir með vápnum sem til bardaga væri búnir); (5) temp. as, when (sem hringdi til aptansöngs, vildi konungr ganga); (6) as a relat. part., who, which, that, = er, es (eptir þetta, sem nú var getit); (7) after adverbs, þar s., where; þangat s., whither; þaðan s., whence (muntu þar þykkja sómamaðr sem þú kemr); hvar s. hann kom, wheresoever he came; (8) þar s., whereas (þú gørir þik góðan þar sem þú bæði verit þjófr ok ræningi).

semja (sem, samda, samiðr and samdr), v. (1) to shape, compose, arrange; to bring or put into, order; s. hljóðfœri, to tune instruments; s. sætt, to make peace (fyrr en sættin væri samið); (2) to agree on, settle (engir hlutir skyldi þeir til verða, at eigi þeir sjálfir); s. við e-n, to treat with one (Hrútr kvazt at vísu vilja s. við Höskuld); (3) impers., e-m semr e-t, one agrees to a thing; hvárt sem þeim semdi eða whether they came to terms or not; (4) to reform, mend, put right; konungr bœtti þeirra ok samdi siðu, the king mended, reformed their faith and manners; hefir þú heldr samit þik ór því sem var, thou hast rather improved thyself; setja ok s. dramb to compose and set down one’s pride; s. sik eptir e-u, to adapt oneself to, conform oneself to (hefir þú samit þik mjök eptir siðvenju útlendra manna); at þeir semdi sína frændsemi eptir því sem vera ætti, that they should restore their relationship to a proper footing; (5) reflex., semjast, to be settled, agreed on (þat mál samdist á þá leið, at); e-t semst með e-m, it is agreed on between them (samdist þetta með þeim); impers. (selja man ek yngra sveininn, sem okkr semst); s. e-u, to take to (samdist hón skildi ok sverði en við sauma ok borða).

sem-sveinar, m. pl. ‘Finnish’ messengers (so called by themselves).

sen, n. sentence (langt s., myrkt s.).

senda (-nda, -ndr), v. (1) to send, dispatxh (ek vil s. þik til Víkrinnar); maðr var sendr Gizuri hvíta, a man was sent to G. the white; s. eptir e-m, to send for; (2) to send, throw, cast (s. spjót, s. skeytin aptr); (3) recipr., sendast e-t á, s. e-t í milli, to interchange, send to one another (áðr höfðu þeir senzt orð í milli).

sendi-boð, n. message; -boði, m. messenger; -fé, n. presents sent; -ferð, -för, m. mission, message, errand (fara -för); -ligr, a. fit to be sent; -maðr, m. messenger.

sending (pl. -ar), f. (1) message, = orðsending; (2) gift, present sent; senda konungi vingjafar, hauka, hesta, tjöld, segl, eða aðra þá hluti, er sendingar eru, which are fit for presents; (3) dish, course (eptir þat bjuggust menn til borða; því næst kómu inn sendingar, í fyrstu heitt kjöt).

sendinn, a. sandy (from ‘sandr’).

sendi-pistill, m. epistle, letter; -skip, n. dispatch-boat.

sendlingr, m. purple sandpiper.

senn, adv. at the same time, at a time (létu þeir einn jarl s. vera í landinu); allir s., all at once; also, í s. (einn, margir, allir í s.).

senna (-ta, -t), v. (1) to chatter, talk; (2) to bandy words (s. við e-n).

senna, f. gibing, bickering.

senni-liga, adv. verily, = sannliga.

sér, refl. pron. dat. (1) for oneself, separately, singly (fór Eyjólfr einn s.); eitt er þat s., that is a thing by itself; (2) in a distributive sense, s. hverr, s. hvárr, each by himself, each separately; ef s. ferr hverr várr, if each of us goes by himself; stundum báðir samt, stundum s. hvárr þeirra, sometimes each of them singly; þat lið, er honum fylgði, flýr s. hvat, in all directions.

serða (serð, sarð, sorðinn), v. to have intercourse with (esp. a male).

sér-deilis, adv. particularly, especially; -hvárr, -hverr, a., see ‘sér’ (2).

Serkir (gen. Serkja), m. pl. the Saracens; Assyrians, Persians, etc.

Serk-land, n. the land of the Saracens, esp. used of northern Africa.

serkr (pl. -ir), m. (1) sark, shirt (þú skalt fara í serk minn); hafa dreng í serk, to have a man inside one’s shirt, to be bold and courageous; hamarrinn var svá lítill, at hafa mátti í serk sér, that one could conceal it in one’s bosom; (2) a certain number of skins.

sér-liga, adv. (1) apart (hafði hón sérliga herbergi innan-borgar); (2) exactly (Einarr kvað Þorstein eigi dauðan hafa verit sérliga); -ligr, a. particular, special.

sess (pl. -ar), m. seat; hann var hár í sessi, he was tall when seated; vera kominn í vandan s., to be in a difficult situation.

sessi, m. bench-mate.

sess-megir, m. pl. (poet.) bench-mates; -meiðr, m. seat-beam.

sessu-nautr (-s, -ar), m. = sessi.

set, n. a raised deal-floor or platform along the side-walls of an ancient hall (eldaskáli), used as a sitting- and sleeping-place by the household.

seta, f. (1) sitting (nú varð setan löng); hvat merkir s. sjá, what means this sitting still?; (2) seat = sess (hann var hár í setunni); bjóða búum í setu, to call on the neighbours to take their seats; (3) body of men (assembled for defence); eptir þat höfðu hvárirtveggja setu, after that both kept men assembled.

seta-skáli, m. sitting-room.

set-berg, n. a seat-formed rock.

setgeira-brœkr, f. pl. breeches with gores in the seat.

set-geiri, m. seat-gore (in a pair of man’s breeches).

setja (set, setta, settr), v. (1) to seat, set, place, put (hann setti sveininn í kné konungi; hón var í haug sett); s. e-n inn, to put in prison; s. inn fénað, svín, hross, to pen up, take in; s. dóm, to set a court; s. tjöld, herbúðir, to set up tents; s. grundvöll til kirkju, to lay the foundation of; s. borð, to set up tables; s. e-m gisla, to give one hostages; (2) to drive (hann setti øxina í höfuð honum); (3) to make, establish (s. lög, frið, grið); s. ráð, ráðagørð, to set on foot (contrive) a plan, plot (báðu þeir hann s. aðra ráðagørð); s. e-m torg, markað, to set up a market; (4) to order, prescribe (s. e-m skript); s. e-m dag, stefnu, to fix a day for one to appear; (5) with dat., s. e-u, to settle (s. máli); (6) to appoint (hann setti Guthorm son sinn til landvarnar); (7) to allay (sá dauði mun s. mína sút); (8) s. e-t e-u or með e-u, to set, inlay (hann lét gøra gullkaleik ok s. gimsteinum); to embroider (seglit var sett með fögrum skriptum); (9) intrans., to set off (hann lagði halann á bak sér ok setti í burtu); s. undan, to escape; (10) impers. it settles; þegar er niðt setti moldrykit (acc.), when the dust settled; jarl (acc.) setti svá rauðan sem blóð (dreyrrauðan), the earl turned red as blood; þá setti at honum hósta, a fit of coughing seized him; þá setr at henni grát mikinn, she bursts into tears; (11) with preps. and advs.; s. e-n af kirkju, to put out of the church, excommunicate; s. e-n af ríki, to depose one; s. e-n af lífi, af sinni eign, to deprive one of life, of one’s property; s. e-n aptr, hold one back, check (hann setti þá harðliga aptr, er á Þráin leituðu); s. at e-m, to attack; s. e-t á skrá, to enter, set in a scroll; s. á sik hjálm, to put on a helmet; s. á, to push (H. bað Ketil ganga fyrir skut ok s. á); s. e-n eptir, to leave one behind; s. fram skip, to launch a ship; s. e-t fyrir, to prescribe (eptir fyrir-settri skipan); s. þvert nei fyrir, to deny flatly (Þyri setti þvert nei fyrir, at hón myndi giptast gömlum konungi); s. e-n í fjötur, bönd, to put in fetters; hann hafði sett spjót í völlinn hjá sér, he had stuck his spear in the ground beside him; s. e-n niðr, to make one sit down, put one down (H. þreif til hans ok setti hann niðr hjá sér); s. niðr lík, to lay a corpse in earth, bury it; s. niðr mál, deilu, vandræði, to settle it; s. e-t saman, to put together, set up (s. bú saman); to compose, write (eptir bókum þeim, er Snorri setti saman); s. e-n til bókar, to set one to learn; s. e-n til ríkis, to put one on the throne; s. upp, to raise, erect, put up (s. upp skurðgoð); s. upp segl, to hoist sail; s. upp boga, to bend a bow; s. skip upp, to draw a ship up, ashore; s. skip út, to launch, = s. skip fram; s. e-t við e-u, to set against (þat þótti höfðingjum ofrausn ok settu mjök hug sinn við); to bet (ek set við hundrað marka silfrs, at hann ríðr mik eigi af baki); s. e-n yfir e-t, to put one over, at the head of (H. konungr setti Eystein jarl yfir Vestfold); (12) refl., setjast, to seat oneself, take a seat; s. niðr, to sit down (þeir settust niðr á völlinn); s. á tal við e-n, to sit down to talk with a person; to take up one’s abode (fór hann í Odda ok settist þar); s. um kyrrt, to settle oneself to rest; s. at í ríki sínu, to settle in one’s kingdom; s. aptr af brottferðinni, to desist from the journey; s. eptir, to remain behind; ek hefi hér upp sezt at þér, I have taken up my abode with thee; s. fyrir, to withstand, oppose; s. fyrir e-t, to put oneself at the head of, take in one’s hand (síðan settist Sturla fyrir mál þeirra); s. hjá e-u, not to meddle with, take no part in (settist Sturla hjá öllum vandræðum, er þar af gerðust); s. um borg, to lay siege to a town; s. upp, to raise oneself to a sitting posture; s. yfir e-t, to seize upon (nú setjast þeir yfir staðinn ok alla staðarins eign); of the sun, setjast, to set, go down (þat er víða á því landi, at sól sezt eigi um nætr); dagr sezt, the day ends; sólu (degi) er sett, the sun (day) has set.

set-ligr, a. due, fit, proper.

setna (), v. to settle, subside.

setning (pl. -ar), f. (1) position, site; s. hússins, the plan of the house; (2) order, arrangement; hver er s. háttanna, what is the composition of the metres; (3) order, rule, rite (bera járn eptir réttri setningu); manna s., human rule; at setningu, according ot a plan.

setningr, m. set purpose, design.

setr, n. (1) seat, residence (auðigra manna s.); (2) setting, of the sun (sól at setri komin); (3) = sætr, mountain pastures, dairy lands (in Norway).

set-stokkr, m. planking-beam (between the ‘set’ and the unfloored center of the hall).

sétti, ord. numb. the sixth.

settr, pp. from ‘setja’, (1) placed, situated (hón skal hér svá vel sett sem hón væri mín dóttir); (2) of a ship, deep in the water, heavy (skip konungs vóru sett mjök); (3) lítt s. at klæðum, poorly furnished with clothes; s. með e-u, studded with.

séttungr, m. a sixth part.

sex, card. num. six; -faldr, a. sixfold; -fœttr, a. six-footed; -hoiðaðr, a. six-headed; -stefja, f. a poem with six ‘stef’ (burdens).

sextán, card. numb. sixteen; -mæltr, pp., of a stanza, of sixteen sentences, two to each line; -sessa, f. a ship with sixteen seats.

sex-tugandi, ord. numb. sixtieth; -tugr, a. sixty years old; of measure, sextugr at lengd, sixty fathoms (ells) long; of a ship, sextugr at rúmatali, with sixty oar-rooms.

sex-ærðr, a. six-oared; -æringr, m. six-oared boat; -ærr, a. = -ærðr.

seyðir, m. cooking-fire (tóku eld ok gerðu seyði); búa til seyðis, to make ready for cooking.

seymi, n. string for sewing (of sinews of whales or cattle).

seyra, f. starvation, famine (sultr mikill ok seyra).

seytján, card. numb. seventeen.

siða (), v. to improve, esp. to reform the faith (s. land, fólk); refl., siðast, to be improved, civilized (þar eptir siðaðist landit).

siða-bót, f. = siðbót.

siðaðr, pp. mannered (vel s.).

siða-maðr, m. a well-bred man; -samr, a. = siðsamr; -skipti, n. pl. change of faith.

sið-blandinn, a. sociable; vera siðblandinn við menn, to mix with other people; -bót, f. reformation of life or religion; -ferði, n. conduct of life, morality (gott siðferði); -ferðugr, a. of good morals; -forn, a. old-fashioned in manners; -góðr, a. of good morals, well-mannered; -gætni, f. observance of good manners; -lauss, a. unmannerly, ill-bred; -látliga, adv. morally; lifa -látliga, to live a pure life; -látr, a. well-mannered, of pure life; -leysa, f. want of manners, immorality, lawlessness; -liga, adv. morally, cleanly (lifa -liga); -ligr, a. well-bred, moral; -læti, n. good manners, bood behaviour; -mannligr, a. well-mannered; -næmr, a. quick to acquire good manners; -prúðr, a. well-mannered, gentle.

siðr (-ar, -ir, acc. -u), m. (1) custom, habit (þat mun hér vera s., at menn ganga vápnlausir fyrir konung); (2) conduct, moral life (spilla ill mál góðum siðum); (3) religion, faith; inn forni s., the ancient (heathen) faith; inn nýi s., the new (Christian) faith; kristinn s., the Christian religion; heiðinn s., heathenism; í fornum sið, in the olden, or heathen, times.

sið-samligr, a. well-bred; -samr, a. well-conducted; -semd, f. (1) habits; (2) moral conduct; (3) good manners, courtesy; -semi, f. = -semd.

siðugr, a. well-bred, well-conducted.

sið-vandi, m. custom, habit, practice; -vandr, a. strict as to one’s conduct; -varr, a. conscientious in one’s life; -vendi, f. austerity; -venja, f. custom, practice.

Sif (gen. Sifjar), f. the wife of Thor.

sifjaðr, pp. related by affinity.

sifjar, f. pl. affinity. connexion by marriage (s. eða frændsemi); spilla sifjum, to commit adultery.

sifja-slit, -spell, n. adultery.

sifjungr, m. a relative by affinity.

sif-kona, f. a woman related by affinity (frændkonur ok sifkonur).

sig, n. a rope which is let down.

siga (), v. to sink = síga; sigaði svá at honum af öllu saman, at, he was so overwhelmed that.

siga (), v. to excite dogs by shouting rrr!; s. hundum á e-n, to set dogs at or on one.

sigð, f., sigðr, m. sickle.

sigg, n. callosity, hard skin.

sigla (-da, -t), v. (1) to sail; s. af landi, to stand off the land; s. at landi, to stand in to land; s. í haf, á haf, til hafs, to stand out to sea; s. á skip, to run into a ship; s. meira, to set more sails; s. um e-n, to sail by one; s. um Eyrarsund, to sail through the Sound; s. um, to get under weigh, set sail (þegar er þeir höfðu um siglt, þá gaf þeim byr); with the course in acc., þat er sögn manna, at Skopti hafi fyrstr Norðmanna siglt Njörvasund, was the first Northman to sail through N.; with the weather in acc. (þeir sigla norðr um Sognsæ byr góðan ok bjart veðr); veðr siglanda, weather fit for sailing; (2) fig., s. á veðr e-m, to get to windward of one, take the wind out of his sails (engi maðr mun hafa siglt á veðr jafnmörgum höfðingjum); s. milli skers ok báru, to sail between Scylla and Charybdis; (3) to go as with sails (sigldi íkorninn í milli limanna á öðru tré).

sigla, f. mast (fyrir framan siglu).

sigli, n. ornament, necklace.

sigling (pl. -ar), f. (1) sailing (þá sá menn konungs siglingina); sjau daga s., seven days’ sail; (2) voyage (tókst þeim siglingin ógreitt).

siglinga-maðr, m. seafaring man, seaman (slíkr -maðr sem þú ert).

siglu-biti, m. the step of the mast; -rá, f. sail-yard; -skeið, n. the part of a ship near the mast; -toppr, m. mast-head; -tré, n. mast-tree.

signa (), v. to sink or slide down (honum þótti byrðrin þung signaði hón niðr á bakit).

signa (, or -da, -dr), v. (1) in a heathen sense, to mark with the sign of Thor’s hammer, to dedicate, to a god (s. full Óðni, Þór); (2) to sign with the cross, make the sign of the cross over (gengu þeir undir borð ok signdu mat sinn); s. sik, to cross oneself (on the forehead and breast); (3) to bless; signaðr Ólafr, the blessed O.

signan, f. blessing.

sigr (gen. sigrs), m. victory; hafa, fá, vinna s., to gain a victory; bera s. af e-m, vega (vinna, fá) s. á e-m, to defeat one; auðna mun ráða sigri, fortune will decide the victory; Magnús konungr réð þá sigri miklum, then king M. gained a great victory.

sigra (), v. (1) to vanquish, overcome (höfðu þeir brœðr sigrat björninn); (2) to surpass (einn lokkr sigraði alla); (3) refl., sigrast, to gain a victory (Einar lagði þegar til orrostu ok sigraðist); s. á e-m, to gain a victory over one (hann bar opt hamingju til at s. á sínum óvinum).

sigrari, m. victor.

sigr-auðigr, a. victorious; -bákn, n. tokening of victory; -blástr, m. trumpeting of victory; -blómi, m. beam of victory, halo; -blót, n. sacrifice for victory; -byrr, m. fair wind boding victory; -fórn, f. offering for victory; -för, f. victorious journey (fara -för); -gjald, n. war contribution; -gjöf, f. (1) the granting of victory; (2) offering up for victory; -goð, n. god of victory; -lauss, a. deserted by victory; -leysi, n. lack of victory; -lúðr, m. trumpet of victory; -mark, n. token of victory; -mál, n. prize of victory; -merki, n. = -mark; -minning, f. commemoration of a victory; -óp, n. shouting of victory; -samligr, a. victorious; -strangligr, a. bidding fair for victory; -sæla, -sæld, -sæli, f. victoriousness; -sæll, a. blessed by victory, victorious.

sig-rúnar, f. pl. runes of victory.

sigr-vegari, m. conqueror; -vegning, f. victory; -verk, n. victory; -vænligr, a. promising victory; -þjóð, f. the victorious host; -ör, f. shaft of victory.

sig-tívar, m. pl. gods of victory; -toptir, f. pl. homes of victory.

sik, acc. of the refl. pron. (gen. sín, dat. sér), himself, herself, themselves (þeir verja sik þar).

siklingr (-s, -ar), m. poet., king.

sild (pl. sildr), f. herring.

silda-ferja, f. herring-boat; -kaup, n. purchase of herring.

sild-fiski, f. herring-fishery; fara í -fiski, to go out catching herring; -ver, n. a place for herring-fishing.

silfr, n. silver; -baugr, m. silver ring; -beizl, n. silver bit; -búinn, pp. silver-mounted; -drjúgr, a. well-stocked with silver (money); -fátt, a. n. lacking silver (e-m verðr -fátt); -festr, f. silver chain; -hadda, f. silver handle; -horn, n. drinking-horn of silver; -hringr, m. = -baugr; -hvítr, a. silver-white; -kalkr, m. silver chalice; -ker, n. silver vessel; -lagðr, pp. inlaid with silver; -ligr, a. silvery; -men, n. necklace of silver; -merktr, -metinn, pp. valued in silver; -ofinn, pp. woven with silver; -peningr, m. silver coin; -rekinn, pp. = -búinn; -smeltr, pp. enamelled with silver; -smiðr, m. silversmith; -sylgja, f. brooch of silver; -vápn, n. silver weapon.

silki, n. silk; in compds. silken, silk; -band, n. silk ribbon; -blaka, f. silken veil; -bleikr, a. yellow as silk; -dúkr, m. silken napkin; -hjúpr, m. silken jacket; -hlað, n. silk ribbon worn round the head; -kult, n. silken quilt; -saumaðr, pp. embroidered with silk; -slœðr, f. pl. silken gown; -treyja, f. silken jacket; -þráðr, m. silken thread.

silungr (-s, -ar), m. trout.

simili, n. fine flour for bread.

simul, f. hag, witch (poet.).

sin, n. bladder sedge (skútur tvær sini bundnar, ok engi saumr í).

sin (pl. sinar), f. sinew, tendon.

sina, f. (1) = sin; (2) withered grass which has stood during winter.

sina-sárr, a. sore in the sinews.

sin-bundinn, pp. bound with bladder sedge (sinbundit skip).

sindr, n. slag or dross, iron-scales.

sindra (), v. to send out sparks, sparkle (sindraði af svá sem ór afli).

sinn (sín, sitt), possess. pron. his, her, its, their; (1) referring to the subj. in a sentence, Hallgerðr fastnaði dóttur sína, H. betrothed her daughter; Hrútr var harðráðr við úvini sína, H. was stern towards his foes; (2) referring to the object; hvat vill Haraldr bjóða Nóregs konungi fyrir sitt starf, what will H. offer to the king of Norway for his (viz. the latter’s) trouble? Sigurðr jarl gaf upp Orkneyingum óðul sín, their odals; hann þakkar honum sitt sinni, he thanks him for his help; (3) neut. as subst.; kostaði hann einn allt fyrir, en bœndr ekki af sínu, nothing of their own; allt mun þat sínu fran fara um aldr manna, it will all go its own course to a man’s life; (4) with ‘sjálfr’ both words are declined; þeir báðu hana taka sjálfrar sinnar ráð, they bade her take her own counsel; (5) with ‘hvárr’ and ‘hverr’ in a distributive sense; tók sitt langskip hvárr þeira, each of the two took a long ship; sinn vetr þá hvárr heimboð at öðrum, they visited each other, winter about; sínu sinni at hvárs búum, alternately on each other’s estates; sinn veg hvárr, one each way; þykkir nökkut sinn veg hváru, each took his own view of the matter; ferr sinn veg hverr um skóginn, they (all) went each his own way in the wood; skulu vaka sinn þriðjung nætr hverir tveir, two and two in turn.

sinn, n. time; eitt s., einu sinni, one time, once (þat var eitt s., at Egill gekk til elda at verma sik); eitthvert s., einhverju sinni = eitt s., einu sinni; einhverju sinni bar svá til, at, one time it happened that; ekki s., engu sinni, never; aldri s., never more (aldri skaltu koma í mína rekkju s. síðan); þat s., that time; þessu sinni, this time; (í) annat s., öðru sinni, a second time, again; hit fyrra sinn, the first time; hit þriðja s., for the third time; at sinni, for the present (þeir skilja tal sitt at sinni); um s., once (veg þú aldri meirr í inn sama knérunn en um s.); for this one time (ek mun leysa þik ór vandræði þessu um s.); um sinns sakir, for this once (eigi vil ek synja þér um sinns sakir þessa); dat. pl., sjau sinnum, seven times; endr ok sinnum, now and then, from time to time; nökkurum sinnum, several times.

sinna (, or -ta, -t), v. (1) poet. to journey, travel; (2) to go with, side with one (vilda ek, at þú sinnaðir frændum mínum); (3) to plead, support (þeir hétu þá at s. hans máli); (4) to mind, care for, heed; ekki sinni ek hégóma þínum, I heed not thy idle talk; ekki sinni ek fé (ef nökkurr vill ganga í málit), I do not mind the money; hón sinnaði um engan hlut, she cared about nothing; vera e-m sinnandi, to be attentive to one, take care of.

sinnaðr, a. siding with one, favourably disposed towards one.

sinni, m. poet. follower, companion.

sinni, n (1) journey, walk; vera á sinnum, to be on the way; heill þú á sinnum sér, be happy on thy way; dagr var á sinnum, the day was passing by; (2) fellowship, company; ríða í s. e-m, to ride in one’s company; (3) help, support (V. þakkar honum sitt s.); vera e-m í s., to side with one, help one (þú vildir, at allir væri þér í s.); (4) time, = sinn; annat s., a second time, = annat sinn; þat s., that time.

sinnig, sinnsig (for sinn veg, síns veg), adv. one each way; s. hvárr (hverr), each his own way, differently.

sinni-ligr, a. companion-like.

sinu-eldr, m. fire in withered grass.

sitja (sit; sat, sátum; setinn), v. (1) to sit, be seated; hann sat it næsta honum, he sat next him; s. upp, to sit erect (þeir létu hann s. upp í hauginum); to sit at table; (2) to stay, sojourn; s. heima, to stay at home (sitr Gunnarr nú heima nökkura hríð); s. kyrr, to remain quiet, stay at home; s. í festum, to sit as one’s betrothed (of the bride between the betrothal and wedding); to reside (Haraldr konungr sat optast á Rogalandi); to sit fishing (þeir vóru komnir á þær vastir, er hann var vanr at s.); (3) to tarry (gørði liðinu leitt at s.); s. veðrfastr, to lie weather-bound; (4) with acc., s. e-t ór hendi sér, to let it slip through idleness; s. byr ór hendi sér, to miss a fair wind; (5) s. vel (illa) jörð, to keep one’s estate in good (bad) order; s. launþing, to hold a secret meeting; (6) s. e-t, to put up with, endure (eigi mundu þeir þvílíka skömm eða hneisu setið hafa); s. e-m e-t, to submit to, put up with at one’s hand (s. mönnum skammir ok skapraunir); er slíkt engum manni sitjanda, it is not to be endured from any man; (7) s. e-m e-t, to cut one off from (hugðust þeir Sveinn at s. honum vatn); (8) with preps., s. at e-u, to sit busy with a thing; s. at sumbli, to sit at a banquet; s. at tafli, to sit at chess; s. at fé, nautum, to tend sheep, cattle; s. at málum, to sit over a case, debate it; s. á stefnu, to be in the chair at a meeting; s. á sannindum, to withhold (conceal) the truth; s. á sér, to control oneself, keep down one’s temper (Hallgerðr sat mjök á sér um vetrinn); s. á svikrædum, svikum við e-n, to plot against one; s. fyrir, to be on the spot (úvíst er at vita, hvar úvinir sitja á fleti fyrir); s. fyrir e-u, to be a hindrance to (s. fyrir sœmd e-s); to be exposed to, have to bear (s. fyrir hvers manns ámæli); s. fyrir ádrykkju e-s, to be one’s drinking-mate; s. fyrir svörum, to stand questions, be the spokesman; s. fyrir málum, to lead the discussion; s. fyrir e-m, to lie in ambush (in wait) for; s. hjá e-u, to be present at (s. hjá ráðagerðum e-s); to sit idly by (þú munt þó drepa vilja bróður minn, ok er þat skömm, ef ek sit hjá); s. inni, to sit in prison; s. til e-s, to wait; er þar til at s., we may wait till then; s. um e-t, to watch for an opportunity; þeir sátu um at rengja, they watched to find a flaw in the proceedings; to plot against (hann sitr um ríki hans); s. um líf e-s, to seek one’s life; s. um e-n, to lie in wait for, waylay; s. um e-u, to be busy with (s. um nauðsynjamálum); s. um borðum, to sit at table; s. undir e-u, to be subject to; s. yfir e-u, to sit over a thing, be busy with (ekki mun ek lengr yfir þessu s.); s. yfir drykkju, borðum, to sit drinking, at table; to attend to (s. yfir málum manna); s. yfir kvæðum, to listen to songs; s. yfir e-u, to take possession of; láta slíka s. yfir váru, to let such persons withhold our property from us; to bear down (hann sat yfir virðland); s. yfir skörðum hlut, to suffer a loss of right; s. yfir sjúkum manni, to sit up with (nurse) a sick person, esp. a woman in labour; (9) recipr., sitjast nær, to sit near one another.

sía (), v. to filter, strain; láta grön s., to sip through the beard.

sía, f. sieve or strainer, for liquids.

sía, f. glowing spark, esp. from metal (síur flugu ór afli).

sí-byrða (-rða, -rðr), v. to lay (a ship) alongside, in a sea-fight; with dat. (jarl síbyrði Barðanum enn við Orminn); without the dat. (síbyrði hann þar við Járnbarðann); -byrðis, -byrt, adv. broadside to broadside (leggja, liggja síbyrðis, síbyrt).

síð, adv. (1) late (var heldr s. gengit til hámessu); with gen., s. aptans, sumars, vetrar, late in the evening, summer, winter; s. um haustit, kveldit, late in the autumn, evening; (2) compar., síðarr, later (þau svik, er s. komu fram); fám vetrum s., a few years later; (3) superl. síðarst or síðast, last; orð þau er hann mælti s., his last words; sá er s. gengr inn, he who enters last.

síð, f., only in the phrase, um s., at last (þó varð hann um s. ofrliði borinn); more commonly in pl., um (of) síðir (þó vaknaði hann um síðir).

síða, f. (1) side (hljóp sverðit á síðuna); (2) flank, side of meat (síður af nauti allfeitar); (3) coast (hann braut skip sitt við Jótlands síðu).

síða (síð; seið, siðum; siðinn), v. to work charms through ‘seiðr’ (þat er vá lítil, at vér síðim).

síðan, adv. (1) since, after that (s. gekk hón í brott); hefir sú kapella þar staðit s., ever since; hvárki áðr né s., neither before nor since; (2) afterwards, later on (koma þeir allir við þessa sögu s.); (3) as prep. with acc., þeir höfðu ekki etið s. laugardaginn, since Saturday; (4) with the relat. part., at, er, as conj., from the time when, since (s. er tengdir várar tókust); (5) since = s. er (E. hafði verit með Ólafi konungi s. Sveinn jarl andaðist); seeing that, in as much as (viltu, at ek gæta vitans, s. ek geri ekki annat).

síðans (= síðan es), conj. since.

síðar-la, -liga, adv. late (eitt kveld síðarla gengu til gestir nökkurir).

síðarr, adv. compar., see ‘síð’.

síðarri, a. compar. later, latter, opp. to ‘fyrri’ (it síðarra sumar).

síðarst or sídast, adv. superl. last, see ‘síð’ adv.

síðarsta or síðasta, f.; at síðustu, at síðastunni, at last.

síðarstr or síðastr, a. latest, last (sá skal fyrstr út ganga er s. gengr inn); it síðarsta, at the latest (þá skal stefnt it síðarsta viku fyrir þing).

síð-brýndr, a. having long eyebrows; -búinn, pp. ‘late-boun’ for sailing; -bærr, a. calving late; -faldinn, pp. wearing a hood low over the face (fyrsta aptan hafa brúðirnar -faldit); -farit, pp. n., varð honum -farit, he walked slowly; -förull, a. late abroad, out late in the evening; -klæddr, pp. wearing long clothes; -kveld, n., um or á -kveldum, late in the evening.

síðla, adv. late; s. kvelds, s. of aptaninn, late in the evening.

síðr (síð, sítt), a. long, hanging down (sítt hár, skegg; síð klæði; síðar brynjur); hann hafði síðan hatt yfir hjálmi, a hood coming far down over the face; falda sítt, to wear a hood coming low over the face (brúðirnar falda sítt, svá at úgörla má sjá þeira yfirlit).

síðr, adv. compar. (1) less (þat er mér enn s. hent); miklu s., much less; engu s., no less; eigi s., not less, as much (hann var kærr konungi, ok eigi s. dróttningu); eigi s. en, no less than, as well as (átti hann eigi síðr England en Danmörk); at s. vóru menn sjálfráðir fyrir konungi, at engi réð, á hvern guð trúa skyldi, so far were they from being independent, that, etc.; (2) as conj., lest, s. oss Loki kveði lastastöfum, that L. may not abuse us.

síð-skeggjaðr, a. long-bearded.

síðu-sár, n. a wound in the side.

sí-dœgris, adv. every day, day by day; -feldr, a. continuous, incessant; -fella, f. continuity; í sífellu, continuously; -fleyttr, a. = -feldr.

síga (síg; seig or , sigum; siginn), v. (1) to sink gently down; seig á hann svefn, sleep came over him; sé sorti mikill fyrir augu þeim, a great darkness fell over their eyes; láta s., to let sink (Þórr lét s. brýnnar ofan fyrir augun); létu þeir s. festi ofan í gröfina, they lowered a rope down into the pit; fig., get ek, at héðan af fari þeim heldr síganda, I imagine it will go downwards with them henceforth; (2) to glide, move slowly (er þat mitt ráð at láta s. út skipin frá bryggjum); láta undan s., to retreat (Danir létu þá enn undan s.); láta s. aptr til sömu hafnar, to retreat to the same port; augun síga saman, the eyes close (in death); láta s. saman til samþykkis, to let things draw towards an agreement; létum s. sáttmál okkur, we came to terms; (3) refl., láta sígast, to let oneself sink; lætr hann s. ór trénu, he lets himself drop from the tree; hann lét s. fast á stólinn, he pressed himself down against the seat; nökkurir menn létu s. sárir, dropped down wounded; láta undan s., to retreat (jarl sótti hart fram þar til, er Álfgeirr lét undan s.).

sí-grœnn, a. evergreen; -hverfull, a. round (herbergi nær síhverfult).

sík, síki, n. ditch, trench.

síld (pl. síldr), f., see ‘sild’.

síld-fiski, f., -ver, n., see ‘sild-fiski’, ‘sild-ver’.

síma (pl. símu), n. cord, string.

sí-málugr, a. always talking, long-winded (símálugr í þinni rœðu).

sími, m. cord, rope (þær ór sandi síma undu).

sí-mælgi, f. talkativeness, loquacity.

sín, gen. from the refl. pron., hefna s., to revenge oneself.

sín-girnd, -girni, f. covetousness, avarice; -gjarn, a. covetous, avaricious (auðigr maðr ok síngjarn).

sínka, f. = síngirni.

sínkr, a. = síngjarn (s. ok fégjarn).

síra, m. indecl. sir, master (esp. used of priests, sometimes of knights).

sí-reiðr, a. always angry; -vaf, n. winding round; vefja e-u sívafi, to wind it round and round; -valr, a. round, cylindrical.

síval-vaxinn, pp. round of growth.

sízt, adv. superl. least, opp. to ‘helzt’; þér vilda ek s. illt gera, thee least of all would I harm.

sízt or síz, conj. (1) since, = síðan er; engi er eira maki, s. Gunnarr lézt, since Gunnar died; (2) as prep. with acc. since, after; sofna ek minst s. mína sonu dauða, since the death of my sons.

sjaldan (sjaldnar, sjaldnast), adv. seldom (s. hefi ek aðra haft at skildi fyrir mér).

sjald-fenginn, pp. seldom got, scarce (vatn er þar -fengit); -gætr, a. seldom to be got, rare (-gætr ávöxtr); -heyrðr, pp. seldom heard about; -kvæmr, a. coming seldom (ek em -kvæm til kirkju); -sénn, pp. seldom seen (-sénir eru oss þvílíkir menn); -stundum, adv. seldom.

sjatna (,) v. (1) to sink, dwindle, subside, = setna; esp. of food, to be digested; honum sjatnaði eigi fœða, he could not digest his food; (2) fig. to subside, abate (þinn ofsi mun illa s.).

sjau, card. numb. seven; -faldligr, -faldr, a. sevenfold.

sjaund, f. a period of seven days, spec. the seventh day after one’s death.

sjaundi, ord. numb. the seventh.

sjau-rœðr, a. = -tugr; -tján, card. numb. seventeen; -tugr, a. seventy years old; -tugti, ord. numb. the seventieth (á sjautugta ári).

sjá, pron. dem. m. and f. this, that (s. maðr hafði spjót í hendi).

sjá (; , sám; sénn), v. (1) to see; hann kvezt s. mann rída, he said that he saw a man riding; var þá sén reið þeira, their riding was seen, they were seen riding; (2) to look (konungr sá til hans ok mælti); Gunnarr sá í mót tungli, G. looked at the moon; s. út, to look out of the house (Hrútr bað engan mann út s. á þeiri nótt); (3) to examine, see (look) after (hann reið ofan í Eyjar at s. verk húskarla sinna); (4) to see, understand (aldri varð þat enn, at ek sá eigi gátur þær, er fyrir mik váru upp bornar); (5) impers., þá (acc.) mátti eigi s., they could not be seen; sér þá hauga enn, those mounds can be seen yet; má þat ok s., at nær standa vinir Gunnars, it may be seen, too, that Gunnar’s friends stand near him; (6) with preps., s. af e-m, to look away from, be (do) without (ek þóttumst ekki mega af þér s. sakir ástríkis); s. á e-t, to look on (nú em ek í höll kominn á þik sjálfan at s.); to take in hand, take care of (Þorgils kvað sér eigi skylt at s. á þat mál); s. á með e-m, to take care of (þess vil ek biðja, at þér sjáit á með Högna syni mínum); impers., sér á, it can be seen (lítt sér þat þá á, at þú hafir fundit Svein konung); s. eptir e-u, s. eptir um e-t, to look after (var lítt sét eptir um skattlöndin þau, er fjarri lágu); eiga eptir e-u at s., to have to look after a thing (hann mun þar eptir hefndum eiga at s.); s. fram, to see into the future (fram sé ek lengra); s. e-t fyrir, to foresee (hann þóttist s. fyrir, at hann mundi fella fénað sinn); s. fyrir e-u, to take care of, provide for (verðr hverr fyrir sér at s.); man ek þá s. fyrir málinu, then I will look after the matter; s. fyrir e-m, to put one out of the way; s. í e-t, to see into, see through (sér hann ekki í þetta); to take into consideration (Hrafnkell sá eigi mjök í kostnað); s. til e-s, to become aware of (ef þér sjáit þá ekki til minna ferða, þá fari þér heim); to look for, expect (s. til trausts, launa, fulltings); to look after, see to, take care of (guð sér til kristni sinnar); s. til með e-m, to take care of, see to one; s. um e-t, to see after. take care of (s. um bú, fémál e-s); s. um með e-m = s. til með e-m (Höskuldr sá um með honum); s. um fyrir e-u, to look after, see to (eigi mun nú fyrir öllu verða um sét); s. við e-m, to look at one (konungr sá við honum ok mælti); to beware of, guard oneself against (mun oss vandgætt til við honum at s.); sé nú við, beware!; s. við um e-t, to guard oneself, be cautious as to (hafa þessir menn meirr sét við um kaupin en ek hugða); s. yfir e-t, to look over, survey, look after (s. yfir akra sína); to see a way to (hann sá eigi yfir, at þeir kœmist til bœja); eigi mátti yfir s., hvern veg hníga mundi orrostan, one could not see how the fight would end; (7) refl., sjást, to fear (fátt hygg ek yðr s.); láta á s., to let it appear, show signs of (þeir þögðu yfir ok létu ekki á s.); s. fyrir, to look before one, be cautious (hitt mundi mitt ráð at hrapa ekki ferðinni, sjást heldr fyrir); s. lítt fyrir, to be impetuous, rash (er Agli of mjök ættgengt at s. lítt fyrir); s. um, to look about (þá litu allir út nema konungr, hann stóð ok sást eigi um); impers., at þeim hefði kynliga um sézt, that they had made a strange oversight in this; e-m sést yfir, one makes a mistake, overlooks a thing; þeim mun hafa yfir sézt, they must have made a mistake; recipr., sjást, to see one another; vit munum aldri s. síðan, we shall never see one another more; ef þit sjáist tveir á, if ye fight it out among yourselves; s. til, to look to one another (sást til síðan, áðr í sundr hyrfi); pass., þeir sást aldri síðan, they were never seen afterwards.

sjá-byggvar, m. pl. = sæ-byggvar; -dreginn, pp. caught out of the sea (-dreginn fiskr); -drif, n. sea-spray; -drifinn, pp. sea-splashed; -kyrr, a. calm (vindlaust ok sjákyrt).

sjáldr, n. pupil of the eye (svá var sem ormr lægi um sjáldrit).

sjálf-ala, a. indecl. ‘self-feeding’ (fé gekk þar öllum vetrum -ala í skógum); -birgr, a., -bjargi, a. self-supported, self-helpful; -dauðr, a. having died a natural death; -dœmi, n. right to judge in one’s own case (selja e-m -dœmi); -görr, a. self-made, easy; -hól, n. self-praise; -hœlinn, a. self-praising, vaunting; -hœlni, f. self-glorification, self-praise; -kraf, n. free-will (kjósa e-t af -krafi); -krafi, a. of one’s own accord or free-will, voluntarily.

sjálfr, a. self; hann s., he himself; hón sjálf, she herself; at sínum sjálfs vilja, at his own will (cf. ‘sinn’); er (liggr) við sjálft, at, it is on the verge, within an ace, that (var við sjálft, at þeir mundu berjast).

sjálf-ráð, n. independent judgement; gøra e-t at -ráði, of one’s own accord; -ráði, a. (1) of free-will (hann hafnaði -ráði blótum); (2) independent, free (var fyrir honum engi maðr -ráði); -ráðr, a. (1) voluntary, of free-will (U. mundi eigi hafa skjöldinn látit -ráðr); (2) independent, free (vildu heldr útlenda konunga hafa yfir sér ok vera -ráðir); (3) neut., e-m er e-t -rátt, it is within on’es power, easy for one (er þér -rátt at leggja til ráð þau, er dugi); one’s own fault (mér þykkir þér -rátt verit hafa, er bátrinn er brotinn); -ræði, n. independence, liberty (-ræði ok hóglífi innan lands); gøra e-t at -ræði sínu, of one’s own free-will; -sáinn, pp. self-sown (-sánir akrar); -skapa, a. indecl.; sums ertu -skapa, of some you are yourself the cause; -skipan, f. spontaneous order; -vili, m. free-will; at -vilja, of one’s own free-will; -viljandi, pr. p., -viljugr, a. with one’s own free-will; -virðing, f. self-opinion, self-conceit.

sjá-ligr, a. sightly, handsome.

sjá-lægr, a. lying on the sea, of fog; -maðkr, m. sea-worm.

sjár, sjór or sær (gen. sjávar, sjóvar, sævar), m. the sea (varð sjárinn ókyrr mjök; róa út á sjá).

sjá-roka, f. sea-spray; -róðr, m. rowing out to sea (-róðrarskip); -tún, n. seaside-town.

sjávar-afli, m. sea-fishery, catch of fish; -djúp, n. deep of the sea; -gata, f. way from or to the sea; -hamarr, m. sea-crag; -háski, m. danger at sea; -höll, f. a great hall at the sea-side; -lopt, n. a house built over the sea; -ríki, n. kingdom of the sea; -stjarna, f. the star of the sea (the Virgin Mary); -strönd, f. sea-shore.

sjá-vegr, m. = sjóvegr; -verkr, m. sea-sickness.

sjó-barinn, pp. sea-beaten; -blíða, f. smooth sea; -borg, f. sea-town; -brattr, a. steep towards the sea; -bygð, f. sea-district.

sjóða (sýð; sauð, suðum; soðinn), v. (1) to boil, cook (s. mat, slátr, egg); (2) to forge (iron); (3) fig. to brood (tarry) over (s. e-t fyrir sér).

sjó-dauðr, a. drowned at sea.

sjóð-feldr, a. lucrative, profitable.

sjóðr (gen. sjóðs), m. money-bag, purse (sjám, hvat vegi s. sá, er ek hefi hér); eiga einn sjóð, to have a common purse (þeir Úlfr áttu einn sjóð báðir); bera e-n í sjóð or sjóði, to carry a person in one’s purse, to take compensation instead of revenge (Þorsteinn hvíti kvazt eigi vilja bera Þorgils son sinn í sjóði).

sjó-drif, n. spoondrift; -dýr, n. sea-animal; -fang, n. catch of fish.

sjófar-, gen. from ‘sjór’, see ‘sjóvar’.

sjó-ferð, f. sea-voyage; -fiskr, m. sea-fish; -fugl, m. sea-fowl; -fœrr, a. (1) sea-worthy (skip -fœrt); (2) er -fœrt, one can be on the sea (hann reri á sjó hvern dag, er -fœrt var); -gýgr, f. mermaid; -illska, f. rough sea; -jökull, m. hummock of frozen sea-water; -kona, f. mermaid; -kvikendi, n. sea animal; -kyrr, a. calm; -maðr, m. seaman, sailor; -mál, n. flood-mark, high-water-line; -myrkr, n. darkness at sea.

sjón, f. (1) sight, eyesight (heyrn ok s.); s. er sögu ríkri, sight goes before hearsay; var þeim s. sögu ríkri um ferðir Knúts, they had ocular proof of; missa sjónar at auganu, to lose the sight of the eye; (2) look; sundr stökk súla fyrir s. jötuns, the pillar flew asunder at the look of the giant; (3) esp. in plur. the eyes (sá hón fránar sjónir fylkis liðnar); svart er mér fyrir sjónum, my eyes grow dim; leiða e-n sjónum, to fix one’s eyes upon a person (forn jötunn sjónum leiddi sinn andskota).

sjónar-váttr, m. eye-witness; -vitni, -vætti, n. the testimony of an eye-witness; -vörðr, m. look-out man.

sjón-hagr, -hannr or -hannarr, a. having an expert, artistic eye; -hending, f. line of sight, straight line (þeir námu -hending ór Múla í Ingjaldsgnúp); -henni, f. sharpness of eyesight; -hverfiligr, a. eye-deceiving; -hverfing, f. ocular delusion, produced by spells (gøra -hverfingar í móti e-m; verða fyrir -hverfingum); -lauss, a. blinf; -leysi, n. blindness.

sjór (gen. sjóvar, sjófar), m. the sea; vera á sjó, to be out fishing.

sjó-reitr, m. = mið; -roka, f. spindrift, spoondrift; -skrimsl, n. sea-monster; -sótt, f. sea-sickness; -tún, n. = sjátún; -verkr, m. = sjáverkr.

sjúga, v., see ‘súga’.

sjúk-dómr, m., -leiki, -leikr, m. sickness, illness; -ligr, a. sickly.

sjúkna (), v. to become ill.

sjúknaðr, m. illness, disease.

sjúkr, a. sick, ill; liggja s., to lie sick; (2) anxious, distressed.

sjöt, n. pl. (1) abode, home; ragna s., the seat of the gods, the heavens; (2) company, host.

sjötlast (), v. refl. to subside, settle (er úfriðr tók at s.).

sjötull, m. settler; dólgs s., ‘strife-settler’, Frodi’s quern of peace.

skaða (), v. impers., e-n skaðar ekki, it does one no harm or damage.

skaða-bœtr, f. pl. indemnity, compensation; -ferð, f. disastrous journey; -lauss, a. scatheless; -ligr, a. = skaðligr; -maðr, m. killer, slayer (verða -maðr e-s); -samligr, -samr, a. injurious, hurtful.

skaði, m. (1) scathe, harm, damage (gøra e-m skaða); verða fyrir sköðum, to suffer losses; (2) loss in a person; þótti henni mikill s. eptir mann sinn, she felt she had a great loss in her husband; (3) death, = bani; veita e-m skaða, to slay, kill; verða e-m at skaða, to be the death of one.

skað-lauss, a. unscathed; -laust, adv. without loss; -samligr, a. hurtful, noxious; -samr, a. doing harm, noxious; -semd, f. harm; -vænliga, adv. perniciously; -vænligr, a. pernicious; -vænn, a. destructive, baleful.

skafa (skef; skóf, skófum; skafinn), v. (1) to scrape with a blunt instrument; s. e-t af, to scrape off; impers., þat hefir eik, er af annarri sjefr, one tree takes what is scraped from another; (2) to shave so as to make smooth (hann skefr spjót-skepti á hallargólfinu); (3) s. nagl sinn, to pare one’s nail; fig., s. at fastliga, to press hard; (4) to shave (þeir höfðu látit s. krúnur).

skafa, f. scraper (cf. ‘hornskafa’).

skaf-heið, f. clear sky (-heið var ok sólskin).

skafl, m. (1) steep snow-drift; (2) toppling sea; (3) beygja skaflinn, to make a wry mouth, of one crying.

skaga (-ða), v. to jut out (skögðu tvær tennr fram ór hausnum).

skagi, m. low cape or ness.

skak, n. scolding (gaf Sverrir þeim mikit s. fyrir).

skaka (skek; skók, skókum; skekinn), v. to shake (björninn settist upp ok skók höfuðit); s. sverð, to brandish a sword.

skakka (), v., s. með mönnum, to aid one against the other (Þorgeirr og Þorgils sóttust lengi, svá at engi skakkaði með þeim).

skakki, m. disproportion, disparity, odd amount (þann skakka, er þar er á milli, man ek bœta).

skakkr, a. (1) skew, wry; (2) unequal, unjust (skökk gørð).

skakkr, m. wry position; skjóta augunum í skakk, to look awry.

skall, n. (1) noise; (2) pl. sköll, mocking, derision (gera sköll at e-m).

skallat, n. scarlet; see ‘skarlat’.

skalli, m. a bald head (settist mý margt á skalla honum).

skamma (), v. (1) to shame, disgrace (þá menn, er vini vára hafa drepit ok skammat); (2) refl., skammast e-s, to be ashamed of a thing (skúa ok bróka skammisk engi maðr); s. sin, to blush; with infin., skammast at gera e-t, to be ashamed to do a thing.

skammar-erendi, n. shameful errand; -víg, n. shameful manslaughter, = níðingsvíg.

skamm-bragðs, adv. shortly, soon; -degi, n. the short winter-days; -fótr, a. short-footed, a nickname.

skamm-fulleikr, m. = -fylli; -fulligr, a. ashamed, bashful; -fyllast (see fylla), v. refl. to be ashamed; -fylli, f. shame, blushing; -fylling, f. bashfulness; -fœra (-ða, -ðr), v. to spoil, injure.

skamm-háls, m. short-neck, a nickname; -hendr, a. short-handed; -hygginn, a. = -sýnn; -höndungr, m. short-hand, a nickname.

skamm-lauss, a. (1) shameless, without shame; ætla ek, at þú sér -lauss af þessu, it is no shame to thee; (2) neut., -laust, not disgraceful (honum var -laust at hlíta konungs dómi).

skamm-leitr, a. short-faced; -lífi, n. the fact of being short-lived; -lífr, a. short-lived; -minnigr, a. short of memory; -mæli, n. brevity (in expression).

skamm-nøktr, a. shamefully naked.

skammr, a. (1) short (var sú leiðin skemmri); láta e-n höfði skemmri, to make one shorter by the head, to behead; neut., skammt, a short way, short distance (hann bjó skammt frá Skallagrími); (2) of time, short, brief; skamma hríð, stund, but a short while; eiga skammt úlifat, to have but a short time to live; hann kvað skammt til þess, he said it would be soon; skammt frá þessu, a short while after this; (3) adverbially, skömmu, skemmstu, lately, very lately, recently, very recently, = fyrir skömmu, skemmstu; skömmum, not long (sat hann skömmum við drykk); skemmrum, for a shorter time (at landit mundi verða skemmrum biskupslaust, ef tveir væri biskuparnir); sem skemmst, as short a while as possible.

skamm-rif, n. pl. the short ribs.

skammrifja-mikill, a. stout.

skammrif-stykki, n. a piece of meat from the short-ribs.

skamm-rækr, a. having a short memory for revenge.

skamm-samliga, adv. shamefully; -samligr, a. shameful, disgraceful.

skamm-skeptr, pp. short-shafed; -sýni, f. short-sightedness; -sýniligr, -sýnn, a. short-sighted, foolish; -sætr, a. short of stay; -talaðr, pp. short-spoken; -vaxinn, pp. short of growth; -víss, a. = -sýnn; -æð, f. short duration; -æligr, a. short-lived, fleeting, brief (-ælig gleði); -ær, a. short-lived, of short duration.

skamtaðar-erendi, n. = skapnaðarerendi (at hann hefir -erindi).

skamtr, m. share, portion.

skap, n. (1) state, condition; at því skapi, in the same proportion; hélt þat vel skapi, meðan hón lifði, it kept a good state whilst she lived; (2) condition of mind, temper, mood; þat er ekki mitt s., it is not my turn of mind; vera (með) illu skapi, to be in an angry mood; bregða skapi við e-t, renna e-m í s., to take to heart, be much affected by (rann honum mjök í s. sá atburðr); koma skapi við e-n, to agree with, het on with (engi kann við mik skapi koma); koma skapi (eiga s.) saman, to have minds alike (þit eigit meirr s. saman); hafa ekki s. til e-s, to have no mind to do a thing; hógværr í skapi, mild of temper; lítill í skapi, of small mind, faint-hearted; gera sér e-t í s., to take into one’s head; vera e-m (vel) at skapi, vera nær skapi e-s, to be to one’s mind; e-t fellr e-m vel í s., one likes, is pleased with; gera e-t til skaps e-m, to do a thing to please one.

skapa (; pret. also skóp), v. (1) to shape, form, mould, make (ór Ymis holdi var jörð sköpuð); to create (guð, er mik skóp); s. skegg, to trim the beard; s. skeið, to take a run (þetta dýr skapaði skeið at oss); s. ok skera e-t, or um e-t, to decide, settle (ek skal einn skera ok s. okkar á milli); (2) to assign as one’s fate or destiny (ek skapa honum þat, at hann skal eigi lifa lengr en kerti þat brenner); s. e-m aldr, to fashion one’s future life; syni þínum verðr-a sæla sköpuð, bliss is not fated to thy son; (3) to fix, appoint (haf þá eina fémuni, er ek skapa þér); s. e-m víti, to impose a fine or penalty; at sköpuðu, in the order of nature, according to the course of nature (væri þat at sköpuðu fyrir aldrs sakir, at þú lifðir lengr okkar); láta skeika at sköpuðu, to let things go their own course (according to fate); láta skapat skera, to let fate decide; (4) refl., skapast, to take shape; freista, hvé þá skapist, try how things will go then; Ámundi kvað jarl úáhlýðinn ok mun lítt at s., A. said the earl was self-willed, and little will come of it.

skapa-dœgr, n. one’s fated day (hón kvað engan komast yfir -dœgr sitt).

skapan, f. (1) shape, form (fríðr at allri s.); (2) creation.

skap-arfi, m. a right or lawful heir.

skapari, m. the Maker, Creator.

skap-bráðr, a. hot-tempered; e-m verðr -brátt, one loses his temper.

skap-bœtendr, m. pl. persons legally bound to pay weregild.

skap-bœtir, m. improver of one’s disposition (þat var mælt, at hann væri engi -bœtir Hallgerði).

skap-dauði, a. fit or proper to die (hann er -dauði).

skap-deild, f. good nature.

skapdeildar-maðr, m. master of one’s temper (hann var lítill -maðr).

skap-farinn, pp. disposed, tempered (= skapi farinn); -fátt, a. n., e-m verðr -fátt, one loses his temper; -feldr, a. to one’s mind, agreeable; -felligr, a. = -feldr; -felligr í andliti, well-shapen in face, agreeable; -ferð, f., -ferði, n., -ferli, n. disposition of mind, temper, character; -glíkr, a. alike in character or temper; -góðr, a. good-natured, good-tempered; e-m er -gott, one is in good spirits; -gœði, n. good nature; -gœfr, a. gentle of mood; -harðr, a. harsh of mood, severe; -heimskr, a. foolish; -hœgr, a. meek, gentle, = hœgr í skapi; -höfn, f., esp. in pl. sentiments, disposition, temper; -illr, a. ill-tempered; -illska, f. evil-mindedness (í reiðlyndi ok skapillsku).

skap-ker, n. large vessel (from which the cups were filled).

skap-léttr, a. light-minded, cheerful; konungi var -létt, the king was in high spirits.

skap-liga, adv. duly, fitly; -ligr, a. due, fit, suitable (H. kvaddi konung virðuliga, sem -ligt var).

skap-líkr, a. = -glíkr; -lundaðr, a. = -farinn (allra manna grimmastr ok verst -lundaðr); -lyndi, n. mind, temper, disposition; vera við -lyndi e-s, to be to one’s mind (slíkt er ekki við -lyndi Þorsteins); -lýzka, f. = -lyndi; -löstr, m. fault of character; -mikill, a. proud of mind.

skapnaðar-erendi, n. such result of an errand as one deserved to have; -virðing, f. due honour.

skapnaðr, m. what is due, propriety.

skap-prúðr, a. well-disposed, generous; -raun, f. trial of one’s temper, vexation, annoyance; ferr svá um mörg mál, þótt menn hafi skapraun af, although they try men’s tempers; -rauna (), v. to annoy, provoke, with dat. (er þér fremd engi at -rauna gömlum manni); impers., honum -raunaði mjök, he was much vexed.

skapraunar-laust, a. n. without trying one’s temper (opt ríðr hann hér um garð, ok er mér eigi -laust); -minna, a. compar. less offensive; -orð, n. pl. temper-trying words; -samliga, adv. in a provoking manner (svara e-m -samliga).

skaps-andmarki, m. fault of temper or mind; -höfn, f. mind, disposition, temper, = skaphöfn.

skap-skipan, f. change of mind (taka -skipan); -skipti, n. = -skipan.

skaps-munir, m. pl. = skaplyndi.

skap-stirðr, a. haughty; -stórr, a. proud-minded, = -mikill; -styggr, a. irritable, excited.

skapt, n. (1) shaft, missile; skjóta skapti í móti e-m, to shoot a shaft against, to withstand; (2) handle, haft, of an axe, hammer; shaft, pole of a spear (cf. hamarskapt, øxarskapt, spjótskapt); (3) a shaft-shaped thing, e.g. a comet’s tail, the beam in a weaver’s loom, a peak on a helmet.

skapt-hár, a. ‘shaft-high’, above the horizon, of the sun.

skap-tíðr, a. to one’s mind, agreeable (láta sér e-t -títt).

skapt-ker, n. = skapker; -kringla, f. whipping-top (eptir þat snerist hann á hæli sem -kringla); -lauss, a. without a shaft (spjót -laust).

skap-tré or skapt-tré, n. (?).

skap-vandr, a. difficult of temper; -vani, a. lacking in temper; -varr, a. wary of temper, discreet.

skap-þiggjandi, m. a lawful receiver of weregild, opp. to ‘skapbœtandi’; -þing, n. ordinary assembly.

skap-þungt, a. n. depressed in spirit (e-m er -þungt).

skara (), v. (1) to poke, rake; s. eld, to poke the fire; with dat., þeiri ösku sköruðu þeir allri út, they raked all the ashes out; hann skaraði til spjótskaptinu, he poked with the spear-shaft; (2) to set or cover closely; skip skarat skjöldum, a ship set with shields from stem to stern.

skar-band, n. ‘head-ribbon’, fillet.

skarð, n. (1) notch, hack, in the edge of a thing (skörð vóru fallin í sverðit); s. í vörr, a hare-lip; (2) empty space, breach, gap (höggva s. í ætt e-s); (3) mountain pass.

skarðr, a. diminished, impaired; inn skarði máni, the waning moon; hafa, bera skarðan hlut fyrir e-m, to be worsted (wronged) by one; sitja of (um, yfir) skörðum hlut fyrir e-m, to suffer injury from one.

skarfr (-s, -ar), m. cormorant.

skari, m. host, troop.

skark, n., skarkali, m. noise, tumult.

skark-samligr, a. tumultuous.

skarlaks-kyrtill, m. scarlet kirtle.

skarlat or skallart, n. scarlet.

skarlats-klæði, n. pl., -kyrtill, m., -möttull, m., -skikkja, f. scarlet clothes, s. kirtle, s. mantle, s. cloak.

skarn, n. dung (aka skarni á hóla).

skarp-eggr, a. keen-edged; -leitr, a. sharp-featured; -liga, adv. sharply (sœkja at -liga).

skarpr, a. (1) scorched, pinched from dryness; með skörpum reipum, with hard ropes; s. belgr, a shrivelled skin; s. fiskr, dried (hard) fish; (2) barren (landit er skarpt ok lítit matland); (3) sharp, vehement, bitter (skörp deila); taka skarpara á, to pull sharper; (4) tight, strong (skarpar álar þóttu þér Skrýmis vera); (5) keen, sharp, of a weapon (skörp sverð).

skarp-vara, f. dried fish; -vaxinn, pp. gaunt and bony.

skarr, n. skirmish, tumult.

skars or skass, n. ogress, giantess.

skarsl, n. the snuff of a candle.

skart, n. show, finery (búa sik í s.).

skarta (), v. to make great show.

skartari, m. a vain boaster.

skart-samliga, adv. with great display (búinn -samliga); -samligr, a. showy; -samr, a. fond of show.

skarts-kona, f., -maðr, m. woman or man given to vain display.

skata, f. skate (fish).

skati (pl. skatar or skatnar, gen. skatna), m. man (poet.).

skatta (), v. to make tributary, lay a tribute on (konungr skattaði landit hit efra sem hit ýtra).

skatta-heimta, f. tax-gathering.

skatt-bóndi, m. a franklin who has to pay tax; -fé, n. tribute money; -gilda (-lda, -ldr), v. to lay tribute on, = skatta; -gildi, n. payment of tribute; -gildr, a. tributary; -gjald, n. = -gildi; -gjöf, f. what is given as tribute; -heimta, f. tax-gathering.

skattheimtu-maðr, m. tax-gatherer.

skatt-jarl, m. ‘tributary earl’, vassal; -konungr, vassal king; -land, n. tributary land, dependency; -peningr, m. tribute money.

skattr (-s, -ar), m. (1) tribute, tax (leggja skatt á land; greiða, gjalda, e-m skatt); (2) treasure.

skatt-taka, f. = -heimta.

skatt-yrðast, v. refl. to bandy words (við e-n); -yrði, n. pl. foul language.

skauð, f. (1) poltroon (þú ert s. at meiri); (2) pl. a horse’s sheath.

skauð-menni, n. poltroon.

skauf, n. a fox’s brush.

skauf-hali, m. Reynard the Fox.

skaup, n. mockery, ridicule; hafa at skaupi, to mock, scoff at.

skaut, n. (1) corner of a square cloth (hann var borinn í fjórum skautum til búðar); feldr fimm alna í s., a cloak five ells square; of the heaven (þeir gerðu þar af himin ok settu hann upp yfir jörðina með fjórum skautum); (2) corner of a sail or sheet; byrr beggja skauta, a fair wind (right astern); fig., hann mun verða yðr þungr í skauti, hard to deal with; (3) flap, skirt of a cloak (hón hafði yfir sik skallats-skikkju hlaðbúna í s. niðr); (4) lap (sitja, liggja í skauti e-s); (5) a square piece of cloth, kerchief (menn báru þá hluti sína í s., ok tók jarlinn upp); (6) a lady’s hood.

skaut-feldr, m., -hekla, f. a cloak, or frock, with skirts.

skauti, m. kerchief.

skaut-toga (), v. to tug at the skirt of one’s cloak, to handle roughly.

skáðr, pp. oblique (á skáðum veg).

skái, m. relief, improvement (varð engi s. á hans meini).

skák-maðr, m. (1) chessman; (2) robber, highwayman; -tafl, n. game of chess, chess-board.

skál (pl. -ir or -ar), f. (1) bowl (s. full mjaðar); (2) scale, esp. pl., scales (bað hann taka skálir ok vega gullit).

skála-búi, m. dweller in a ‘skáli’; -búnaðr, m. hangings of a ‘skáli’; -dyrr, f. pl. the doorway of a ‘skáli’; -endi, m. end of a ‘skáli’; -gluggr, m. window of a ‘skáli’; -gólf, n. floor of a ‘skáli’; -hurð, f. door of a ‘skáli’.

skála-merki, n. the constellation Libra (gengr sól fyr -merki).

skála-smíð, f. the building a ‘skáli’; -topt, f. the site of a (former) ‘skáli’; -veggr, m. side-wall of a ‘skáli’; -viðr, m. timber for a ‘skáli’.

skáld, n. scald, poet; -fífl, n. poetaster; -kona, f. poetess; -ligr, a. poetical; -maðr, m. poet; -mær, f. poetess; -pípa, f. a kind of flute.

skáldskapar-háttr, m. poetical metre; -mál, n. pl. poetical diction.

skáld-skapr, m. (1) ‘scaldship’, poetry; (2) libel in verse.

skál-hús, n. privy.

skáli, m. (1) hut, shed (put up for temporary use); (2) hall, room (cf. ‘drykkju-, elda-, for-, kvenna-skáli’), esp. sleeping-hall.

skálk-heiðr, m. fraud, mockery.

skálkr (-s, -ar), m. (1) servant; (2) rogue (ljúga sem skálkr).

skálm (pl. -ir), f. (1) prong (tók hann birkirapt ok reiddi um öxl, svá at hann hélt um skálmirnar); (2) beanpod (bauna-skálmir); (3) short sword.

skálmar-oddr, m. point of a sword.

skálmast (), v. refl. to stride.

skálm-öld, f. age of swords.

skálpr (-s, -ar), m. scabbard, sheath.

skán, f. a thin membrane, film.

skári, a. compar., skástr, superl., better, best; þat mun þér ráð skást, it will be most advisable for thee.

skári, m. young sea-mew.

skeðja (skeð, skadda, skaddr), v. to do scathe to, hurt, damage, with dat. (s. lífi e-s); ek skadda klæðum hans, I spoiled his clothes; axi var skatt, one ear of corn was damaged; with acc., þær þora ekki mýss s., they dare not do harm to mice.

skefinn, a. skilled in arms (?).

skegg, n. beard (honum. óx eigi s.).

skegg-barn, n. bearded child (a name given to a man by a giant); -broddar, m. pl. bristles of the beard; -hvítr, a. white-bearded.

skeggi (pl. skeggjar), m. man, in compds., eyjar-skeggjar, islanders.

skeggja, f. a kind of halberd (poet.).

skeggjaðr, pp. bearded.

skegg-lauss, a. beardless; -maðr, m. bearded man; -síðr, a. long-bearded; -staðr, m. the bearded part of the face; -øx, f. = skeggja; -öld, f. age of axes (skeggöld, skálmöld); cf. ‘skeggja’.

skeið (pl. -ir), f. (1) war-ship, galley (snekkjur ok skeiðir); (2) a weaver’s reed, sley; (3) pl. sheath (tók hann kníf sinn ór skeiðum).

skeið, n. (1) race, run; renna s. við e-n, to run a race with one; ríða á s., to ride at full speed; hlaupa á s., to set off running (hann kastar niðr verkfœrum ok hleypr á s. heim til bœjar); gera (or renna) s. at e-u, to make a run at a thing; skapa (or skopa) s., to take a run; taka e-t á skeiði, to catch it on the move (G. tók knöttinn á skeiði); (2) race-course (var þar gott s. at renna eptir sléttum velli); (3) a piece of way; skammt, langt s., a short, long way; (4) space of time (þat var eitt s., at); nökkut s., for some time (Njáll þagnaði nökkut s.); um s., for a while; annat s., after a while, every now and then (hann hafði niðri aðra höndina at jörðu ok bregðr henni annat s. at nösum); vera á œsku skeiði, á léttasta skeiði aldrs, to be in the prime of life; vera af œsku skeiði, to be no longer a young man.

skeiða (), v. to sheath (s. sverð).

skeiðar-kylfa, f., -kylfi, n. some part of a war-galley (skeið).

skeið-gata, f. good way (to ride on); -reitt, a. n. good course for riding (höfðu þeir Kolbeinn skeiðreitt eptir stígnum).

skeiðs-endi, m. end of a course, goal (hann snýst aptr at -enda).

skeifa, f. horseshoe.

skeif-liga, adv. awkwardly.

skeifr, a. oblique, awry; koma skeift við, to go crookedly.

skeika (), v. to go askew, swerve, go wrong (þar skeikaði mjök stjórnin); (láta) skeika at sköpuðu, to (let things) go according to fate.

skeina (-da, -dr), v. to scratch, wound slightly (hefir þú skeint þik? hann svarar: ekki em ek skeindr); refl., skeinast, to get a scratch, a slight wound.

skeina, f. scratch, slight wound (kalla ek þetta skeinu ok ekki sár).

skeini-samt, a. n. exposed to being wounded (verðr honum þá -samt).

skeinu-hættr, -samr, a. likely (apt) to wound (sverðit verðr þeim -hætt).

skekill (pl. skeklar), m. shank of a hide; cf. ‘eyjar-, land-skekill’.

skel (gen. -jar, pl. -jar), f. shell.

skel-eggliga, adv. briskly, vehemently; -eggr, a. shell-edged, keen-edged; fig. brisk, vehement.

skelfa (-ða, -ðr), v. (1) to make to shake, brandish (s. sverð, lind, ask); (2) to make to tremble with fear, frighten; s. e-n af e-u, to deter; (3) refl., skelfast, to fear (s. e-t or við e-t).

skelfir, m. shaker, frightener.

skel-fiskr, m. shell-fish.

skelfr, a. trembling, shaky.

skelgja (-ða), v. to make squint.

skelkja (-ta, -t), v. to mock (þeir skelktu at líkneskinu).

skelkr, m. fright, fear; e-m, skýtr skelk í bringu, one is seized with fear (vænti ek, at yðr skjóti skelk í bringu).

skella (-da, -dr), v. (1) to make to slam, clash, with dat.; s. aptr hurðu, to slam the door; s. lófum saman, to clap the hands; s. hrömmum yfir, to clutch; s. e-u niðr, to throw down with a clash; (2) to strike, smite; þær skelldu skip mitt, they shattered my ship; s. af honum höndina, to cut off his hand; s. fót undan, to smite off the foot; (3) s. á e-n, to scold one; (4) s. upp ok hlæja, to burst out laughing (Grímr skelldi upp ok hló).

skella, f. rattle (for scaring horses).

skelli-hlátr, m. roaring laughter; -hurð, f. a certain door (that slams of itself) in a farm-house.

skellr (pl. -ir), m. (1) clash, splash; (2) slap, blow (sá hlaut skellinn, er skyldi).

skelmi-ligr, a. devilish.

skelmir, m. rogue, devil.

skelmis-drep, n. plague, murrain.

skelmi-skapr, m. devilry.

skelpa, f. wry face (gera skelpur).

ske-maðr, m. = skímaðr.

skemd, f. (1) injury (þola skemdir af e-m); (2) shame, disgrace.

skemdar-auki, m. shame, disgrace; -fullr, a. disgraceful; -lauss, a. without disgrace; -maðr, m. villain; -orð, n. villainous word; -verk, n. villainous deed; -víg, n. villainous slaughter.

skemill, m. foot-stool.

skemma (-da, -dr), v. (1) to put to shame; (2) to shorten, make shorter; dagr, nótt skemmist, the day, night shortens; (3) to damage, spoil (s. vápn manna); vera skemmdr, to be hurt.

skemma, f. a small detached building, lady’s bower; storehouse.

skemmi-liga, adv. shamefully; -ligr, a. shameful.

skemmr, adv. compar., skemst, superl. shorter, shortest; of time (hann lifði skemst þeirra brœðra); lengr eða skemmr, for a longer or shorter time, for a long or short while (hirði ek aldri hvárt þú verr þik lengr eða skemmr); kvaðst þökk kunna, at hann væri þar lengr en skemmr, the longer the better.

skemmu-búr, n. lady’s bower; -dyrr, f. pl. doorway of a ‘skemma’; -gluggr, m. window of a ‘skemma’; -hurð, f. door of a ‘skemma’; -mær, f. lady’s maid; -seta, f. sitting in a ‘skemma’; -veggr, m. side-wall of a ‘skemma’; -vist, f. staying in a ‘skemma’.

skemta (-ta, -t, rarely ), v. to amuse, entertain, with dat.; s. sér, to amuse oneself (vér erum kátir ok skemtum oss); skemtu þeir honum frá ferðum sínum, they entertained him by telling of their journeys; esp. to entertain at meetings or festivals (with story-telling or songs); frá því er nökkut sagt, hverju skemt var, what the entertainment was; fekk þetta kvæði góðan róm, þótti ok vel skemt, and it was thought to be a good entertainment.

skemtan, f. entertainment, amusement, pastime (hvat er s. einherjanna þá er þeir drekka eigi?); hafa s. af e-u, to amuse oneself with a thing.

skemtanar-dagr, m. day of enjoyment; -ganga, f. pleasure-walk, promenade; -rœða, f. entertaining talk, chat; -samligr, a. amusing.

skemti-liga, adv. amusingly, pleasantly (hann segir vel frá ok -liga); -ligr, a. amusing, pleasant, interesting, entertaining (þótti Kjartani -ligt at tala löngum við hana).

skenking (pl. -ar), f. the serving of drink at table.

skenkja (-ta, -tr), v. (1) with dat. to serve with drink (fjórir menn skenktu konum); (2) to pour out, serve (drink), to one (s. e-m mjöð).

skenkjari, m. cup-bearer.

skenkr, m. a drink to be served at a meal (kom skenkr í stofuna).

skepja (skapta, skaptr, neut. skapit), v. = skapa; (1) to shape, form, fashion, create (sá maðr, er guð skapti fyrstan í heim þenna); (2) to devise, procure (konungr sagði, at Þ. hafði þar sjálfr sér laun fyrir skapit).

skepna, f. (1) shape, form (var síðan hverr hennar limr liðr með réttri skepnu); (2) a created thing, creature.

skepnu-dagr, m. day of creation.

skepta (-pta, -ptr), v. to furnish with a shaft, make a shaft to (s. geira, spjót, örvar).

skepti, n. (1) shaft, handle (var skeptit langt at spjótinu); (2) javelin, = skeptifletta.

skepti-fletta, f. a kind of javelin; -amiðr, m. shaft-maker.

sker (gen. pl. skezja), n. rock in the sea, skerry (sigla milli skers ok báru).

skera (sker; skar, skárum; skorinn), v. (1) to cut (þeir skáru böndin); s. e-n á háls, to cut one’s throat (Karkr þræll skar hann á háls); s. út ór, to cut right through; (2) to slaughter (s. sauði, kálf, kið, dilk, geldinga); (3) to shape, cut (hann skar hár hans ok negl); (4) to cut, mow, reap (s. akr); (5) to carve, cut out (á brúðum stólsins var skorinn Þórr, ok var þat líkneski mikit); (6) s. e-m höfuð, to make faces at one; skapa ok s., to have all the say in a matter; láta skapat s., to let fate decide; (7) with preps. and advs., s. e-t af, to cut off; s. af manni, to be reserved or reticent; skera lítt af manni, to speak one’s mind; s. niðr kvikfé, to slaughter the live stock (for want of fodder); s. ór e-u, to decide, settle (s. ór vanda-málum); nú er þat vili várr, at einn veg skeri ór, that the case be settled; s. upp herör, þingboð, to dispatch a war-arrow, gathering-stick; s. upp akr, to reap a field; (8) refl., skerast, to stretch, branch, of a fjord, valley; fjörðr skarst langt inn í landit, stretched far into the land; höfðarnir skárust á víxl, the headlands stretched across, overlapped one another; s. í setgeira-brœkr, to put on a mzn’s breeches; ef nökkut skerst í, if anything happens; skarst allt í odda með þeim, þat sem við bar, they fell at odds about everything that happened; s. ór e-u máli, to withdraw (shrink) from a cause (gangi nú allir til mín ok sveri eiða, at engi skerist ór þessu máli); s. undan e-u, to refuse, decline doing a thing (mun lokit okkrum samförum, ef þú skerst undan förinni); s. undan, to hang back (Þeir fýstu hann at sættast, en hann skarst undan).

skerða (-rða, -rðr), v. to diminish.

sker-garðr, m. a belt of rocks in the sea; -gipr, m. a kind of bird.

skerjóttr, a. full of skerries.

skermsl, n. pl. a stretch of, rugged barren ground.

sker-nár, m. a person left to die on a skerry.

skerpa, f. sharpness; með fyrstu skerpu, in the first access or onslaught.

skerpingr, m. sharp effort (róa undan í skerpingi).

skessa, f. giantess, witch.

skessi-ligr, a. monstrous.

skeypa (-ta, -t), v. to mock (menn skeypa at honum ok hæja).

skeypi-liga, adv. mockingly.

skeyta (-tta, -ttr), v. (1) to transfer, convey a piece of land to another (s. e-m jörð, s. jarðir til kirkju); (2) vera undir e-n skyldr ok skeyttr, to be bound, subject to one; (3) s. e-m forvitni, to satisfy one’s curiosity; (4) s. e-t saman, to join together; (5) s. um e-t, to care for, trouble oneself about (þeir skeyttu ekki um þá).

skeyti, n. shaft, missile, arrow.

skikka (), v. to order, set in order order, ordain (rare).

skikkja, f. cloak, mantle.

skikkja (-ta, -t), v. to put on a cloak; s. sik, to cloak oneself.

skikkju-bönd, n. pl. mantle-straps; -lauss, a. cloakless; -rakki, m. lapdog; -skaut, n. lap of a cloak.

skil, n. pl. (1) distinction; heyra, nema orða s., to be able to make out words; menn sá varla handa (fingra) sinna s., they could hardly see their own hands (fingers); (2) discernment, knowledge; kunna, vita góð s. á e-u, to be well informed of, have good knowledge of; kunna s. rúna, to know how to read runes; (3) adjustment; fœra mál til skila, to put a case right; gera s. á e-u, to perform, discharge (mér þykkir úsýnt, hver s. ek geri á yðru erendi); verða at litlum skilum, to be of little account, come to nought; koma e-u til skila, to put in order; e-t kemr til skila, is duly delivered, comes to hand (hann sendi konunginum hest, ok kom sá vel til skila); svá at allír hefði góð s., so that all should have their due; hann hafði engan erfingja þann er s. væri at, he had no trusty heir; (4) pleading (öll jögmælt s.).

skila (), v. (1) to expound, give reason for, explain (vilda ek, at þú skilðir þessa rœðu); (2) to decide; þeir áttu eigi um at s. málit, they had not to decide the suit; (3) s. e-u aptr, to return a thing, bring back (hann skilaði aptr yxnunum).

skila-maðr, m. trustworthy man.

skil-borinn, pp. torn in wedlock, = -getinn; -dagi, m. condition, stipulation, terms; með þeim -daga, at, on condition that; -fenginn, pp. lawfully got; -fengin kona, a wedded wife; -getinn, pp. lawfully begotten, born in wedlock; -góðr, a. trustworthy, reliable, respectable (-góðr bóndi); -greiði, m. promptness.

skilinn, a. (1) clear, distinct (skilin orð); (2) intelligent (s. til orða).

skilja (skil, skilda; skiliðr, later skildr, skilinn), v. (1) to part, divide, separate (sú er nú kölluð Jökulsá ok skirl landsfjórðunga); skilr hann flokk sinn, he divides his band; (2) to break off, break up (þessi sótt mun s. samvistu okkra); síðan skildu þau talit, they broke off their talk; (3) to part company, take leave (skildu þeir með mikilli vináttu); (4) impers.; þar er leidir (acc.) skildi, þá skildi ok slóðina, where the roads parted, there the tracks too parted; mundi s. vegu þeirra, their ways would diverge; með þessu skilr skipti þeirra, thus ended their dealings; it differs, mikit (acc.) skilr hamingju okkra, there is a wide difference between our fortunes; þá skilr á um e-t, they disagree about a thing; ef skrár skilr á, if the scrolls differ; (5) to distinluish, discern, with the eyes (nú má ek þann eigi sjá eða biða mér fulltings, er ek má harm eigi s.); with the ears, to hear (eru þeir hér svá, at þeir megi s. mál mitt); (6) to understand, find out (þá þóttist Þórr s. hvat látum verity hafði of nóttina); (7) to decide, settle (skildi konungr erendi Sighvats svá, at honum líkaði vel); (8) to set apart, reserve for one (þó at konungr hafi mér skilit eignir minar eða landsvist í Orkneyjum); eiga e-t skilit, to have reserved, stipulated (þat átta ek skilit við þik, at); s. sér e-t, to reserve to oneself (jarðir hafði hann hygt ok skilit sér allar landskyldir); s. e-t í sætt, to lay down, stipulate, in an agreement (þat var skilit í sæt- várri, at); (9) with preps., s. e-t á við e-n, to stipulate (þó vil ek s. á við þik einn hlut); s. e-t eptir, to leave behind; s. e-t frá e-u, to separate from (hann skildi sik sjálfr frá ríki ok fór í klaustr); to exeinpt from (hverr maðr skyldi gjalda konungi fimm aura, sá er eigi væri frá því skiliðr); s. fyrir e-u, to formulate, dictate (s. fyrir eiðstafinum); s. fyrir heiti, to formulate, pronounce a vow; s. með mönnum, to part, separate (nótt skildi þá með þeim); impers., skilr með þeim, they part (eptir þetta skildi með þeim); s. e-t í sundr, to part asunder (hinir skildu í sundr skipin ok gerðu hlið í millum skipanna); s. e-t til, to stipulate (vil ek ok til s., at); s. e-t undan, to except, to make a reservation for (at undan skildum, heraðssektum); s. e-t undan e-m, to deprive one of; s. e-t undir e-n, to leave it to one (Njáll kvaðst þat vilja s. undir Höskuld); s. e-n undir sætt, to include one in an agreement (hversu marga menn viltu s. undir sættir okkar); s. undir eið, to make an oath with reservation; s. við e-n, to part with, put away; s. við konu, bónda, to divorce one’s wife, one’s husband; segja skilit við konu, to declare oneself separated from; (10) refl., skiljast, to separate, break up (skildist þá ok riðlaðist fylkingin); s. við e-n, e-t, to part from, forsake (hann kveðst aldri við Kára skyldu s.); recipr. to part company (skildust þeir með blíðskap, feðgar); impers., e-m skilst e-t, one perceives, understands (nú skaltu vita, hvárt mér hafi skilizt); láta sér e-t s., to let oneself be convinced of (Björn lét sér þat eigi s.).

skiljan-ligr, a. intelligible, distinct.

skillingr (-s, -ar), m. (1) pl. money (hón skell um hlaut fyr skillinga); (2) shilling; shekel.

skil-lítill, a. not very trustworthy; -máli, m. agreement, condition, stipulation (með þeim. skilmála, at).

skilnaðr, m. separation, parting, divorce; at skilnaði, at parting.

skilning, f. (1) separation; (2) discernment, understanding (fá skjóta s. á e-u); (3) sense, meaning (s. orðanna); (4) view, opinion; vera má, at svá sé, en ek heti hina s., but I am of the opposite opinion.

skilningar-lauss, a. senseless, without understanding; -laus skepna, a brute; -maðr, m. sensible nian; -vit, n. sense, intellect.

skilningr, m. sense, meaning, opinion.

skil-orð, n. condition, stipulation, terms; -rekki, n. = -ríki; -rekkr, a. = -ríkr; -ríki, n. proof, evidence (sýna -ríki til e-s); -ríkliga, adv. (1) honestly; (2) clearly, conclusively; -ríkr, a. (1) honest, upright; (2) trustworthy; -samligr, a. clear, evident; -vísligr, a. trustworthy; -víss, a. trustworthy (-víss maðr); -vænn, a. = skil-víss; -yrði, n. = -orð.

skima (), v. to look all around.

skimi, m. gleam of light.

skin, n. sheen, shining (s. sólar).

skingr, n. a kind of cloak.

skininn, pp. bleached, withered (s. hross-hauss).

skinn, n. skin, fur.

skinnari, m. skinner, tanner.

skinna-vara, f. peltry, fur-ware.

skinn-brœkr, f. pl. skin breeks; -dreginn, pp. lined with skin; -feldr, m. skin cloak; -föt, n. pl., -hosa, f., -húfa, f. garments, hose, cap made of skin; -hvítr, a. white-skinned; -klæði, n. pl. = -föt; -kyrtill, m. skin kirtle; -lauss, a. skinless, skinned; -leikr, m. a kind of game; -ólpa, f., -rokkr, m. jacket, kirtle of skin.

skinns-litr, m. colour of the skin, complexion (døkkr, hvítr á -lit).

skinn-stakkr, m. skin cloak; -þaktr, pp. skin-thatched, skin-covered.

skip, n. ship (of any kind).

skipa (), v. (1) to arrange, place in order, draw up, with dat. (Egill skipaði svá mönnum þeim, er merkit báru); s. e-m fyrir e-t or yfir e-t, to put one in charge of; s. e-m hjá e-m, to assign a seat to one beside another (jarlinn skipaði þeim hjá Gunnlaugi); fig. to explain; s. draumi, to interpret a dream; (2) with acc. to take up, occupy; skipuðu konur pall, the women were seated on the ‘pallr’; hann skipaði öndvegi, he had his place in the high-seat; to arrange, array, s. fylking sína, to draw up one’s line of battle; var skjöldum skipat allt húsit um veggina, the walls were all hung with shields; (3) s. e-m e-t, to assign a thing to one (skipaði hann nú allt land sínum sýslumönnum); also without dat. (Geirmundr skipar jarðir sínar á laun); (4) to man (skipuðu þeir skipin sem bezt); ek skal s. húskörlum mínum annat skipit, I will man one of them with my house-carles; (5) s. til e-s, to arrange, make ready for (s. til atlögu); s. til búa sinna, to put one’s household in order; þó mun eigi of skipat til ánna, there will not be too many rams for the ewes; (6) to change; bið hann, at þit skipit máldaga, ask him to change the bargain; (7) reflex., skipast, to draw up (gengu þeir þá inn allir ok skipuðust í dyrrin); skipuðust menn þar í sæti, the men took their seats; to undergo a change (mart hefir skipazt í Haukadal, ok vertu varr um þik); s. á betri leið, to change for the better; s. við e-t, to yield to, he moved by (s. við orð, fortölur e-s); s. við orðsending e-s, to answer to one’s call; þenna kost gerðum, vér Hákoni, skipaðist hann vel við, he took it in good part; impers., var heitit fyrir henni mörgu, ok skipaðist henni ekki viðr, it had no effect.

skipa (), v., s. e-t upp, to unload (þeir tóku land ok skipuðu þar upp).

skipa-afli, m. navalforce; -búnaðr, m. the fitting out of ships, making ready for sea; -búningr, m. the fitting out of ships, making ready for sea; -far, n. passage of vessels; -ferð, f. (1) sea-voyage; (2) = -far; -fjöldi, m. multitude of ships; -floti, m. a fleet of ships; -för, f. = -ferð; -gangr, m. = -ferð (2); -gørð, f. ship-building; -herr, m. naval force; -kaup, n. trading with a ship in harbour; -kostr, m. naval force; -lauss, a. without ships; -leið, f. way by sea; -leiði, n. way by sea; -leiga, f. hire of a ship; -lið, n. naval force; -lýðr, m. shipmen, seamen; -lægi, n. berth; -maðr, m. seaman, sailor.

skipan, f. (1) order, arrangement; A. sagði, hver s. vera skyldi fyrir liði hans, how his troops should be drawn up; þessi var s. á göngu konungs til kirkju, this was the order of the royal procession; (2) manning of a ship, crew; sex skip skipuð fullri s., fully manned: (3) place, berth, as one of the crew (hann tók, sér s. með þeim manni, er Þórólfr hét); (4) due order, due course, disposition, arrangement (lét hann upp lesa bréf um s. ríkisins); (5) orders (þeir beiddust skipunar at konungi); (6) change; mun honum, þykkja góð a. á komin, he will think that good change has taken place.

skipanar-bréf, n. writ; -brigð, n. trespass against an order.

skipa-orrusta, f. sea-fight; -reiði, m. a ship’s rigging.

skipari, m. seaman sailor.

skipa-saumr, m. ship-nails; -smiðr, m. shipwright; -smíð, f. ship-building; -stóll, m. supply of ships, fleet; -tollr, m. ship-tax.

skip-bátr, m. a ship’s boat; -borð, n. a ship’s board, gunwale; -brot, n. (1) shipwreck; vera í -broti, to be shipwrecked; (2) pl. pieces of a wrecked ship (ætluðu þeir at gera sér skip ór -brotunum).

skipbrots-maðr, m. a shipwrecked person (sýna -manni, hvar höfn var).

skip-búinn, pp. ready to sail; -búnaðr, m. a ship’s fittings; -dráttr, m. ship-launching; -ferð, f. sea-voyage; -fjöl, f. a ship’s plank; stíga á -fjöl, to go on board; -flak, n. wreck; -fœrr, a. navigable for a ship (veðr hvasst ok eigi -fœrt); -för, f. sailing voyage (vera í -förum); -gengr, a. navigable; -gørð, f. ship-building; -herra, m. ship-master, captain; -hlutr, m. the ship’s share of a catch; -hræ, n. wreck of a ship; -hræddr, a. afraid of the sea; -kaup, n. purchase of a ship; -kostr, m. = skipa-kostr; -kváma, f. arrival of a ship; -kænn, a. skilled as a seaman; -lauss, a. shipless; -leggja, v. to bury in a ship; -leiga, f. the hire of a ship; -maðr, m. sailor, ferryman; -prestr, m. a ship’s chaplain; -pund, n. ship-pound; -rá, f. sailyard; -reiða, f. ‘ship-levy’; -reiði, m. a ship’s rigging; -rúm, n. berth, esp. of fishermen; -sala, f. a ship’s sale; -saumr, m. ship-nails.

skips-borð, n. gunwale; -brot, n. = skipbrot; -dráttr, m. = skipdráttr; -flak, n. = skipflak; -háski, m. danger at sea; -höfn, f. crew.

skip-sleði, m. ship-sledge; -smiðr, m. = skipasmiðr; -smíð, f. ship-building; -sókn, f. = -sögn; -stafn, m. a ship’s stem; -stjórn, f. command of a ship; -sveinn, m. = -maðr; -sögn, f. crew.

skipt, f. the camp of the Varangians at Constantinople.

skipta (-pta, -ptr), v. (1) to divide; s. e-u í tvá staði, to divide into two parts; s. e-u með sér, to divide between themselves (sumum mönnum skiptu þeir með sér til ánauðar); (2) to share, deal out (nornir skipta geysiújafnt); enda skipti guð með oss, and so may God judge between us; (3) to shift, change (s. litum, nafni, skapi); (4) þat skiptir engu (litlu, miklu), it is of no (little, great) importance, it makes no (little, great) difference; mik skiptir engu, it is of no moment to me, does not concern me; s. máli, to be of importance (þótti henni allmiklu máli s., at þér tœkist stórmannliga); eiga máli at s. um e-t, to have a right to deal with, be concerned about, a thing; þat mun tveimr s., it will turn out in one of two ways; sér Pálnatoki, at mun tveimr um s., that it will turn out one way or the other; þat skipti mörgum hundruðum, it was a matter of (it amounted to) many hundreds; sitr Ólafr nú at búi sínu, svá at vetrum skipti, for several years; (5) absol. to come about, happen; ef því er at s., if it comes to that; því er at s. þó, it will however turn out so; (6) with preps., s. sér af e-u, to take part in, concern oneself with a thing (Glúmr skipti sér ekki af um búsýslu); s. e-u fyrir e-t, to exchange a thing for another; undarliga skiptit ér til, ye do strangely with things; impers., skiptir e-n veg til, it turns out, comes to pass (þannig skipti til sem úlíkligra mundi þykkja); s. um e-u, to change; s. um trúnaði sínum, to go over to the other side; s. um e-t, to change (s. um bústað, lánardróttna, nafn); s. um, to come to a crisis, turn one way or other (skjótt mun um s.); s. e-u við e-n, to exchange with one another (s. höggum við e-n); s. orðum við e-n, to bandy words with one; s. ríki við e-n, to share the kingdom with (sá hann engan annan sinn kost en s. ríki við Harald); (7) refl., skiptast, to divide themselves, disperse (skiptust þeir, snøru sumir norðr); to change (þá skiptust tungur á Englandi, er Vilhjálmr bastarðr vann England); recipr., skiptast e-u við, to make an exchange; s. gjöfum (höggum) við, to exchange presents (blows); s. við um róðr, to row by turns.

skip-taka, f. the seizing of a ship; -tapi, m. loss of a ship (at sea).

skipti, n. (1) division, distribution sharing (þér hafit land lítit, en erut margir til skiptis); (2) change (mörgum þótti þetta s. mjök í móti skapi); (3) shift (þat munu Danir kalla betra s. at drepa heldr víking norrœnan en bróðurson sinn danskan); (4) plur. dealings, transactions, disputes, fights (þau ein s. munu vit eiga, at þér mun eigi betr gegna).

skipti-ligr, a. (1) changeable; (2) divisible.

skipting, f. (1) division; (2) change.

skiptingr, m. (1) changeling; (2) idiot (inn mesti s. ok afglapi).

skipti-tiund, f. tithe to be divided into four parts.

skip-tjón, n. = -tapi; -tollr, m. ship’s toll; -töturr, m. hulk.

skipu-liga, adv., -ligr, a. orderly.

skip-verð, n. ship’s price; -veri, m. one of the crew; plur., -verjar, the crew; -viðr, m. a ship’s timbers; -vist, f. the being one of the crew.

skirpa (-pta, -pt), v., see ‘skyrpa’.

skirra (-ða, -ðr), v. (1) to frighten (cf. ‘skjarr’), with acc.; (2) to prevent, avert, with dat. (s. vandræðum); (3) refl., skirrast e-t, við e-t, to shrink from, shun.

skitinn, pp. dirty (skitnir ok fúnir klæðaleppar).

skí, n. jugglery, legerdemain.

skíð, n. (1) billet of wood, firewood (kljúfa s.); (2) esp. pl., long snowshoes, ‘ski’ (fara, renna, skriða, kunna á skíðum).

skíð, n. lintel; hurð vár á skíði, the door was shut.

skíða, f. piece of split wood, billet, stick, = skíð 1 (klauf hann þar Þór í skíður einar ok lagði síðan í eld).

skíða-fang, n. an armful of logs; -far, n. going or travelling on snow-shoes; -ferð, f. going or travelling on snow-shoes; -geisli, m. balancing staff used with ‘ski’; -hlaði, m. pile of fire-wood.

skíð-fœri, n. (1) surface for snow-shoes (gott -fœri); (2) snow-shoe gear; -fœrr, a. good at travelling on snow-shoes; -garðr, m. wooden palings, wooden fence (Þ. hleypr yfir skíðgarð nökkurn).

skíði, n. sheath, = skeiðir, slíðrar.

skíði-járn, n. ‘sheath-iron’, sword (drógu þeir ór skíði skíðijárn).

skíð-kjálki, -sleti, m. snow-sledge shaped like a snow-shoe.

skífa, f. slice (cf. ‘brauð-skífa’).

skífa (-ða, -ðr), v. to slice, cut into slices (mátti þar sjá hjálma skífða).

skí-maðr, m. pretender, hypocrite.

skína (skín; skein, skinum; skininn), v. to shine (veðr var fagrt, skein sól í heiði); impers., mun s. af í dag, it will clear up today.

skíra (-ða, -ðr), v. (1) to cleanse, purify (s. silfr); skira sik, to clear (pure) oneself by an oath or ordeal; (2) to baptize, christen (skírði prestr barnit); láta skírast, to be baptized.

skírari, m. baptizer, baptist.

skír-borinn, pp. born in wedlock.

skír-dagr, m. Maundy-Thursday.

skír-dræpr, a. dazzling; -getinn, pp. = -borinn.

skíri-faðir, m. one’s ‘baptizing father’; -þórsdagr, m. = skírdagr.

skír-leiki, m. purity; -leikr, m. purity; -leitr, a. bright-faced; -liga, adv: purely, chaslely; -ligr, a. bright; -ligr í yfirbragði, at yfirlitum, bright of countenance; -lífi, n. chastity; -lifr, a. pure-lived, chaste.

skírn, f. baptism, christening; halda barni undir s., to stand godfather; taka s., to be baptized.

skírna (), v. to become clear.

skírnar-brunnr, m. baptismal font; -dagr, m. baptismal day; -embætti, n. = -þjónusta; -fontr, m. baptismal font; -hald, n. standing godfather; -klæði, n. pl. baptismal clothes, = hvíta-váðir; -nafn, n. baptismal name; -vatn, n. baptismal watter; -þjónusta, f. baptism, christening.

skírr (skírri or skírari, skírstr), a. (1) clear, bright, pure, of glass, metal, water, sky, &c. (s. mjöðr, skírt vatn, s. málmr, skírt silfr); (2) cleansed from guilt (hón skal øruggliga bera mega þetta járn ok skír verða); (3) of the voice, clear (með skírri raustu).

skír-skota (), v. to refer or submit to judgement (E. -skotaði þessum órskurði undir þá menn alla, er við vóru), or to testimony (skírskota e-u undir e-n, e-u fyrir e-m, e-u við vitni e-s); -skota til e-s, to appeal to.

skírsl, f. purification, ordeal.

skírsla, f., skírsli, n. = skírsl; fig. gera skírslu til e-s, to put to the test.

skíta (skít, skeit, skitinn), v. = dríta; þeir fuglar, er í sitt hreiðr skíta, that foul their own nest.

skít-karl, m. dirty fellow.

skjaðak, n. (1) a kind of weed, darnel; (2) an ill-flavoured or poisonous element (s. í mungáti).

skjal, n. empty talk, gossip.

skjala (), v. to prate, swagger.

skjalda (), v. to cover (furnish) with a shield or shields.

skjaldar-bukl, n. shield-boss; -fetill, m. shield-strap; -rönd, f. rim of a shield; -sporðr, m. the lower pointed end of a shield.

skjalda-skrifli, n. pl. old worn-out shields (-skrifli ok baugabrot).

skjald-borg, f. wall (rampart) of shields, an old battle-array (skipa mönnum í -borg); -fimr, a. dexterous with one’s shield; -hvalr, m. a kind of whale; -jötunn, m. a kind of war-engine; -mær, f. amazon; -rim, f. ‘shield-rim’ (on a ship); -sveinn, m. shield-bearer; -þili, n. wainscoting.

skjaligr, a. talkative.

skjall, n. the while membrane of an egg (skjalli hvítara).

skjalla (skell; skall, skullum; skollinn), v. to clash, clatter (á hælum hringar skullu).

skjall-kœnliga, adv. in a swaggering manner.

skjallr, a. (1) loud, shrill (s. brestr); (2) hann kvað sér vera ekki einkar skjallt, he said he did not feel well.

skjall-raddaðr, a. clear-voiced.

skjanni, m. the side of the head.

skjarr, a. shy, timid (s. sauðr); s. við e-t, shy (afraid) of (s. við skot).

skjá, f. = skjár.

skjálfa (skelf; skalf, skulfum; skolfit), v. to shiver, shake, quiver (honum þótti s. bæði jörð ok himinn); þeygi henni hendr skulfu, her hands faltered not at all.

skjálf-hendr, a. with trembling hand, tremulous.

skjálfra (), v. to shiver, shake.

skjálfta-fullr, a. shivering.

skjálfti, m. shivering.

skjálgr, a. (1) wry, oblique; (2) squinting, as a nickname (Þórólfr s.).

skjálgr, m., in the phrase, skjóta í skjálg augunum, to look askance.

skjár (pl. skjáir), m. a window-frame with a transparent membrane over it, fitting to the opening (ljóri) in the roof, or to the window in the sidewall (cf. ‘hliðskiár’).

skjá-vindauga, f. membrane window.

skjóta, f. a small skin-bag.

skjóðu-pungr, m. skin-purse.

skjól, n. shelter, cover; skjóta skjóli yfir e-n, to give shelter to.

skjóla, f. pail, bucket.

skjóta (skýt; skaut, skutum; skotinn), v. (1) to shoot with a weapon, with dat. (s. öru, spjóti, kólfi); vera skotinn spjóti í gegnum, to be shot through with a spear; s. af boga, to shoot with a bow; with the object shot at in acc. (s. dýr, mann, sel, fugl); s. at e-m, til e-s, to shoot at one; s. til hœfis, to shoot at a mark; (2) to shoot push or shove quickly; s. brú af, to draw the bridge off or away; s. skildi fyrir sik, to put a shield before one; s. loku fyrir, to shoot the bolt, lock the door; s. frá lokum, to unlock; s. e-u fyrir borð, to ‘shoot’ overboard; s. skipum á vatn, to launch ships; s. báti, to launch a boat from the shore; s. útan báti, to shove out a boat; s. hesti uridir e-n, to put a horse under one, to mount him; var mér hér skotit á land, I was put ashore here; s. e-u niðr, to thrust it down (hann skaut svá fast niðr skildinum, at); s. e-m brott or undan, to let one escape; s. undan peningum, to abstract, embezzle money; s. e-u í hug e-m to suggest to one (þá skaut guð því ráði í hug þeim); s. upp hvítum skildi, to hoist a white shield; s. upp vita, s. eldi í vita, to light up a beacon; s. land-tjaldi, to pitch a tent; s. á fylking, to draw up in battle array; s. á husþingi, to call a meeting together; s. á eyrendi, to make a speech; s. fótum undir sik, to take to one’s heels, to run; barnit skaut öndu upp, the child began to breathe; s. e-u of öxl, to throw off one’s shoulder; (3) to transfer a case to another; vér tólf dómendr, er málum þessum er t il skotit, to whom these suits are handed over; skýt ek því til gúðs ok góðra manna, at, I call God and all good men to witness, that; (4) to pay (hann skaut einn fyrir sveitunga sína alla); (5) impers., e-u skýtr upp, it shoots up, emerges, comes forth; upp skýtr jörðunni þá ór sænum, then the earth rises from the sea; skaut upp jörðu dag frá degi, the earth appeared day by day (as the snow melted); þó at þér skyti því í hug, though it shot into thy mind, occurred to thee; þeim skaut skelk í bringu, they were panic-stricken; sem kólfi skyti, swift as a dart; (6) refl., skjótast, to shoot, start, move quickly; hann skauzt á fœtr, he started to his feet; Björn skauzt aptr at baki Kára, B. sprang back again behind K.; at menn hans skytist eigi frá honum, lest his men should slip away, desert; hann vildi ljósta Gretti, en hann skauzt undan, he avoided the blow; s. e-m, to fail; margir skutust honum, many forsook him; skutust þá margir við þórð í trúnaðinum, many proved false to Thord; hann var nökkut við aldr, ok skauzt ‘a fótum, and tottered on his legs; e-m skýzt yfir um e-t, one over-looks, fails to notice a thing (þeim hafði yfir skotizt um þetta); recipr., skótast á, to exchange shots.

skjót-fara, a. indecl. swift-going; -fœri, n. swiftness; -fœrr, a. swift; -görr, a. soon made; -hendr, a. swift-handed; -keypt, pp. n. a hasty bargain; -kørinn, pp. soon chosen; -látr, a. quick, alert; -leikinn, a. nimble; -leikr, m. alertness; -liga, adv. (1) swiftly, quickly; (2) soon; -ligr, a. quick, alert; -litit, pp. n., gera -litit e-t mál, to hurry, be rash in a thing; -lyndr, a. impatient, rash; -mælgi, f. rash speech; -orðliga, adv. in a few words; -orðr, a. quick-spoken, ready of tongue.

skjótr, m. vehicle, horse.

skjótr, a. swift fleet (s. hestr); quick, short (skjót svör); neut., skjótt, as adv. speedily (hón bjó sik skjótt).

skjót-ráðit, pp. n. hastily decided; -ráðr, a. quick (rash) in resolving; -ræði, n. rashness; -svarinn, pp. rashly sworn.

skjóttr, a. piebald (of a horse).

skjót-yrði, n. pl. hasty words.

skjöldr (gen. skjaldar, dat. skildi; pl. skildir, acc. skjöldu), m. shield; hafa e-n at skildi fyrir sér, to have another as a shield before one; bera efra (hærra) skjöld, to have the best of it, to gain the day; þjóna undir þann skjöld, to serve under that standard; leika tveim skjöldum, to play a double game; koma í opna skjöldu, to attack in flank (from the left); skjóta skildi yfir e-n, to protect one.

skjöplast (), v. refl. to jail (kvað Sigmundr harm skjöplazt hafa í ferðinni) to give way.

skoða (), v. to look after, view, review (konungr halði skoðat lið sitt); refl., skoðast um, to look about.

skoðan, f. viewing, examination.

skokkr (-s, -ar), m. chest, trunk.

skola (), v. to wash; also impers. (skolaði til hafs öllu ór skipinu).

skol-brúnn, a. swarthy, brown.

skolla (-da, skollat), v. to hang over, dangle; to skulk away, keep aloof.

skolli, m. fox Reynard (hann spurði, hvárt s. væri inni).

skollr, m. skulking, deceit (nökkurr s. var í skapi búand-karla).

skoll-víss, a. ‘skilled in tricks’, deceitful (-vís kona).

skolpr (-s, -ar), m. a turner’s chisel.

skoltr (-s, -ar), m. jaw.

skons, m. sconce, lantern.

skop, n. mocking, = skaup.

skopa (), v. (1) to mock, scoff, = skeypa; (2) to take a run (s. skeið).

skopt, n. hair (s. heitir hár).

skor (pl. -ar), f. (1) score, notch, incision; (2) a rift in a rock or precipice (hleypr hann ofan fyrir skorina).

skora (), v. (1) to chafe, rub, gall (jarnin skoruðu mjök at beini); (2) to make a score or incision in (sumir ganga at með boløxar ok skora fœti á filunum); s. e-t sundr, to cut asunder; (3) to challenge; s. e-m (or e-n) á hólm (til hólmgöngu, til hólms, til einvígis), to challenge to a duel; (4) s. á e-n, to call upon, request strongly (þeir skoruðu á hann fast); s. á e-n til e-s, to call upon one for a thing (s. á. e-n til liðveizlu, fulltings); s. á e-n til hólmgöngu, to challenge one to fight; (5) to urge insist upon (fast skorar þú þat); s. e-t mál við e-n, to broach a matter to one (konungr skorar þá þetta mál við hana sjálfa); (6) s. e-t í, to stipulate (Þ. skoraði þat í, at); (7) to score, count by tallies (hann lét þá s. liðit).

skor-bildr, m. scoring-axe.

skorða, f. stay, prop (setja skorður undir skip); fig., reisa (setja) skorður við e-u, to put a stop to, take precautions against.

skorða (), v. to prop, support by shores (þeir skorðuðu skipit).

skorin-orðr, a. clear-spoken.

skorpinn, a. shrivelled (s. belgr: skorpit skinn).

skorpna (), v. to shrivel up (skorpnar skór at fœti mér); fig. skorpnar at, it presses hard (þér mun þykkja mjök at s.).

skor-steinn, m. chimney.

skort, pp. n., used as adv., short of; var hann þar litit s. viku, he was there little short of a week.

skorta (-rti, -rt), v. to be lacking to one (eigi mun þik karlmenska s.); mostly impers., e-n skortir e-t, one is in want of, is short of; ekki skortir ykkr áhuga, ye do not lack heart; e-n skortir við e-n, to be one’s inferior, fall short of one; honum þótti sik s. við oss, he thought he fell short of us; skortir á e-t, it is lacking; þat er á skorti, what was lacking.

skortr, m. want, lack, scarcity.

skot, n. (1) shooting, shot (þóttist Þ. eigi hafa skotit betra s.); (2) the thing shot missile, = skeyti (ef fleiri s. eru í hvalnum); (3) appeal; er til hans miklu minna s. en margir láta yfir, there is less appeal to (less worth in) him than folks say; (4) a narrow dark passage, running along the wall of the ancient hall (gekk hann inn ok í s., er var um eldahúsit).

Skotar, m. pl. the Scots (Skota jarl).

skot-bakki, m. ‘shooting-bank’, butts (fóru þeir í -bakka ok vöndust við skot); -eldr, m. Greek fire (?); -eygr, a. restless of eye; -fé, n. = -hlutr; -fimi, f. skill in archery; -fœri, n. shot-range; koma í -fœri, to come within shot; liggja í -fœrum við, to be within bow-shot; -fœrr, a. skilful as an archer; -henda, -hending, f. half rhyme; -hendr, a. composed in the metre -henda; -hlutr, m. shooter’s share; -hrið, f. shower of missiles; -hvalr, m. a dead whale with a harpoon in it; -maðr, m. shooter, harpooner; -mál, n. range; langt -mál, a long range; koma í -mál, to come within range; -peningr, m. pocket-money, subsistence-money.

skotra (), v. to shove, push, with dat. (berserkirnir skotruðu Gretti).

skot-silfr, n. = -peningr; -spánn, m. target; hafa e-n at skotspæni, to make a butt of one.

skotta (), v. to move to and fro (jarl lét s. við skip sín, ok lagði ekki at sinni til orrustu).

skot-teinn, m. a stick used as a mark; -vagn, m. catapult; -vápn, n. missile; -vöndr, m. a wand to he shot; -yrði, n. pl. scoffs, taunts.

skozkr, a. Scottish, Scotch.

skó-broddr, m. ice-spur (vera á -broddum); -fót, n. pl. shoes.

skógar-björn, m. wood-bear, common bear; -braut, f. forest-path; -brenna, f. forest-fire; -búi, m. a dweller near a wood; -dýr, n. wood deer; -gata, f. forest-path; -geit, f. wood-goat, wild goat; -háls, m. wooded neck or ridge; -horn, n. = -nef; -hunang, n. wild honey; -högg, n. tree-fellng; -kjarr, n. brush-wood; -maðr, m. outlaw; -nef, n. out-skirt of a wood; -rjóðr, n. clearing in a wood; -runnr, m. thicket; -skipti, n. division of a wood; -spell, n. damage done to a wood; -súra, f. wood-sorrel, cuckoo’s meat; -ull, f. cotton; -vöndr, m. wand from the forest; -øx, f. wood-axe.

skóg-barn, n. ‘wood-bairn’; -bjarn, m. wood-bear; -gangr, m. outlawry.

skóggangs-maðr, m. outlaw, = skógarmaðr; -stefna, f. trial for outlawry; -sök, f. a case or suit involving outlawry; -þýfi, n. theft punishable with outlawry.

skóg-land, n. wood-land; -lauss, a. woodless; -óttr, a. wooded, woody.

skógr (-ar, -ar), m. wood, forest (var þá s. milli fjalls ok fjöru); fara í skóg; to go foresting; stefna e-m til skógar, to summon a person with intent to outlaw him; leysa e-n ór skógi, to free one from outlawry.

skóg-vaxinn, pp. overgrown with wood; -vöndr, m. = skógar-vöndr.

skó-klæði, n. shoes, = -föt.

skóla-bróðir, m. school-fellow; -klerkr, m. scholar; -meistari, m. school-master; -nafn, n. school nickname; -sveinn, m. schoolboy.

skó-lauss, a. shoeless, barefoot.

skóli, m. school (þeir váru báðir saman í skóla).

skó-nál, n. cobblers needle.

skór (gen. skós, pl. skúar, later skór), m. (1) shoe; kippa skóm á fœtr sér, to pull on one’s shoes; leysa skúa af e-m, to untie a person’s shoes; (2) horse-shoe (þótt skúarnir hryti undan hestum þeira).

skó-smiðr, m. ‘shoe-smith’, shoemaker; -sveinn, m. waiting-man, servant; -vátr, a. wet on the shoes, wet-footed; -þvengr, m. shoe-string, latchet (skúfaðir skóþvengir).

skraddari, m. tailor.

skraf, n. chat, talk.

skrafa (), v. to prate, chat; recipr., skrafast við, to talk together.

skraf-finnr, -karl, m. chatterbox.

skrap, n. (1) clattering; (2) chat, tittle-tattle: (3) lumber, trumpery.

skrapa (), v. (1) to clatter; (2) to prate; (3) to scratch out.

skrapla (), v. to grate, clatter.

skratta-karl, m., skratti, m. vile wizard; wicked sorcerer.

skraut, n. ornament, finery.

skraut-búinn, pp. richly dressed; -girni, f. showiness of dress; -gjarn, a. showy; -leikr, m. show, splendour; -liga, adv. richly (-liga búinn); -ligr, a. showy, splendid, magnificent; -menni, n. showy person.

skrá (gen. skrár, pl. skrár), f. (1) piece of dry skin or parchment; (2) a scroll for writing on, a written scroll; setja á s., to commit to writing; í þessari s., in this scroll.

skrá (skráða, skráðr), v. (1) to put on a scroll, enter (at s. nöfn þeira allra); (2) to enrol (E. lét lesa upp, hverir skráðir váru á konungsskipit).

skráma (-di), v., see skræma.

skráma, f. scar.

skrám-leitr, a. of dusky complexion.

skrápr, m. shark’s skin.

skrá-setja (see setja), v. to put on a scroll, enter, enroll, = skrá.

skref, n. pace (í einu skrefi).

skrefa (), v. to stride, pace.

skreið, f. (1) shoal of fish; s. varga, a flock of wolves; (2) dried fish, = skörp s. (skorti bæði mjöl ok s.).

skreiðar-farmr, m., -hlaði, m. a cargo, pile of dried fish.

skreiðast (dd), v. to creep, slink; s. fyrir borð, to crawl over the ship’s side; s. aptr af hestinum, to slip down from the horse.

skreið-fiski, f. cod-fishery; -fœri, n. = skíðfœri.

skreiðingr, m. subterfuge.

skreppa, f. scrip, bag.

skreppa (skrepp; skrapp, skruppum; skroppinn), v. (1) to slip; skruppu honum fœtr, his feet slipped; (2) to slip away, absent oneself, margir bœjarmenn skruppu inn í garða sína, skulked away into their homesteads.

skreppu-skrúði, m. the contents of a scrip (skreppa ok allr -skrúði).

skreyta (-tta, -ttr), v. to ornament, adorn, dress fine (skreyttr inum beztum klæðum).

skreyting, f. embellishment.

skriða, f. landslip, avalanche (hljóp s. á bœinn).

skrið-dýr, n., -kvikendi, n. reptiles, worms; -ligr, a. creeping; -ligt kvikendi, reptile; -ljós, n. lantern.

skriðna (), v. to slip, slide; skriðnaði hann öðrum fœti, he slipped with one foot; skriðnuðu honum fœtr, his feet slipped; s. or s. í sundr, to come to an end (mest ván, at við þetta skriðni várt félag).

skriðnan, f. slipping, stumbling.

skriðr (gen. -ar), m. a creeping or gliding motion, of a reptile (beina þeir sinn skrið); of a ship, forward movement, course, speed; tók skriðinn af skipinu, the ship stopped.

skrifa (), v. (1) to draw, paint (sögur þær, er skrifaðar váru á eldhúsinu); (2) to write (eptir því sem fróðir menn hafa skrifat).

skrifari, m. (1) painter; (2) writer, transcriber (klerkr ok s.).

skrifli, n. fragment (cf. ‘skjaldaskrifli’).

skrif-ligr, a. written.

skrim, n. faint light, gleam.

skrimal, n. monster (s. þau, er þar vafra í höfum umhverfis).

skript (pl. -ir), f. (1) picture, drawing (seglit var sett með fögrum skriptum); (2) writing, writ; (3) confession (to a priest); veita e-m s., to confess one; ganga til skriptar, skripta, to go to confession; (4) penance (setja e-m s.); (5) punishment (tröll kváðu Kaldrana hata fengit makliga s. fyrir sinn tilverknað).

skripta (), v. (1) to shrive, confess, hear the confession of, with dat. (biskup fór at s. þeim); (2) to enjoin penance (s. e-m at vatnfasta); (3) to punish (váru sumir hálshöggnir, en sumum annan veg skriptat); (4) with acc. to confess (s. sinar syndir); (5) refl., skriptast við e-n, to confess to (skriptaðist S. við Þormóð prest); láta s., to go to confession.

skriptaðr, pp. shriven.

skripta-faðir, m. confessor; -ganga, f. confession (to a priest); -gangr, m. confession (to a priest); -lauss, a. unshriven; -maðr, m. a man under penance, penitent; -mál, n. pl. confession (heyra skriptamálin); -prestr, m. confessor.

skript-rof, n. breach of a penance.

skríða (skríð; skreið, skríðum; skriðinn), v. (1) to creep, crawl, of reptiles; hann brást í orms líki ok skreið í nafars-raufina, he transformed himself to a serpent and crept into the auger-hole; of persons (hann skreið upp í fjöruna); s. undir skegg e-m, to creep under another’s beard, to humble oneself; saman níðingar skríða, ‘birds of a feather flock together’; (2) of a ship, to glide, sail (þú skynjar eigi, hvárt skipit skríðr undir þér eða eigi); (3) to slide on snow-shoes (skreið Arnljótr sem hann fœri lauss); (4) fig. s. til skarar (see ‘skör’ 1).

skrín, n. shrine (of a saint).

skrín-gørð, f. shrine-making; -lagning, f. enshrinement; -leggja, v. to enshrine; -smiðr, m. Shrine-maker.

skrípa-höfuð, n. monster-head.

skrípi, n. grotesque monster, phantom; -ligr, a. monstrous.

skrípindi, n. pl. = skrípi.

skrjá (skrjáða), v. to sneak about (Narfi skrjáði um it ytra).

skrjúpr, a. weak, frail.

skrokkr, m. body, carcase.

skrópa-maðr, m. hypocrite.

skrópar, m. pl. sham, hypocrisy.

skrópa-sótt, f. feigned illness.

skrum, n. swaggering talk.

skruma (), v. to swagger, chatter.

skrumari, m. swaggerer, braggart.

skrúð, n. (1) tackle, gear; (2) ornament, apparel (skrýddr konungligu skrúði); (3) furniture of a church; (4) costly stuff (sem af skrúði einu væri gör seglin).

skrúð-hosa, f. hose made of a costly stuff (skrúð); -hús, n. vestry.

skrúði, m. (1) ornaments, raiment, esp. church vestments (vegligum skrúða skrýddr); (2) gear, tackle.

skrúð-klæði, n. pl. fine clothes; -kyrtill, m. a kirtle of costly stuff; -sokkr, m. = -hosa.

skrúf, n. hay-cock, corn-rick.

skrúf-hárr, a. stiff-haired.

skrýða (-dda, -ddr), v. to adorn, embellish; refl., skrýðast e-u, to put on, dress in (s. hárklæðum, sorgarbúnaði).

skrýfa (-ða), v. (1) to stack (s. korn); (2) with dat. to make stiff and bristly (hann skrýfði sem mest hárinu).

skræða, f. old scroll, book.

skræfa, f. coward, = mannskræfa.

skræfast (), v. refl. to act like a coward, be a poltroon.

skrækja (-kta, -kt), v. to screech, shriek (hrafn skrækti hátt).

skrækr (pl. -ir), m. shriek, scream.

skrækta (-kta, -kt), v. = skrækja (kráka skræktir).

skræktan, f. shrieking.

Skrælingjar, m.pl. the native inhabitants of Vínland in America.

skræma (-di), v. to glare, shine.

skræmast (d), v. refl. to flee, take to flight (s. undan e-m).

skræmi-hlaup, n. sudden onset.

skrœpa (-ta, -t), v. to feign.

skrök (dat. skrökvi), n. false story, falsehood, invention (hvárt þat væri s. eða sannindi).

skrök-lauss, a. true (þat er -laust at); -ligr, a. false, fictitious; -maðr, m. fabler, liar; -mál, n. fictitious story, falsehood.

skrökmála-samr, a. mendacious.

skrök-saga, f. fictitious story, fable; -samligr, a. false, feigned; -semd, f. falsehood.

skrökva (), v. to invent a story.

skugga-lauss, a. shadowless; -ligr, a. suspicious-looking; -mikill, a. shadowy, dark; -samligr, a. shadowy, suspicious.

skuggi, m. (1) shadow; berr skugga á e-t, a shadow falls upon (þar bar skuggann á sæinn af fjöllunum); bar hvergi skugga á, there was no shadow anywhere; (2) shade of a hat (undan skugga hattarins); (3) shadow, spectre (henni sýndist þa kirkjan full af hræði- ligum skuggum); (4) fig., ganga ór skugga um e-t, to show one’s mind as to a thing; hann bað Halldór ganga ór skugga, hvárt, he asked H. to say plainly, whether; hann sagði sér vera mikinn skugga á, hvat Magnús mundi ætlast fyrir, he said he felt much mis-giving as to what M. had in mind.

skugg-sjá, -sjó, -sjón, f. mirror.

skukka, f. wrinkle, fold.

skukkóttr, a. wrinkled (of clothes).

skuld (pl. -ir), f. (1) debt; gjalda s., to pay a debt; kaupa í s., to buy on trust; ganga í s. fyrir e-n, to be bail for another; ganga í s. við e-n, to become one’s debtor; (2) tax, due (ek vissi, at þer áttuð at réttu s. ok skatt af at taka).

skuld, f. = skyld; fyrir þann (= þá) s., at, because that.

skulda-bréf, n. bond; -dagar, m. pl. pay-days, the term for paying a debt; -far, n. debts; -heimta, f. calling in debts; -hjón, -hjún, n. pl. household, family; -lið, n. = -hjón; -mót, n. meeting, for paying debts; -staðr, m. investment, deposit of money; -þing, n. = -mót.

skuld-bundinn, pp. duty-bound (e-m, við e-n); -fastr, a. seized for debt; -lauss, a. (1) unencumbered (fé -laust); (2) needless, uncalled-for (er þer -laust at velja mér hæði-yrði saklausum manni); -leikr, m. relationship; -seigr, a. reluctant to pay; -skeyta (-tta, -ttr), v. to transfer a debt to another.

skuldu-nautr, m. (1) debtor (ef hann er úhættr -nautr); (2) creditor.

skulu (pres. skal, skulum; pret. skyldu; pret. infin. skyldu), v. shall (denoting fate, law, bidding, necessity, duty, obligation, purpose); þat skal Eyjólfr gøra, E. shall do that; hvat skal ek honum, what shall I do with him? vega skaltu hann, thou shalt kill him; hvat skal tjald þat, what is that tent for?; hón spurði, hvat þat skyldi, she asked what was the meaning of that.

skunda (), v. (1) to speed, = skynda, with dat. (s. ferð sinni); s. fé saman, to make a collection; (2) to hasten (= s. sér).

skundi, m. speed, haste (með skunda, með miklum skunda).

skupla, f. a woman’s hood hiding the face.

skupla (), v. to wear a ‘skupla’.

skurðar-maðr, m. carver, flenser; -skírn, f. circumcision.

skurð-goð, n. graven image, idol (heiðin -goð).

skurðgoða-villa, f. idolatry.

skurðr (-ar, -ir), m. (1) cutting; (2) slaughtering (sauðir ætlaðir til skurðar); (3) flensing of a whale; (4) ditch, channel (s. svá breiðr ok djúpr, at þar mátti vel skipum halda); grafa skurð, to dig a ditch; (5) carving, of art (silfri var rennt í skurðina).

skurfóttr, a. covered with scurf, scurfy (af skurfóttum manni).

skurka (), v. to move roughly.

skurmsl, n. egg-shell, nut-shell.

skurn, f. and n. egg-shell, nut-shell.

skut-bryggja, f. stern-gangway; -byggjar, m. pl. ‘stern-mates’, the men stationed in the stern of a ship; -festr, f. cable from the stern, stern moorings.

skutil-diskr, m. plate, disk.

skutill (pl. skutlar), m. (1) missile, esp. harpoon (cf. ‘sel-skutill’); (2) dish, trencher, small table (hón gaf Sveini konungi ágætan skutil).

skutil-sveinn, m. page, cup-bearer.

skutla (), v. to squander, with dat.; refl., skutlast, to be scattered.

skutlan, f. squandering.

skutr (-ar, -ir), m. the stern of a ship; in plur. stem and stern (skip minna til skutanna en um mitt).

skut-stafn, m. the stern, opp. to ‘framstafn’.

skúa (), v. to shoe; s. hest sinn gullskóm, to shoe his horse with golden shoes; of persons (vel hosaðr ok skúaðr).

skúfa (), v. to push aside, = skýfa.

skúfaðr, a. tasselled (s. skóþvengr).

skúfr, m. tassel.

skúma-skot, n. (1) dusk, twilight; (2) dark nook (skríða í-skot).

skúr, f. (1) shower (blóði hafði rignt í skúrinni); (2) shower of missiles.

skúra-veðr, n. showery weather.

skúr-fjöl, f. shed-deal.

skúta (gen. pl. skúatna), f. a small craft, skiff (hrundu þeir fram skútu).

skúta, f. taunt; drepa e-m skútu um e-t, to taunt one with.

skúta (-tti, -tt), v. to jut out (bjargit skútti yfir fram).

skúti, m. (1) a cave formed by jutting rocks; (2) taunt; stinga e-m skúta, to taunt one.

skútna-herr, m. a fleet of ‘skútur’ (manned); -lið, n. the crews on the ‘skútur’; -menn, m. pl. = -lið.

skvakka (), v. to make a gurgling sound (sökk øxin ok skvakkaði við).

skval, n. noisy talk.

skvala (), v. to shout, brawl.

skvaldr, n. noisy talk, clamour.

skvaldra (), v. to talk noisily.

skyggðr, pp. bright, polished (hjálmr s. sem gler).

skyggja (-ða, -ðr), v. (1) to overshadow; (2) with dat., s. e-u við e-u, to screen against (s. e-u við sólu); (3) to polish, with acc. (s. sverð þau, er áðr eru forn).

skygn, a. (1) seeing (hann hafði fengit sýn sína ok var þá s. maðr); (2) sharp-sighted (E. var einsýnn ok þó manna skygnastr).

skygna (-da), v. to pry, spy; s. um e-t, at e-u, to spy after, look for; refl., skygnast um, to look about (skygndist hann nú um fast).

skygni, n. shed, cover.

skygning, f. looking about.

skygn-leikr, m. eyesight, power of vision (augun með björtum -leik).

skygnur, f. pl. wide open eyes (H. rak þá s. á landit).

skykkjum, dat. pl. as adv., ganga s., to go rocking; gekk jörðin undir þeim s., the earth went rocking, under them, of an earthquake.

skyld, f. (1) tax, due (heimta saman skyldir konungs); (2) incumbrance on an estate; (3) reason, sake; fyrir mína s., for my sake.

skylda (), v. (1) to bind in duty, oblige (konungrum skyldaði þá til at flytja líkin til graptar); (2) s. til e-s, to deserve, merit.

skylda, f. (1) due, tax, tribute (fekk hann þaðan engar skyldur né skatta); (2) duty (er þat yðvarr réttr ok s. at verja ríki várt); (3) relationship (eigi veit ek, at með okkr sé nein s.).

skyldaðr, pp. bound, obliged (ek em s. til at reka konungs eyrendi).

skyldar-embæetti, n. obligatory service; -erendi, n. urgent business.

skyld-bundinn, pp. duty-bound; -leiki, m. relationship; -liga, adv. duly, dutifully; þurfa -liga, to stand in pressing need of; -ligr, a., e-m er e-t -ligtt, it is one’s duty.

skyldr, a. (1) bound, obliged (ef þér veitit mér þat, þá verð ek s. til at gøra yðvarn vilja); (2) due (veita konungi skylda þjónustu); (3) urgent, pressing (skylt erendi); mér er skylt, it’s my bounden duty (þat mun konungi skylt þykkja, at ek fara); (4) related; s. at frændsemi, related by kinship; mér er maðrinn s., the man is near akin to me; skyld frændsemi, near kinship.

skyldu-erendi, n. urgent business.

skyldug-leikr, m. relationship.

skyldugr, a. (1) bound, obliged (s. at gøra e-t); (2) due (skyldug hlýðni); (3) vera s. e-m, to owe to one.

skyldu-hlýðni, f. due obedience, homage; -liga, adv. (1) in duty, dutifully; (2) necessarily (þurfa -liga); -ligr, a. obligatory.

skylmast (d), v. refl., to fence with a weapon (s. með skjöld ok sverð).

skylming (pl. -ar), f. fencing.

skyn (pl. -jar), f. sense, knowledge, understanding; vita, kunna, hafa s. (or skynjar) á e-u, to have knowledge of, understand (Flosi kvazt eigi vita s. á, hverir lögmenn væri mestir); hann kunni allra s. í borginni, he knew all the people in the town; bera s. yfir e-t, to have knowledge of a thing, understand it; gjalda s. fyrir e-t, to give account of, account for; Loki sagði s. á öllum gripum, explained all the objects.

skyn, n. = skyn, f. (kunna gott s.).

skynda (-nda), v. (1) to hasten, with dat. (s. ferð sinni); s. sér, to hasten, make haste; (2) to hasten, = s. sér (hann skyndi til skipa).

skyndi, f. haste (með mikilli s.).

skyndi-brúðlaup, n. hasty marriage; -kona, f. loose woman; -liga, adv. in haste, speedily; -ligr, a. sudden (-ligr dauði).

skynding, f. speed, haste; af skyndingu, in haste, speedily.

skyndir, m. haste; bera skyndi at um e-t, to make haste with.

skyndi-ráð, -ræði, n. hasty plan or deed.

skynja (), v. (1) to perceive, make out, understand (þeir skynja skjótt, hverir höfðingjar vóru vinir Magnúss konungs); (2) to search into, inquire (Þ. bað menn sína s., ef hann þyrfti liðs við); s. vörð or um vörð, to inspect the guard.

skyn-lauss, a. senseless; -laus skepna, -laust kvikendi, an irrational being, brute; -leysi, n. want of sense; -lítill, a. small of intellect; -samliga, adv. sensibly, rationally; -samligr, a., -samr, a. (1) rational, reasonable; (2) wise, sagacious.

skyn-semd, f. reason; vera með fullri -semd, to be in one’s right senses (þá er vér erum údrukknir ok með fullri -semd); kunna litla -semd, to have little understanding (kunnum vér litla -semd til at skipa svá stórum málum); hafa -semd af e-u, to have knowledge of; þá muntu synja þess með -semd, then thou must deny it, giving reasons for it; gjalda -semd e-s, af e-u, to give account of; krefja e-n -semdar fyrir e-t, af e-u, to call one to account for a thing.

skynsemdar-atferð, f. rational proceeding; -álit, n. regard to reason; -geymsla, f. use of reason; -gjald, n. giving an account of; -grein, f. discernment; -mál, n. arguments; -skipan, f. rational order; -svar, n. satisfactory answer; -vit, n., vera með -viti, to be in one’s right senses.

skyn-semi, f. = -semd; mikil -semi er at rifja vandliga þat, much knowledge is wanted to explain all that.

skynugr, a. sagacious (vitr ok s.).

skyr, n. a kind of curdled milk.

skyr-askr, m. curd-bowl.

skyr-bjúgr, m. the scurvy.

skyr-búr, n. dairy; -ker, n. curd vessel; -kyllir, -kýtil, m. ‘curd-bag’.

skyrpa (-ta, -t), v. to spit (s. við).

skyrsi, n. portent, phantasm.

skyrsi-ligr, a. monstrous, abnormal.

skyrta, f. shirt, a kind of kirtle.

skyrtu-blað, n. shirt-lap; -ermr, f. shirt-sleeve (undir skyrtuermi hans); -gørð, f. the making of a shirt.

skyti, m. marksman, shooter, harpooner (s. allra manna beztr).

skytningr, m. inn or club, where each guest paid or contributed his own scot (hann veitti allri hirð sinni mat ok mungát, svá at engi maðr þurfti í skytning at ganga).

skytnings-stofa, f. inn, tavern.

ský (gen. pl. skýja), n. cloud; skýjum efri, above the clouds.

ský-drúpnir, m. poet. the air.

skýfa (-ða, -ðr), v. to shove, push, with dat. (látit mik vera kyrra ok skýfit mér hvergi); with acc. (þeir skýfðu skurðgoðin af stöllum).

ský-fjall, n. mountain of clouds; -flóki, m. cloudlet.

skýja (), v. to cloud, cover with clouds; impers., en nú skýjar á heldr, but now it clouds over.

skýjaðr, a. (1) cloudy (skýjat veðr); (2) shaded (s. hjálmr).

skýla (-da, -dr), v. to screen, shelter, protect, with dat. (hvalr skýldi skipinu við veðrinu).

ský-lauss, a. cloudless (-laust veðr).

skýli, n. shelter, protection.

skýli-högg, n. damaging cut, with an axe (þar lá tréstobbi mikill ok í -högg mikil).

skýling, f. screening, sheltering.

skýra (-ða, -ðr), v. to explain, expound, set forth, interpret (kveðst s. mundu fyrir honum, ef hann vildi vita); s. spurdaga, to solve or answer a question.

skýring, f. explanation, elucidation.

skýr-ligr, a. bright-looking, intelligent, clever; -mæltr, a. clear-voiced.

skýrr, a. (1) clear, evident, manifest (með skýrum sannindum); neut., skýrt, as adv. clearly, distinctly (Arnórr kveðr skýrt á þetta); (2) clever, intelligent (s. maðr ok skáld gott).

skækja (-ta, -t), v. to check.

skældinn, a. skilled or versed in poetry (lítt em ek s.).

skæ-maðr, m. = skímaðr.

skær, m. horse, poet. (s. skökuls).

skæra or sköra, f. fray, quarrel.

skæra-húsi, m. a case for holding a pair of shears.

skæri, n. pl. a pair of shears.

skær-leikr, m. brightness; -liga, adv. purely, clearly.

skærr, a. (1) pure (s. meydómr); (2) clear, bright, serene (s. himinn, skært veðr); (3) transparent; (4) clear, distinct (skær rödd).

skæva (), v. to stride on (poet.).

skœða (-dda, -ddr), v.; skœðir hann sik, he puts on his shoes.

skœði, n. pl. a piece of skin cut square for making a pair of shoes (var þá skorin yxnis-húðin til skœða).

skœð-leikr, m. scathefulness.

skœðr, a. scatheful, noxious (skœðar tungur); skœðir vargar, wild beasts.

skœkja, f. harlot, = púta.

skœkju-sonr, m. whore-son.

skœra, f., see ‘skæra’.

skœting, f. scoff, taunt (svara e-m skœtingu or af skœtingu).

sköfnungr (-s, -ar), m. the shin, shin-bone (skeinast á sköfnungunum).

sköfnungs-øx, f. a kind of axe.

sköfu-leikr, m. a kind of game.

skökull (pl. sköklar), m. car-pole.

sköll, f. loud, scornful laughter, mockery (gøra mikla s. at e-m).

sköllóttr, a. bald, bald-headed.

skömm (gen. skammar, pl. skammir), f. shame; lifa við s., to live in shame; er þat s. at sitja hjá, it is a shame to sit idly by; fœra s. at e-m, gøra e-m s., to bring dishonour on one; bíða skömm, to suffer disgrace; veiða at s., to be put to shame.

sköp, n. pl. (1) what is fated, one’s fate, doom (eigi má við sköpunum sporna); ef at sköpum ferr, if it goes according to the natural course of things; (2) curse (þá er konunga-börn urðu fyrir stjúpmœðra sköpum); (3) with the article, sköpin, the genitals.

skör (gen. skarar, pl. skarar), f. (1) rim, edge; allt út at skörinni, to the rim of the ice; fig., skríða til skarar, to slide to the very edge, come to a crisis (skal nú til skarar skríða með okkr Knúti bróður mínum); tjaldskör, edge of a tent; spretta skörum, to lift the edges of the tent; (2) the joints in a ship’s planking (skipit hafði bilat at skörunum, þá er fram var sett); (3) step (þeir skyldu sitja í hásæti skör hærra en jarlar, en skör lægra en sjálfr hann); (4) hair; s. nam at dýja, he tossed his locks; s. var fyrir enni, the hair was cut across the forehead; rautt mun sjá í skörina, there will be bloody locks; (5) = skari (better ‘skor’).

skörðóttr, a. notched, serrated.

skörug-lyndi, n. noble character; -lyndr, a. noble, frank-minded; -samr, a. stately (-söm hýbýli).

sköru-leikr, m. = skörungskapr; -liga, adv. notably, bravely, manfully (hefna e-s -liga); -ligr, a. (1) bold, manly, imposing in appearance (manna -ligastr at sjá); (2) magnificent, fine (-lig veizla, rœða); með -ligum flutningi, with manly pleading.

skörung-lyndr, a. = sköruglyndr.

skörungr, m. (1) foreman, leader (nema hann gerðist s. fyrir þessu máli); (2) a prominent or outstanding person, a notable man or woman (var Þorkell vitr maðr ok s. mikill).

skörung-skapr, m. nobleness, manliness (með miklum ríkdóm ok -skap).

slafast (), v. refl. to slacken.

slag, n. (1) blow, stroke (s. undir kinnnina); eigast slög við, to come to blows; (2) fig. blow, defeat; veita, gefa e-m s., to defeat; (3) skirmish, opp. to a pitched battle (jarl átti tvær fólk-orrustur, en mörg slög ok manndráp); (4) nick of time (í þessu slagi koma þeir af sér akkerinu).

slaga (), v. to tack, cruise.

slag-á, f. a ewe to be slaughtered; -álar, f. pl. saddle-straps; -brandr, m. (1) bolt, bar; (2) war-engine.

slagna (), v. to flow over, be spilt (féll ofan ketillinn ok slagnaði á sveininn ór katlinum).

slag-net, n. a fowler’s net.

slagningr, m. a kind of cloak.

slagr (pl. -ir), m. (1) blow, stroke, = slag; (2) tune, air, played on a stringed instrument (konungr spurði, hvárt hann kynni eigi fleiri slagi).

slakna (), v. to slacken, get slack.

slangi, m. serpent, = ormr.

slaxa (), v. to make a bubbling noise (slaxaði í sárinu).

slá (slæ; sló, slógum; sleginn; pret. also sleri), v. (1) to smite, strike (s. e-n högg, kinnhest); (2) s. hörpu, fiðlu, to strike the harp, fiddle; s. slag, to strike up a tune; s. leik, to strike up, begin, a game; s. vef, to strike the web, to weave; (3) to hammer, forge (s. gull, silfr, sverð); s. e-t e-u, to mount with (járnum sleginn); (4) to cut grass, mow (s. hey, töðu, tún, eng); (5) to slay, kill (síns bróður sló hann handbana); (6) fig., slá kaupi, to strike a bargain; s. máli í sátt, to refer a matter to arbitration; s. fylking, to draw up a line of battle; s. hring um, to surround; s. manngarð, mannhring, to form a ring of men round; s. eldi í e-t, to set fire to; s. landtjöldum, to pitch a tent, or also, to strike a tent, take it down; s. festum, to unmoor a ship; s. netjum, to put out the nets; s. hundum lausum, to slip the hounds; (7) with preps., s. e-t af, to cut off; s. e-n af, to kill, slaughter; s. á e-t, to take to a thing; s. á glens ok glúmur, to take to play and sport; s. á heit, to take to making a vow; s. e-u á sik, to take upon one-self; s. á sik sótt, to feign illness; s. á sik úlfúð, to show anger or ill-will; ekki skaltu slíku á þik s., do not betake thyself to that; impers., sló á hann hlátri, he was taken with a fit of laughter; sló ótta á marga, many were seized with fear; því slær á, at, it so happens that; ljóssi sleri (= sló) fyrir hann, a light flashed upon him; s. í deilu, to begin quarrelling (eitt kveld, er þeir drukku, slógu þeir í deilu mikla); impers., slær í e-t, it arises; slær þegar í bardaga, it came to a fight; s. niðr e-u, to put an end to; nú er niðr slegit allri vináttu, now there is an end to all friendship; s. sér niðr, to lie down, take to one’s bed; s. e-n niðr, to kill; s. e-u saman, to join (þeir slá þá saman öllu liðinu í eina fylking); s. til e-s, to aim a blow at one, strike at one; s. undan höfuð-bendunum, to slacken the stays; s. e-u upp, to spread a report; s. upp herópi, to raise the war-cry; impers., loganum sló upp ór keröldunum, the flame burst out of the vessels; s. út e-u, to pour out (þá er full er mundlaugin, gengr hón ok slær út eitrinu); s. e-u við, to take into use (þá var slegit við öllum búnaði); s. við segli, to spread the sail; ek hefi þó náliga öllu við slegit, því er ek hefi í minni fest, I have put forth almost all that I recollected; s. beizli við hest, to put a bridle on a horse; e-u slær yfir, it comes over, arises (slær yfir þoku svá myrkri, at engi þeirra sá annan); (8) refl., slást aptr, to draw back (gæta þess, at eigi slœgist aptr liðit); s. á e-t, to take to a thing (s. á svikræði við e-n); s. á tal við e-n, to enter into conversation with; s. á bak e-m, to go behind another; s. fram, to move (rush) forward; slóst hón fram at eldinum, she rushed to the fireside; s. í för með e-m, to join one in a journey; s. í sveit með e-m, to join one’s party; slógust í Suðreyjar víkingar, vikings invaded the Hebrides; s. til ferðar með e-m = s. í för með e-m.

slá (sláða, sláðr), v. to bar (hliðit var slát rammliga).

slá (pl. slár), f. bar, bolt, cross-beam (s. ein var um þvert skipit).

sláni, m. lanky fellow.

slápr, m. a good-for-nothing.

slátr, n. flesh-meat (hafði þá Loki etit s. allt af beinum).

slátra (), v. to slaughter, with dat. (þar hafði slátrat verit uxa einum).

slátra-efni, n. cattle (sheep) for slaughtering; -starf, n. slaughtering.

slátr-diskr, m. a plate with meat; -fé, n. slaughter-cattle; -föng, n. pl. provision (supply) of flesh-meat; -gripr, m. a head of cattle for slaughter; -sauðr, m. a sheep for slaughter; -trog, n. a trough with meat; -vist, f. flesh food; -uxi, m. slaughtered ox.

slátta, f. (1) mowing; (2) mowing season (þat var um öndverðar sláttur); (3) grass for mowing; (4) money stamped or struck, coin; Haralds s., the bad coin of King Harold.

sláttr (gen. -ar, dat. slætti), m. (1) mowing; (2) playing (a harp).

sláttu-kaup, n. mower’s wages; -maðr, m. mower; -tími, m. mowing season (um öndverðan -tíma).

sleða-maðr, m. sledge-traveller.

sledda, f. large knife.

sleð-fœri, n. sledging (-fœri gott).

sleði, m. sledge.

sleð-meiðr, m. sledge-runner.

slefa, f. slaver (úlfrinn grenjar, ok s. renn ór munni hans).

sleggja, f. sledge-hammer; verða milli steins ok sleggju, to come between the hammer and the anvil.

sleggju-skapt, n. handle of a sledge-hammer.

sleiking, f. licking (hunda s.).

sleikja (-ta, -tr), v. to lick (kýrin gekk opt ofan í fjöruna ok sleikti steinana).

sleipr, a. slippery (þar var sleipt).

sleita, f. shuffle, subterfuge, esp. pl., drekka við sleitur, to drink unfairly.

sleiti-liga, adv. shuffingly; unfairly (drekka -liga).

sleitu-dómr, m. sham-court; -laust, adv., drekka -laust, without heel-taps; -liga, adv. = sleitiliga.

slekt, f. kind, order (riddara s.).

slen, n. sloth, dullness; -samr, a., -skapligr, a. slothful, lazy; -skapr, m. slothfulness, laziness.

slentr, n. idle lounging.

sleppa (slepp; slapp, sluppum; sloppinn), v. (1) to slip, glide (sleggjan slapp ór hendi honum); sluppu honum fœtr, his feet slipped; (2) to slip away, escape (ef Þórólfr skal s.); (3) to slip, fail; ef yðr sleppr at festa hendr á Birni, if you fail to get hold of Bjorn.

sleppa (-ta, -t), v. to make slip out of one’s hands, let slip; Þorgils hafði sleppt øxinni, Th. had let go of the axe.

sleppi-fengr, a. butter-fingered.

sleppt, adv. feebly; með því at þeim hafði svá s. til tekizt, as they had had such poor success.

sletta (-tta, -tt), v. (1) to slap; hann sletti flötu sverðinu um herðar honum, he slapped him with the flat of the sword; (2) to dash, splash (A. þreif upp skyrkyllinn ok sletti framan í fang Grettis).

slétta (-tta, -ttr), v. to make plain, level; fig., s. yfir e-t, to smooth over a thing, amend, remedy (hafit ér vel yfir slétt vanhyggju mína).

slétta, f. a plain, level field.

slétt-fjallaðr, a. smooth-skinned; -lendi, n. flat country; -lendr, a. flat of land; -máll, a. smooth-spoken; -mælgi, f., -mæli, n. smooth language; -orðr, a. = -máll.

sléttr, a. plain, flat, even, smooth; s. völlr, level field; s. sjór, smooth sea; segja sínar farar eigi sléttar, to tell of one’s journey not having been smooth, to report a failure; neut., slétt, as adv. straight, quite (gengu þeir slétt út af borðunum); smoothly, well (tala slétt); eigi mundi ferðin takast slétt, the journey would not go smoothly.

slétt-yrði, n. pl. = slétt-mæli.

slit, n. (1) tearing (rif ok s.); (2) tear and wear; kápa komin at sliti, a worn-out cloak; (3) rupture, breach (sifja-slit, frið-slit).

slitna (), v. (1) to break, snap, of a cord, rope, string (festr mun s.); (2) to end, break up (þú vilt, at okkarr kaupmáli slitni).

slitri, slitti, n. rags, tatters.

slíðr, a. fierce, cruel, fearful (hefndir slíðrar ok sárar).

slíðr, n. pl. = slíðrar.

slíðra (), v. to sheathe, put in the scabbard (s. kníf, sverð).

slíðrar or slíðrir, f. pl. sheath, scabbard (stinga sverð í s.; draga, bregða sverði ór slíðrum).

slíðr-beitr, a. sharp as a a razor; -fengligr, a. dire, fearful (senna -lig).

slíkr, a. (1) such; s. maðr, such a man; s. sem (or er), such as; s. svá, such like, similar (slíkir svá menn); annarr s., another of the same kind; (2) this, that (þér skulut slíku ráða); (3) neut., slíkt, as adv. in such wise, so; slíkt er þér líkar, as it pleases thee; slíkan, similarly, in a like manner (hygg ek, at slíkan mun hafa farit um annat).

slím, n. slime (þegar eptir þat heit dró af slímit auganu).

slípari, m. whetter, sharpener.

slíta (slít; sleit, slitum; slitinn), v. (1) to snap, break, a string, cord, rope (Æsirnir sýndu honum silkibandit ok báðu hann s.); s. í sundr, to break asunder (s. í sundr svá mjótt band); (2) to tear, pull; Loki sleit upp mistiltein, L. pulled up the mistletoe; slíta ná, hræ, to tear a corpse; s. e-n af sér, to throw one off (S. vildi s. hann af sér); sleit hann undan veðr, the gale drove him out of his course; (3) fig. to break, break off, with acc.; s. þing, to break off, dissolve a meeting; with dat. (s. þingi, flokki, veizlunni); áðr þinginu sé slitit, before the meeting be dissolved; (4) to rend, tear (brynja hans var slitin til únýts); klæði sundr slitin, torn asunder; (5) to wear-out; hann mun eigi mörgum skyrtunum s., he will not wear out many shirts, not live long; slitnir skór, worn-out shoes; (6) s. ór e-u, to decide, settle (hann kvað lögmann ór þessu s. skyldu); (7) impers. to be torn away (sleit af honum mann á báti); with dat., slítr þar tali þeirra, there the talk ended; sleit Fróða frið fjánda á milli, Frodi’s peace was broken between the foes; borgir ok kastalar ok þorp, svá at hvergi slítr, in an unbroken line; þar til er ór slítr með þeim, till it comes to an end; (8) refl., slítast, to tear oneself loose (s. ór höndum e-m).

sljófa (), v. to make blunt; refl., sljófast, to grow blunt or dull (sýn, minni sljófast).

sljófgast (), v. refl. = sljófast.

sljó-leikr, m. dullness; -liga, adv. slowly, dully (reiða sljóliga sverðin); -ligr, a. slow, dull, feeble.

sljór (sljó, sljótt), a. (1) blunt (sljó sverð); (2) faint-hearted.

sloðra (), v. to drag or trail oneself along (sloðruðu þeir þá vestr af heiðinni).

slokinn, a. extinguished (þegar at ljós váru slokin).

slokna (), v. to expire, go out (eldr, ljós, log sloknar).

sloknaðr, pp. extinguished, = slokinn (þá er s. var eldrinn).

sloppr (-s, -ar), m. loose gown; esp. of a priest’s white gown (skrýddr sloppum ok kantarakápum).

slota (), v. to hang down (lið hans lét s. hendr niðr með síðu ok höfðust ekki at); s. við, to be idle, slink away.

slóð, f. track, trail (sáu menn s. liggja frá skipunum, því at dögg hafði fallit); cf. ‘döggslóð’.

slóða-hrís, n. brushwood for slóðar.

slóði, m. a truss of branches trailed along; draga slóða, to drag a slot or trail; fig., meira slóða mun draga, it will be attended with more serious consequences.

slóttigr, a. sly, cunning, wily.

slunginn, pp., see ‘slyngva’.

slyðra, f. fibre.

slyngr, a. dextrous, clever (hann var s. við allar íþróttir).

slyngva (slyng; slöng, slungum; slunginn), v. with dat. to sling, throw, fling (því næst slyngr Surtr eldi yfir jörðina); sungu ok slungu snúðga steini, they sang and swung the swift millstone; var þessu kaupi slungit, this bargain was struck; í vandkvæði er slungit, we are in difficulties; döggu slunginn, bedewed; slunginn vafrloga, encircled by a flickering flame; horna-tog ver slungit af silfri, twisted of silver.

slyppr, a. unarmed, weaponless (nú kalla ek, at Hrafn sé sigraðr, er hann er slyppr).

slys, n. (1) mishap, mischance, accident (s. mun þat þykkja, er hann hjó hönd af konu sinni); (2) wrong-doing, mischief (erfitt mun þér verða at bœta öll s. Hallgerðar).

slysa-laust, adv. without mischance or accident; -vænt, a. n. unlucky (e-m þykkir -vænt).

slys-ferð, -för, f. ill-fated journey (fara -förum); -gjarnt, a. n. e-m verðr -gjarnt, one has bad luck.

slysinn, a. mischievous.

slys-liga, adv. unfortunately; vildi mér svá -liga til, at ek braut spjót mitt, I had the ill-luck to break my spear; takast s., to come off badly.

slyttinn, a. flabby, sluggish, lazy.

slyttu-mannliga, adv. sluggishly.

slæfa (), v. = sljófa; refl., slæfaðist skap jarlsins, his wrath abated.

slæ-liga, adv. without energy, = sljóliga (róa, sœkja at -liga).

slær (slæ, slætt), a. = sljór.

slœða (-dda, -ddr), v. (1) to trail; fax svá sítt, at slœddi jörð, that it trailed on the ground; (2) to spread manure, by means of ‘slóða-hrís’.

slœður, f. pl. a gown that trails along the ground (s. af silki, pelli).

slœgð, f. slyness, cunning.

slœgðar-bragð, n. cunning trick; -maðr, m. sly fellow.

slœgja (-ða, -ðr), v. (1) to cheat, entice, ensnare (s. hug e-s ok hjarta); (2) impers., e-n slœgir til e-s, one has a mind to, desires; eigi slœgir mik hér til langvista í Norvegi, I am not tempted to linger here in Norway; (3) refl., slœgjast til e-s, to seek for a thing, of gain; hér er til lítils at s., but little profit to be had; Þórðr unni henni lítit, hafði hann mjök slœgzt til fjár, Th. loved her but little, and had married her for her money’s sake.

slœgja, f. gain, = slœgr.

slœg-leikr, m. = slœgð; -liga, adv. cunningly; -ligr, a. sly, cunning (slœgligt ráð); -pungr, m. a purse to hold one’s gain.

slœgr, m. gain, profit; vil ek sjá hann ok virða fyrir mér, hverr s. mér þykkir í vera, and consider what I think he is worth; þykki mér þó meiri s. til hans, I think there is more good in him.

slœgr (acc. -jan), a. sly, cunning, crafty (s. í skaplyndi).

slœg-vitr, a. crafty, = slœgr.

slœma (-da, -dr), v. to make a side blow at one (hann slœmir til hans øxinni); with acc., s. undan e-m fœtrna, to cut off one’s feet.

slœmr, m. the third and last division of a poem (drápa).

sløkkva (-ta, -tr), v. (1) to extinguish, put out (heimamenn sløktu eldinn); (2) to slake, quench (s. hungr, þorsta).

sløngva (-ða), v. to throw with a sling, fling, hurl; with dat. (sløngvir hann þá stokkinum út af þekjunni).

sløngva, f. sling (tók D. sér sløngu í hönd); cf. ‘val-sløngva’.

smala-ferð, -för, f. tending sheep in the pastures; -gangr, m. sheep-walk; -hestr, m. shepherd’s horse; -maðr, m. shepherd; -nyt, f. sheep’s milk; -sveinn, m. = -maðr; -þúfa, f. shepherd’s mound; sitja á smalaþúfu, to tend sheep.

smali, m. (1) small cattle, esp. sheep; (2) cattle.

smaragðr, m. emerald.

smá (smáða, smáðr), v. to scorn, slight, revile (s. e-n í orðum).

smá-barn, n. little child, baby; -bátr, m. little boat; -borinn, pp. of low birth; -bóndi, búandi, m. small farmer; -djöflar, m. pl. petty devils, imps; -dýr, n. pl., -dýri, n. small animals; -ey, f. little island; -ferja, f. small ferry; -fiski, f. catching small fish (róa at -fiski); -fiskar, m. pl. small fishes; -fuglar, m. pl. small birds; -geislar, m. pl. faint beams; -greinir, f. pl. small matters; -grjót, n. small stones, pebbles; -hlutir, m. pl. trifles; -hringar, m. pl. small circles, rings; -hundar, m. pl. small dogs, curs; -hús, n. pl. small houses; -kjörr, n. pl. scrub, brushwood; -konungar, m. pl. kinglets; -koppar, m. pl. small cups, slight hollows; -kornóttr, a. small-grained; -kvistir, m. pl. small twigs; -kvæmr, a. narrow-minded; -látr, a. content with little; -leikr, m. trifling game; -leitr, a. small-featured; -ligr, a. trifling; -lærisveinar, m. pl. little disciples; -læti, stinginess, opp. to ‘stórlæti’; -lœkir, m. pl. small brooks; -lönd, n. pl. small lands, islands; -mannligr, a. mannikin-like; -menn, m. pl. insignificant persons; -menni, n. insignificant person; -munir, m. pl. trifles; -mæltr, pp. lisping.

smán, f. shame, disgrace (þessi s. ok svívirðing, er þú gørir mér).

smánar-ferð, f. disgraceful journey; -lauss, a. not disgraceful.

smá-neyti, n. small cattle, calves; -piltr, m. lad.

smár (smá, smátt), a. (1) small, little (mörg skip ok smá); (2) neut., hann seldi smátt varninginn, he sold by retail; höggva smátt, to strike small blows; hann kvaðst eigi mundu smátt á sjá, he said he would deal liberally in the matter; smátt ok smátt, bit by bit, by degrees; (3) smám, bit by bit, slowly (fara smám).

smá-rakki, m. little dog; -ráðr, a. aiming at small things; -regn, n. drizzle; -ríki, n. petty kingdom; -róar, m. pl. small relief; -sakar, f. pl. petty suits; -sandar, m. pl. plains of fine sand; -skip, n. small ship; -skitlegr, a. insignificant (lítill ok smá-skitlegr); -skógar, m. pl. copsewood; -skúta, f. small craft; -smugall, a. creeping through the smallest hole; fig. minute, subtle; -smugliga, adv. minutely; -smugligr, a. minute; -smygli, f. minuteness, subtlety; -spengr, f. pl. small spangles; -steinn, m. pebble; -sveinar, m. pl. small boys; -sveinligr, a. boyish; -svik, n. pl. petty tricks; -syndir, f. pl. petty sins.

smátta, f. narrow lane.

smá-tönn, f. small tooth; -varningr, m. small wares; -váfa, f. tiny ghost; -viði, n. shrubbery; -vægr, a. insignificant; -þarmar, m. pl. small guts; -þing, n. small object; -þægr, a. content with little.

smeittr, pp. enamelled (s. söðull).

smellr, m. smacking sound, crack.

smelt, n. enamelling.

smeltr, a. enamelled (s. skjöldr).

smeygja (-ða, -t), v. to slip, with dat.; smeygði hann lykkjunni af hálsi sér, he slipped the loop off is neck; hann smeygði á sik brókunum, he pulled the trousers on; refl., smeygjast, to free oneself (smeygðist Egill af stafnum); s. undan af sannindunum, to slip away from the truth.

smeykligr, a. insinuating, cringing.

smið-belgr, m. smith’s bellows.

smiðja, f. smithy.

smiðju-belgr, m. = smiðbelgr; -búð, f. a booth used as a smity; -dyrr, f. pl. door of a smithy; -hús, n. smithy; -sveinn, m. smithy boy; -verk, n. smithy-work.

smiðr (-s; pl. -ar and -ir), m. smith, wright, worker in metal or wood.

smið-reim, f. the rim running along the back of a scythe-blade to give it strength (ljár máðr upp í smiðreim); -vélar, f. pl. smith’s artifices.

smíð (pl. -ir), f. (1) making, building (var þat hús allmjök vandat at allri s.); vera at smíð, to be at the work (H. var nú byrgðr í einu húsi, ok var hann þar at smíðinni); vera í s., to be building (hann sá mann uppi á kirkju þeiri, er í s. var); (2) work of skill or art, structure (Bifröst er gör með list ok kunnáttu meiri en aðrar smíðir).

smíða (), v. to work in wood or metals, to make, build, erect (s. skála, kirkju); refl., smíðast, to proceed, take shape, in a smith’s hands (tók hann ok smíðaði, ok smíðaðist ekki sem hann vildi).

smíðar-efni, n. materials for some work; -kaup, n. wages for work; -kol, n. pl. smith’s coals; -lýyi, n. flaw in the workmanship (sjá -lýti á e-u); -tól, n. pl. smith’s tools; -øx, f. carpenter’s adze.

smíði, n. = smíð (kirkja vönduð bæði at viðum ok s.; vandat s.).

smíðis-kaup, n. = smíðarkaup.

smjúga (smýg; smaug or smó, smugum; smoginn), v. (1) to creep through an opening; smugu þeir milli spalanna, they crept between the bars; smýgr hann þá niðr undir hjá henni, he creeps under the bed-clothes; to put on a garment with only a round hole to put the head through (gullbrynju smó); (2) to pierce (kom lásör í brúnina ok smó þegar í gegnum).

smjör (dat. smjörvi), n. butter (brauð ok s.).

smjör-gœði, n. good produce of butter; -gørð, f. butter-making; -kaup, n. purchase of butter; -laupr, m. butter-chest; -lauss, a. short of butter; -spann, n. a measure of butter; -trog, n. butter-trough; -tunna, f. butter-cask.

smjörugr, a. greasy.

smokkr, m. smock (s. var á bringu).

smuga, f. narrow cleft to creep through, small hole (hvergi fannst s. á).

smugall, a. penetrating.

smurning, f. anointing; hin síðasta s., extreme unction.

smurningar-klæði, n. pl. the dress in which one receives extreme unction.

smyl, n. the evil one, = gröm (rare).

smyrill (pl. smyrlar), m. merlin.

smyrja (smyr, smurða, smurðr), v. to anoint (s. konung til veldis); to rub with ointment (hann smurði hörund hennar með góðum smyrslum).

smyrsl, n. pl. ointment, unguent.

smækka (), v. = smætta.

smælingi (pl. -jar), smælingr, m. small man, poor man.

smætta () v. to grow small.

snag-hyrndr, a. ‘snag-cornered,’ with sharp points (-hyrnd øx).

snaka (), v. to rummage, snuff about (I. snakaði um hús hennar).

snapa (-ta), v. to sniff, snuffle.

snap-viss, a. snuffling, parasitical.

snara (), v. (1) to turn quickly, twist, wring; K. snarar skjöldinn svá fast, at spjótit brotnaði, K. twists the shield so smartly that the spear broke; hann snarar af honum höfuðit, he wrings off his head; (2) to translate (s. bók upp í norrœnu); (3) s. atgönguna, to push or press the attack; (4) to throw, fling, with dat. (Þ. snaraði hallinum ok broddinum); (5) to make a quick turn, step quickly (hón snarar þegarinn hjá honum); (6) refl., snarast, to turn oneself (pass) quickly (hann snarast fram hjá þeim); S. snarast þá út ór stofunni, then S. hastens out of the room; s. við e-m, to turn quickly towards one (M. snaraðist við honum ok mælti); s. í karlföt, to dress in man’s clothes.

snara, f. (1) snare; leggja snörur fyrir e-n, to lay or spread snares for one; (2) halter (gálginn var reistr ok snaran þar við fest).

snar-brýna (-da, -dr), v. to whet keenly; -eygðr, -eygr, a. keen-eyed.

snarfla (), v. = snörgla.

snar-leikr, m. quickness, smartness; -liga, adv. quickly; -ligr, a. (1) keen, quick (-lig augu); (2) smart, sprightly (lítill maðr ok -ligr); -lyndr, a. quick of mind (brúðr, snarlynd).

snarp-eggiaðr, -eggr, a. keen-edged; -leikr, m. (1) roughness; -leikr næfra, the roughness of the bark; (2) severity (-leikr frosts); (3) smartness, dash (-leikr í orrostum); -liga, adv. sharply, with a dash (ganga fram vel ok -liga); -ligr, a. sharp, dashing (með fylktu liði ok -ligu); -mannligr, a. = -ligr.

snarpr, a. (1) rough to the touch (snarpt hárklæði); (2) keen, sharp, of a weapon (snörp øx, snarpt sverð); (3) vehement, hard (snörp atganga, orrosta); inn snarpasti kuldi, the bitterest cold; (4) smart, dashing, of persons (manna snarpastr í orrostum); (5) barren, rugged, = skarpr (land illt ok snarpt).

snarr, a. (1) swift (snarir vindar); (2) gallant, bold, smart; (3) keen (snör augu): (4) sharp, penetrating (s. til skynsemdar); (5) neut., snart, as adv. soon, quickly (rann hann at sem snarast).

snar-ráðr, a. quick and resolute; -ræði, n. presence of mind, smart feat; -skygn, -sýnn, a. keen-eyed.

snar-spjót, n. javelin, = snœrisspjót.

snar-völr, m. a stick by which a cord is tightened.

snauðligr, a. bare, poor.

snauðr, a. stripped, poor, bereft; s. atfé, penniless; snauðarkonur, beggar-women; snauðir menn, poor men, beggars; snauð orð, plain words.

snákr (-s, -ar), m. snake (poet.).

snáldr, m. snout (of a serpent).

snáp-liga, adv. clownishly, like a dolt; -ligr, a. clownish, foolish.

snápr (-s, -ar), m. dolt, fool (þú mant virðr sem hinn heimskasti s.).

snáp-skapr, m. folly.

snefugr, a. fleet, swift (snúask at sandi snefgir kjólar).

sneið (pl. -ir), f. (1) slice (sneiðir margar); (2) taunt, slight; hverr á þessa s., who is meant by this slight? stinga e-m s., to cut with sarcasm.

sneiða (-dda, -ddr), v. (1) to cut into slices, = sníða; (2) to taunt, make game of, with dat. (slíkt er illa mælt at s. honum afgömlum); (3) to walk zigzag (sá maðr, er bratta brekku sneiðir); (4) s. hjá e-u, to pass by (Katla mælti, at þormóðr skyldi þar ekki hjá garði s.); eigi man ek hjá þeim kosti s., decline the offer.

sneiði-gata, f. zigzag path.

sneis, f. wooden pin.

sneisar-hald, n. the part of a sausage in which the pin is stuck.

snekkja, f. a swift-sailing ship (A. átti langskip, þat var s. tvítugsessa).

snellast (d), v. to lift up one’s voice (á havern snelldist þú?).

snellt, adv. hastily, harshly (segja, svara s.).

snemma, older form snimma, adv. (1) quickly, soon (hann var s. mikill ok sterkr); (2) early (ganga s. at sofa); s. um morgininn, early in the morning; with gen., s. dags, morgins, early in the day, morning; s. orrostunnar, in the beginning of the battle.

snemm-búinn, pp. early, ready; -bærr, a. early lambing or calving; -endis, adv. soon, early, = snemma; -grœr, a. early growing.

snemt, a. n. early (konungi þótti heldr s. at vekja herinn).

snepill, m. snip, flap; eyra-snepill, the lobe of the ear.

sneriligr, a. = snarligr (s. karl).

snerkja (-ta, -tr), v. to contract, wrinkle (s. kinnr).

snerpa (-ta, -tr), v. (1) to whet (s. øxar sínar); (2) impers., en er s. tók leiðit, as the wind grew brisker; (3) refl., snerpast við, to bestir oneself.

snerra, f. smart shock, onslaught.

snerta (snert; snart, snurtum; snortinn), v. (1) to touch (snart oddr sverðsins kvið Hrómundar); s. við e-t, to touch (s. við klæði e-s); (2) fig. to touch, concern (sókn ok vörn mála þeirra, er okkr snerta).

snerta (-rta), v. to quaff off quickly (snerti Hrungnir ór hverri skál).

snerta, f. (1) short distance (B. var í skóginum ok snertu eina frá þeim); (2) = snerra.

snerti-bráðr, a. impatient; -ráðr, m. a smart, short pull.

sneyða (-dda, -ddr), v. to bereave one of (s. e-n e-u).

sneypa (-ta, -tr), v. to disgrace, dishonour (svívirðiliga sneypandi).

sneypa, f. disgrace, ignominy; fara sneypu, to suffer ignominy.

sneypi-liga, adv. disgracefully, shamefully (fara -liga fyrir e-m).

sneypu-för, f. disgraceful journey.

sniddari, m. tailor.

snið-glíma, f. a certain mode of wrestling; -hvass, a. keen cutting.

sniðill, a. pruning-knife.

snifinn, pp. snowed-on (s. snjófi).

snigill (pl. sniglar), m. snail.

snild, f. masterly skill; eloquence.

snildar-bragð, n. prowess; -maðr, m. great orator; -orð, n. pl. eloquent languge; -verk, n. great or heroic deed (mörg ok ágæt -verk).

snilli, f. (1) = snild; (2) prowess.

snilli-bragð, n. = snildarbragð.

snillingr (-s, -ar), m. heroic man.

sníða (snið; sneið, sniðum; sniðinn), v. (1) to cut; s. e-t af e-u, to cut off (sneið þrælinn höfuðit af jarli); s. e-t í sundr, to cut asunder; s. til, to make a cut, to set about a thing; (2) to cut cloth, of tailoring.

sníkinn, a. covetous.

sníkja (-ta, -t), v. to hanker after (s. til e-s, eptir e-u).

snjall-mæltr, a. eloquent, finespoken (-mæltr ok skjótrdðr).

snjallr, a. (1) well-spoken, eloquent (hverr var þessi inn snjalli maðr); S. talaði langt erendi ok snjalli, S. made a long and eloquent speech; (2) good, excellent (hit bezta ráð ok snjallasta); (3) valiant, doughty (s. ok vel hugaðr); s. ertu í sessi, thou art bold enough in thy seat.

snjall-raddaðr, a. ready-tongued; -ráðr, a. wise in counsel; -ræði, n wise counsel good plan; -talaðr, a. = snjall-mæltr.

snjá-drif, -fok, n. snow-drift.

snjáfa (), v. to snow, = snjófa.

snjár (gen. snjáfar or snjávar), m. snow, = snjór, snær.

snjó-byrgi, n. snow-shed; -drif, n. snow-drift, snow raised by the wind; -drifinn, pp. drifted with snow.

snjófa (), v. to snow (snjófaði á fjöll).

snjó-fall, n. fall of snow; -fok, n. = -drif; -föl, n. thin cover of snow; -fönn, f. snow-wreath; -hrið, f. snow storm; -hvítr, a. snow-white; -lauss, a. free from snow; -ligr, a. snowy; -minna, a. compar. with less snow; -nám, n. melting of the snow, thaw.

snjór (gen. snjófar or snjóvar), m. snow, = snjár, snær.

snjó-samr, a. snowy (-samr vetr); -skriða, f. snow-slip, avalanche.

snjóugr, a. snowy (var hann s. allr).

snjó-vetr, m. snowy winter (-vetr inn mikli).

snoðinn, a. bald (E. gørðist enn s.).

snoðra (), v. = snuðra.

snoppa, f. snout, muzzle (of a horse).

snotr (acc. snotran), a. wise.

snotra (), v. to make wise.

snotr-liga, adv. wisely (mæla -liga).

snópa (-ta), v. to be idle, snuffle.

snót (pl. -ir), f. gentlewoman.

snubba (), v. to snub, chide.

snubba, snubban, f. snub, chiding.

snuðra (), v. to sniff, snuffle.

snugga (pres. snuggir), v. ? to look (horfa ok s. heljar til); snæliga snuggir, kváðu Finnar, it looks like snow, quoth the Finns.

snúa (sný; snøra or snera; snúinn), v. (1) to turn, with dat.; snýr jarl þangat herinum, the earl turns his host thither; s. úfriði á hendr e-m, to begin hostilities against one; s. aptr ferð sinni, to turn back; (2) to turn, go; sneru þeir þá yfir ána, then they went across the river; þeir snerú í móti þeim ok börðust við þá, they turned against them and fought with them; s. aptr, to turn back; s. brott, to go away (maðrinn sneri þá brott); (3) to change, alter (hann sneri síðan nafni sínu); s. skapi sínu, to change one’s mind; (4) to turn, twist, twine (snúa vönd í hárit); (5) to translate (snúa Látinu-bréfinu í norrœnu); (6) impers., snýr e-u, it is turned (snøri þá mannfalli í lið Kirjala); it changes (brátt sneri fjáærhaginum fyrir Teiti, er G. var í brottu); (7) with preps., s. at e-m, to turn on one; snúm vér nú at þeim, let us turn upon them; s. at brúðhlaupi, to prepare for; halt svá hendi yfir honum, at øngri hefnd sé til hans snúit, protect him so that no vengeance may befall him; s. e-u til leiðar, to bring about; skiptir mik miklu, hversu þú vilt til s., what turn thou wilt take; s. e-u um, to turn upside down, upset (um snýr þú öllum, sætunum); to change completely (hón kvaðst hafa ætlat at s. þar um lands-lagi öllu); s. undan, draw back, retreat, flee (en er Baglar sá þat, þá sneru þeir undan); (8) refl., snúast, to turn oneself (hafði Gunnarr snúizt í hauginum); s. at e-m, í móti e-m, við e-m, to turn upon one, face about, to meet an attack; svá snerist, at þeir kómust í engan lífs-háska, it turned out so, that they got into no danger of life; s. til leiðar, to turn to the right way; s. til e-s um e-t, to turn to one for a thing (er þat líkast, at hann snúist til várrar ættar um vinfengit); s. undan, to draw back (síðan vildi A. undan s.).

snúan-ligr, a. that can be turned.

snúðga (), v. to win, gain; refl., snúðgast, to gain for oneself.

snúðigr, a. swift (sungu ok slungu snúðga steini); neut., snúðigt, as adv. swiftly; fara, ganga snúðigt, to march, walk at a swinging pace.

snúð-liga, adv. swiftly = snúðigt.

snúðr, m. (1) twist, twirl (þeir knýttu saman ok gørðu snúða á endunum); (2) profit, gain (hvern snúð sjá þeir sinn í því?).

snúðú-liga, adv. = snúðliga, snúðigt.

snúna (), v. to turn out, come to, be; hve mun Sigurði s. æfi, how will life turn out for Sigurd?

snúning, f. (1) conversion (s. Páls postola); (2) turning.

snyðja (snyð, snudda), v. to rush (hann fór snyðjandi at leita Þórólfs).

snykr, m. stench, stink (með fúlasta snyk; snykr ok úþefjan).

snyrti-liga, adv. neatly, smartly (búast -liga); -ligr, a. smart, elegant; -maðr, m. gentleman.

snýta (-tta, -tt), v. (1) to blow the nose (s. sér); s. rauðu, to get a bloody nose; (2) fig. to destroy; snýtt hefir þú sifjungum, thou hast destroyed thine own children.

snýta, f. worthless fellow.

snæ-blandinn, pp. blended with snow (rannsaka -blandna mold).

snæða (-dda, -ddr), v. to eat, take a meal (þeir snæddu ok drukku).

snæðing, f. meal, taking a meal (taka s.); sitja í snæðingu, to sit at a meal; veita e-m s., to give one a dinner.

snæðingr, m. = snæðing (kalla e-n til snæðings).

snæ-fall, n. fall of snow, = snjófall.

snæfr (acc. -ran), a. (1) tight, narrow (snæfrir kyrtlar); (2) tough, vigorous (snæfrir vinir).

snæ-fugl, m. snow-bunting; -fölva, f. = snjóföl; -hús, n. snow-house; -hvítr, a. snow-white; -kváma, f. fall of snow; -kökkr, m. snow-ball; -lauss, a. = snjólauss.

snæfugr, a. = snefugr.

snælda, f. spindle.

snæ-liga, adv. snowily (see ‘snugga’); -lítill, a. with little snow (lítill vetr); -mikill, a. snowy (-mikill vetr); var snæmikit, there was much snow; -nám, n. thaw.

snær (gen. snæfar or snævar), m. snow, = snjár, snjór.

snæ-samr, a. snowy; -skafa, f. drifting snow; -skriða, f. snow-slip.

snæugr, a. snowy, covered with snow.

snœri, n. a twisted rope, cord, string, cable, fishing-line; -ligr, a. brisk.

snœri(s)-spjót, n. javelin with a thong (Skúta skaut -spjóti).

snöfur-leikr, m. alertness; -liga, adv. deftly; -ligr, a. deft, alert, brisk (hár á vöxt ok -ligr); -mannligr, a. = -ligr (skjótligr ok -mannligr).

snøgg-liga, adv. suddenly.

snøggr (acc. snøggvan), a. (1) short (gøra stutt skegg ok snøggvan kamp); þeir bitu allt gras at snøggu, they bit it close; (2) short-haired; (3) sudden, brief (orrosta hörð ok snøgg); neut., snøggt, as adv. soon, quickly (þá dró snøggt undan).

snøkta (-kta, -kt), v. to sob, whine.

snøktan, f. sobbing.

snøktr, m. sobbing.

snør, f. daughter-in-law.

snörgl, n. rattling in the throat.

snörgla (), v. to rattle in the throat (hon lá ok snörglaði).

snös (gen. snasar), f. projecting rock.

snöttungr, m. robber.

soð, n. broth (drekka soðit).

soð-áll, m. flesh-hook; -fantr, m. cook; -fullr, a. full of broth (soð); -greifi, m. cook; -hús, n. kitchen; -ketill, m. cooking-kettle.

soðna (), v. to become boiled.

soðning, f. boiling, cooking.

soð-reykr, m. steam from cooking.

sofa (sef; svaf, sváfum; sólinn), v. to sleep; s. af um nóttina, to sleep the night through; s. fast, to sleep hard, soundly; s. lífi, to sleep one’s life away; fig. to be dormant.

sofari, m. sleeper (sjau sofarar).

sofinn, pp. asleep (drukku menn svá ákaft, at hverr lá s. í sínu rúmi).

sofna (), v. to fall asleep; s. fast, to fall fast asleep (hann sofnaði fast ok lét illa í svefni); vera sofnaðr, to be asleep (eptir um nóttina er menn vóru sofnaðir).

so-görr, -gorr, -gurr, a. so done; at -guru, as things stand, as matters are; á -gurt ofan, to boot.

sokka-band, n. garter.

sokkr (-s, -ar), m. stocking.

sollr, m. swill (teygja tíkr at solli).

soltinn, pp. (1) dead (s. var S. sunnan Rínar); (2) hungry, starving.

sonar-bani, m. slayer of one’s son; -bœtr, f. pl., -gjöld, n. pl. weregild for a son; -kván, f. son’s wife, daughter-in-law; -skaði, m. loss of one’s son; -sonr, m. son’s son, grandson (synir þeira ok sonarsynir).

sonar-blót, n., etc., see ‘sónar-blót’ (sonar- is probably the correct form = OE. sunor, herd of swine).

son-lauss, a. sonless, = sonarlauss.

sonr (gen. sonar, dat. syni and søni; pl. synir, sønir; acc. sonu and syni), m. son.

sopi, m. small draught, mouthful (B. lætr hann drekka tvá sopa stóra).

sopp-leikr, m. game at ball.

soppr, m. ball (slá sopp).

sorg (pl. -ir), f. sorrow (s. etr hjarta); lægja sorgir, to allay sorrows.

sorga-fullr, a. full of sorrow, sorrowful; -lauss, a. free from care.

sorgar-búnaðr, m. mourning dress; -búningr, m. mourning dress; -hljómr, m. dismal sound; -sainligr, a. sorrowful.

sorg-fullr, a. sorrowful; -ligr, a. sad, distressing; -móðr, a. distressed, sad; -mœði, f. distress; -samligr, a., -samr, a. sad, sorrowful.

sorp, n. sweepings (bera sorp á eld).

sorp-haugr, m. mound of sweepings.

sorta, f. a black dye.

sorti, m. black cloud; sé s. mikill fyrir augu þeim, a great darkness came before their eyes.

sortna (), v. to grow black (sortnaði hon sem kol).

sóa (, pp. also sóinn), v. (1) to destroy, sacriflce, with dat.; (2) sóa út, to squander; sem fé þetta var út sóat, when this money was spent.

sókn (pl., -ir), f. (1) attack, fight (harðr í sóknum); (2) prosecution; urðu þá allir á þat sáttir, at þá væri framarr vörn en s., that the defence was better than the prosecution; sœkja með lands-laga sókn, to raise a lawful action; (3) concourse, resort of people (nú er s. mikil í Skálholt um allt Ísland.), company; (4) parish; (5) drag, grapnel.

sóknar-aðili, m. prosecutor, opp. to ‘varnaraðili’; -fólk, n. parish-folk; -gögn, n. pl. the proofs for a prosecution; -kirkja, f. parish-church; -kviðr, m. verdict; prestr, m. parish-priest; -þing, n. a parliament with courts and pleading (aðrir menn vóru at dómum, því at -þing var).

sókn-djarfr, -harðr, a. martial, valiant (frœkn ok sóknharðr).

sól (gen. sólar, dat. sól and sólu), f. (1) sun (hann fal sik á hendi þeim guði, er sólina hafði skapat); á morgin fyrir s., before sunrise; einn morgin við s., about sunrise; þá var dagr all-ljóss, ok s. farin, the sun had risen; sól var lítt farin, lítt á lopt komin, not high above the horizon; s. rennr upp, the sun rises; þegar er sólina lægði, when the sun got low; s. gengr í ægi, til viðar, undir, s. sezt, the sun sets; ganga at sólu, to go prosperously, succeed to one’s wishes (honum gengu náliga allir hlutir at sólu); (2) day; fyrir ina þriðju s., before the third sun, within three days; áðr sjau sólir eru af himni, before seven days have passed.

sólar-ár, n. solar year; -áss, m. the sun-god, Apollo; -bruni, m. the burning heat of the sun; -fall, n. sunset; -gangr, m. the sun’s course, between sunrise and sunset (en er váraði ok -gangr var sem mestr); -geisli, m. sunbeam; -glaðan, f. sunset; -goð, n. = -áss; -helgr, f. feast of the sun-god; -hiti, m. heat of the sun; -hof, n. temple of the sun-god; -hringr, m. the orbit, ecliptic; -ljós, n. sun-light; -roð, n. sun-reddening, sunrise; um morgininn í -roð, at peep of dawn; -setr, n. sunset; -sinnis, adv. sunwise, from east to west; -steinn, m. sunstone, lodestone; suðr, n. the solar meridian; -tár, n. ‘sun’s tear’, amber; -upprás, f. sunrise; -öld, f. solar cycle (twenty-eight years).

sól-bjartr, a. sun-bright; -borð, n. = -byrði; -bráð, f. or n. sun-thawing; -brunninn, pp. sun-burnt; -byrði, n. ‘sun-board’, gunwale.

sólginn, pp. voracious, hungry.

sól-heiðr, a. sun-bright, sun-lit; -hvarf, n. solstice (nú líðr fram at -hvörfum); -hvítr, a. sun-white.

sóli, m. sole (of a shoe).

sól-lauss, a. sunless; -mark, -merki, n. zodiacal sign; -setr, n. pl. sunrise and sunset; með -setrum, milli -setra, from sunrise till sunset; -skin, n. sunshine; -staða, f. solstice, usually in pl. (nú líðr fram at -stöðum).

sóma (-da), v. to beseem, become, befit (sómir þér konungum at þjóna); at hón sœmdi þér, that she were a fit match for thee; láta sér e-t s., to be pleased with.

sóma-för, f. honourable journey; -góðr, a. creditable; -hlutr, m. honourable share; -lauss, a. discreditable; -maðr, a. honourable (worthy) man; -samliga, adv. beseemingly, befittingly; -ligr, a. decent, proper, honourable; -semd, f. honour; -spell, n. lack of honour.

sómi, m. honour (vil ek eigi drepa hendi við sóma minum).

sónar-blót, n. a special sacrifice (of a boar); -dreyri, m. sacrificial blood; -göltr, m. sacrificial boar.

sónn, m. sound (með sœtum són).

sópa (), v. (1) to sweep, with dat. (griðkonan sópar saman léreptunum); láta greipr s. um e-t, s. höndum um e-t, to make a clean sweep, carry off all; (2) to sweep a house, floor, with acc. (A. lét s. húsin ok tjalda); (3) refl., sópast e-u, s. at um e-t, s. um, to scrape together, gather, = sópa e-u at sér (s. mönnum, s. at um menn).

sót, n. soot (sóti svartari).

sótigr, a. sooty; hann kom eigi undir sótkan rapt, he never came under a sooty rafter.

sót-rauðr, a. ‘soot-red’, dark-red.

sótt (pl. -ir), f. sickness, illness, disease; taka (or fá) s., to fall ill, be taken ill; kasta á sik s., to feign illness; kenna (or k. sér) sóttar, to feel the symptoms of illness; pl. pains of labour (at sú mær hafði miklar sóttir).

sóttall, a. causing illness, contagious.

sóttar-far, -ferði, n. condition of one’s illness; sickness; -sök, f. cause of illness.

sótt-bitinn, pp. struck down by illness; -dauðr, a. having died from sickness (hann lifði skemmst ok varð -dauðr); -hættr, a. exposed to sickness; -lauss, a. not ill, without fever; -ligr, a. sickly; -lítill, a. not very ill; -næmr, a. apt to be taken ill; -tekinn, pp. taken ill.

spað, n. soup made from flesh or fish (brytja hænginn til spaðs).

spaði, m. spade, see ‘járn-spaði’.

spak-látr, a. gentle, quiet; -liga, adv. (1) peacefully, quietly (þeir fóru at öllu sem -ligast); (2) wisely, like a wise man (talast við -liga); -ligr, a. wise, sage; -málugr, a. wise in one’s speech; -mæli, n. wise (prophetic) saying (i skáldskap ok -mæli).

spakr, a. (1) quiet, gentle (s. ok siðugr); spök hross, quiet horses (not running astray); (2) wise, with the notion of prophetic vision (hann var s. at viti; spá er spaks geta).

spak-ráðugr, a. giving wise advice; -rœða, f. = spaklig rœða.

spanga-brynja, f. plate-mail.

spann, n. (1) pail; (2) a measure, esp. of butter (s. smjörs).

spannar-breiðr, a. span-broad.

spara (-ða, -ðr, also -aða, -at), v. (1) to spare (hann sparir eigi peninga Þórólfs); s. e-m e-t, to leave it to another (spörum þetta verk öðrum); s. e-n til e-s, to spare one from (þeir spörðu hana eigi til erfiðis ok skaprauna); skal ek eigi mitt til s., I, for my part, shall not be sparing in the matter; s. e-t við e-n, to withhold from one (eigi spari ek mat við þik); s. e-t við sik, to shrink from; hverr sá er, at eigi sparir þat úhapp við sik, who does not shrink from that crime; (2) refl., sparast til e-s, to shrink from, forbear (hefi ek lengi til þessa sparazk); to spare oneself, spare one’s strength; þat orð flyzt af, at þú sparist við, that thou sparest thyself, dost not use all thy strength.

sparða, f. an Irish battle-axe.

spark, n. kicking, trampling.

sparka (), v. to kick; also fig. (at ölmusur sparki í andlit mér).

sparkr, a. lively, brisk (sparkar áttu vér konur).

sparlak, n. curtain (tvau sparlök).

spar-liga, adv. sparingly; -ligr, a. sparing (borð hélt hann sparligt); -mæli, n. leniency; reka -mæli við e-n, to spare, deal leniently with.

sparnaðar-maðr, m. a person deserving to be spared (Þ. kvað hann eigi -mann).

spar-neytinn, a. sparing in the use of food, frugal; -neytni, f. frugality.

sparr, a. sparing.

sparr, n. a kind of spear.

sparr-haukr, m. sparrow-hawk.

spá (spá, spát, spáð), v. to prophesy, foretell (s. em e-t or e-s).

spá (pl. spár), f. prophecy (sjaldan hafa spár mínar átt langan aldr).

spá-dís, f. spae-sister, prophetess; -dómliga, adv. prophetically; -dómligr, a. prophetical; -dómr, m. prophecy; -gandr, m. divination-rod; -kerling, -kona, f. prophetess; -leikr, m. divination.

spáleiks-andi, m. prophetic spirit.

spá-maðr, m. soothsayer, prophet; -mæli, n. prophetic words, prophecy.

spán-bakki, m. butts = skotbakki; -brjóta, v. to break into splinters (í Grindavík spánbraut buzuna).

spánn or spónn (gen. spánar, pl. spænir or spœnir, acc. spánu or spónu), m. (1) chip, shaving (alla spánu báru þeir at skálanum, slógu síðan eld í allt saman); brjóta skip í spán, to have one’s ship broken to pieces (þeir brutu skipit í spán); brotna í spán, to be dashed to pieces (skipit brotnaði í spán); (2) target (setja spán í bakka); (3) ornament on a warship (only in pl.; cf. ‘enni-spænir’); (4) divining chip, used at sacrifices (féll honum þá svá s. sem hann mundi eigi lengi lifa); (5) table-spoon.

Spánn, m. Spain, = Spánland.

spán-nýr, a. span-new, bran-new (mér er þessi atburðr -nýr); quite fresh, not exhausted (látum nú sem vér sém -nýir); -ósa, a. indecl. span-new (skipin vóru -ósa ok nýbrædd).

Spán-verjar, m. pl. Spaniards; -verskr, a. Spanish.

spán-þák, n. shingle-roof; -þáktr, pp. shingle-thatched.

spár, a. prophetic (í hjarta spás manns); cf. ‘forspár’, ‘veðrspár’.

spá-saga, -sögn, f. prophecy (góðar þykkja mér -sögur þínar).

spázera (), v. to walk.

spegill, m. mirror, = skuggsjá.

speja (), v. to spy, = njósna.

spejari, m. spy, = njósnari.

speki, f. wisdom (sú s., er hann sagði fyrir úorðna hluti); -andi, m. spirit of wisdom; -maðr, m. = spekingr; -mál, n. words of wisdom.

spekingr (-s, -ar), m. a wise man, sage (hann var hinn mesti s. at viti); counsellor (nú ræðst Haraldr konungr um við spekinga sína).

speki-ráð, n. a wise counsel.

spekja (spakta, spaktr), v. to calm, soothe (s. menn sína); refl., spekjast, to be calmed.

spekjur, f. pl. talk, parley (aðrar váru okkrar s.).

spekt, f. (1) quietness, peace (gæta e-s með s.); (2) wisdom (þeim var eigi gefin hin andliga spekin).

spektar-andi, m. spirit of wisdom; -brunnr, m. source of wisdom; -maðr, m. = spekingr; -mál, n. wise words; -munr, m. superiority in wisdom; komast á -mun við e-n, to outwit one.

speld, n. a square tablet.

spelkja (-ta), v. to fix up with splints (troða belginn ok s.).

spelkur, f. pl. splints.

spell, n.flaw, damage, = spjall.

spella (), v. to spoil, destroy, = spilla (öll veröldin var spelluð).

spell-reið, f. overriding a horse; -virki, n. mischief-working, damage; -virki (pl. -virkjar), m. mischief-worker, highwayman.

spellvirkja-bœli, n. robber’s den.

spell-virkni, f. doing damage.

spena-barn, n. sucking child.

spen-bólga, f. swelling of the teat; -drekkr, m. sucking child.

spengja (-da, -dr), v. to spangle.

speni, m. teal, dug, esp. of animals (kýr hefir fjóra fœtr ok fjóra spena).

spenja (spanda, spaniðr), v. to allure, attract (þeir spöndu lið undan konungi); hann spandi út hingat með sér Sæmund, he persuaded S. to come out with him to Iceland.

spenna (-ta, -tr), v. (1) to span, clasp (s. sverð báðum höndum); hon spennti hringinn á hönd honum, she clasped the ring round his wrist; s. e-u um sik, s. sik e-u, to gird oneself with, buckle on (hann spennti sik megingjörðum); s. af sér beltinu, to unclasp the belt; (2) to clasp the hands round one’s neck, = s. höndum um háls e-m (þykki þér betra at s. karlsdóttur); (3) to clasp, catch, capture (prestr nökkurr gekk á land; Birkibeinar spenntu hann); harðliga spenntr, in hard straits; (4) to spend (eptir ár liðit skal ek segja þér, hvat þú spennir); (5) s. boga, to draw a bow.

spenna, f. inconvenience.

spenni-töng, f. pincers, forceps.

sperna (-ta, -t; old pret. sparn), v. to spurn, kick with the feet (hann spernir til risans með fœti).

sperra (-ða, -ðr), v. to stretch out (s. frá sér fœtr); refl., sperrast við, to struggle against (gengu þeir á brott með hana, en hón sperrðist við).

sperri-leggr, m. ‘spar-leg’, shaft.

spik, n. blubber (of seals and whales).

spilla (-ta, -tr), v. (1) to spoil, destroy, with dat. (brutu niðr hof ok spilltu blótum); aldri skal hón s. okkru vinfengi, never shall she spoil our friendship; s. fyrir e-m, to spoil one’s condition, do one harm, esp. by slander; (2) to destroy, kill (s. ætla ek báðum); (3) refl., spillast, to be spoiled, damaged; s. við, to grow worse; mun mikit hafa um spillzt, it must have got much worse.

spillandi (pl. -endr), m. spoiler (spillendr um vináttu vára).

spilli-dýr, n. noxious animal.

spilling, f. corruption.

spillir, m. spoiler; s. bauga, breaker of rings, liberal prince.

spinna (spinn; spann, spunnum; spunninn), v. to spin (Katla sat á palli ok spann garn).

spík (pl. spíkr), f. spill, splinter.

spíra, f. (1) spar; (2) tube.

spítali or spítall, m. (1) hospice (for travellers or pilgrims); (2) hospital.

spjald, n. tablet, square, = speld (lög rituð á spjald); hlaða spjöldum, to weave chequered linen.

spjall, n. saying, tale, esp. pl.; forn spjöll fira, old tales of men; úrughlýra jó frá ek spjalla, with wet cheeks I asked the steed for news; móðug spjöll, lamentations.

spjall, n. (1) damage (taka s. af e-u); (2) flaw (spjöll á máli).

spjalla (), to spoil (spjölluð mál).

spjalli, m. friend (Hrungnis s.).

spjót, n. spear, lance, both for throwing and thrusting (skjóta, leggja spjóti).

spjótaðr, pp. furnished with spears.

spjóta-lög, n. pl. spear-thrusts.

spjót-krókr, m. a hook on a spear; -lag, n. spear-thrust; -lauss, a. without a spear; -leggr, m. spear-shaft.

spjóts-brot, n. a broken spear; -falr, m. the socket of a spear-head; -hali, m. the end of a spear-shaft.

spjót-skapt, -skepti, n. shaft of a spear (þriggja spjótskapta hár).

spjóts-oddr, m. a spear’s point or head (stanga e-m -oddinum).

spjót-sprika, f. spear-head (?).

spjóts-skot, n. a shot made with a spear (eigi tók konung -skotit).

spjörr (pl. spjarrar), f. swathing-band, leg-band.

spor, n. track, footprint (þeir rekja s. sem hundar); ganga (stíga) í s. e-m, to walk in one’s footsteps, follow one’s example (víst hefir þú vel fram gengit, en þó hefir þú eigi gengit mér í s.); ekki spor, not a step.

spora (), v. to tread on.

sporð-dreki, m. the Scorpion.

sporðr (-s, -ar), m. tail of a fish, serpent, &c. (s. sem á fiski); standa e-m á sporði, to be a match for, be one’s superior (vitr maðr ertu, Eyólfr, svá at fáir munu standa á sporði þér); s. skjaldar, the lower pointed end of a shield (þreif B. sporð skjaldarins hinni hendinni ok rak í höfuð Þórði).

spor-ganga, f. backing, assistance (veita e-m fylgd ok -göngu).

sporgöngu-maðr, m. follower.

spor-hundr, m. slot-hound, bloodhound (váru leystir -hundar).

spori, m. spur; keyra (ljósta, slá) hest sporum, to put spurs to a horse.

sporna (), v. to spurn, tread on (s. völl, moldveg); s. við e-u, to withstand, resist (eigi má við sköpunum s.); without the dat., hann vildi taka af mér hringinn, en ek spornaði við, struggled against that.

spor-rakki, m. = -hundr; -rækt, a. n., hafði fallit lítil snæfölva svá at -rækt var, so that it was possible to trace the footprints.

spott, n. mockery, scoff (þú ferr með s. ok háð); gøra (draga) s. at e-u, hafa e-t at spotti, to scoff at, turn into ridicule.

spotta (), v. to mock, make sport of (eigi þarf at s. þetta svá mjök); s. at e-u, to jeer about a thing; s. e-t af e-m, to cheat one of a thing.

spottan, f. mocking, jeering.

spotti, m. bit, small piece.

spottr, m. mockery = spott (verð úti ok drag øngan spott at oss). spott-samligr, -samr, a. mocking, given to jibes (-samr ok údœll).

spói, m. curlew (bird).

spónn, m. = spánn.

spraðk, n. sprawling.

spraðka (), to sprawl.

spraka (), v. to crackle.

spraki, m. rumour, flying report.

sprakki, m. poet. woman.

sprengja (-da, -dr), v. to make burst (H. kvezt eigi mundu s. sik á grauti); s. hest, to break the wind of a horse.

sprengr, m. bursting; honum hélt við spreng, he was near bursting from exhaustion; vinna til sprengs, to work oneself to death.

spretta (sprett; spratt, spruttum; sprottinn), v. (1) to spring up, issue forth (þar sprettr einn mikill brunnr); spratt honum sveiti í enni, sweat burst out on his forehead; also s. upp (spratt þar vatn upp); (2) to start, spring; s. af baki, to spring off horseback; s. á fœtr, s. upp, to start to one’s feet, jump up; spratt upp lássinn, up sprang the lock; spratt henni fótr ok féll hón, she slipped and fell; spratt þat upp af heimamönnum, at, it was rumoured that; (3) to sprout, grow, of hair, grass, crops (piltar tveir léku á gólfi; þeim var sprottit hár ór kolli).

spretta (-tta, -tt), v. (1) to make spring up, unfasten, loosen; s. gjörðum, to ungird; s. frá loku, to unlock; (2) to rip open or up (s. saum); ek lét s. berkinum, I had the bark peeled off; Þjálfi spretti á knífi sinum, Th. split the bone with his knife.

springa (spring; sprakk, sprungum; sprunginn), v. (1) to spring, bound; (2) to spirt out, issue forth (sprakk blóð bæði af nösum hennar ok munni); (3) to burst, split, break (hornit sprakk í sundr í miðju); sprotinn kom í andlitit ok sprakk fyrir, the switch came on his face, and the skin was broken; (4) to die from over-exertion, grief, &c.; s. af harmi, to break one’s heart; ef þú hefðir eigi mat, nema á hræum spryngir, if thou couldst get no food save by overgorging upon corpses.

sprota-barn, n. a chastised child.

sproti, m. (1) sprout, rod, stick, switch; (2) the end-piece or clasp of a belt (fetlar sprotum settir).

sprund, n. poet. woman.

sprækr, a. sprightly, lively, active (sveinninn var s.).

spræna (-da, -t), v. to spirt out.

sprökla (), v. to sprawl, kick with the feet (Skotar létu smábörn s. á spjótaoddum).

spuni, m. spinning (cf. ‘gull-spuni’).

spurall, a. asking many questions, inquiring, inquisitive (hverr er sá maðr, er svá er s.).

spur-dagi, m. (1) question, inquiry; (2) report, news (þann einn spurdaga höfum vér til þín, at).

spurn, f. (1) question; (2) news, report, tidings (mun þegar s. koma til Höskulds); hafa s. af e-u or til e-s, to have news of.

spurning (pl. -ar), f. question.

spúsa (), v. to espouse, marry.

spúsa, f. spouse, wife.

spyrða (-rða, -rðr), v. to tie up (fish) by the tail.

spyrja (spyr, spurða, spurðr), v. (1) to track, trace steps or footprints (hundar þeir, er vóru vanir at s. þá upp, er undan hljópust); (2) to investigate, find out (þeir fengu hann eigi upp spurðan); (3) to ask; G. spurði, hvat hann vildi þá láta at gera, G. asked what he wished them to do; with gen., s. e-n tíðenda, to ask tidings of one; s. e-n ráðs, to ask advice of, consult one; H. spurði margs ór brennunni, H. asked much about the burning; with preps., s. e-n af e-u, at e-u, at um e-t, um e-t, to ask one about a thing; s. at e-m, to inquire after one; s. e-n at nafni, to ask one his name; s. eptir, to ask, inquire (spurði hón eptir, hvat íslenzkra manna væri á skipi); spurði Höskuldr dóttur sína ekki eprit, H. did not ask his daughter’s consent; (4) to hear, be informed of (s. sönn tíðendi); Snorri spyrr nú, hvar komit málunum, now S. hears how the causes stood; s. til e-s, to get inelligence as to, hear of (síðan hefi ek aldri til hans spurt); (5) refl., spyrjast, to be heard of or reported, to get abroad; til Þórveigar spurðist þat, at hon lá hætt, it was told of Th. that she was very ill; impers., mér spyrst á þann veg, I am told; hefir til þessa skips aldregi spurzt, nothing has since been heard of this ship; s. fyrir um e-t, to inquire about (þeir spurðust þá fyrir um ferðir Ólafs konungs); recipr. to ask one another (spyrjast tíðenda).

spyrna (-da, -dr), v. to spurn; s. fœti á e-n or á e-m, s. fœti til e-s, to push one with the foot, to kick (Þórr spyrndi fœti sínum á hann); s. fœti (fótum) í e-t, to put or press one’s foot (feet) against; s. við, to struggle against with the feet (it fyrsta sinn, er úlfrinn spyrndi við, brotnaði sá fjöturr); s. e-u af sér, to kick off (gat hann spyrnt af sér fjötrinum); frá spyrndr allri eign, spurned from, bereft of; recipr., spyrnast í iljar, to touch one another with the soles (of two stretched on their backs).

spytta (-tta, -ttr), v. to cheat (e-n af e-u) one out of a thing.

spýja (spý, spjó, spúinn), v. to spew, vomit, with dat. (hón spjó löngum blóði).

spýja, f. vomitiing, vomit (gaus ór honum s. mikil).

spýta (-tta, -tt), v. to spit (þrælar hans spýttu í andlit honum).

spænskr, a. Spanish.

spölr (gen. spalar, pl. spelir, acc. spölu), m. (1) rail, bar; smugu þeir milli spalanna, they crept between the bars; (2) bit, short piece (hefja upp sögu ok segja af spöl nökkurn).

spöng (gen. spangar, pl. spengr), f. spangle (varú lagðar yfir spengr af gulli); floe, flake of ice (Markarfljót féll í millum höfuðísa, ok váru spengr á hér ok hvar).

spönn (gen. spannar, pl. spannir), f. span (spannar breiðr, langr); knífrinn var spannar fram frá hepti, the knife was a span long from the haft.

spörr (gen. spörs or sparrar), m. sparrow (s. flaug í akr karls).

stabbi, m. block, = stobbi, stubbi.

staða, f. standing (leiddist bœndum staðan); place, position.

staða-fé, n. church-property; -mál, n. contest (between the clergy and laity) about church property; -menn, m. pl. the lay proprietors of the church estates.

staðar-fólk, n. townsfolk; -forráð, n. administration of a church establishment; -prestr, m. parish-priest; -setning, f. establishment of a convent.

staddr, pp. from ‘steðja’; (1) placed, present; ef hann var þar s., þar sem blót vóru, if he happened to be present; vera við (or hjá) s., to be present; vera úti s., to be outside the house; (2) placed in a certain position, situated, circumstanced (vel, illa s.); lítt s., doing poorly; hví er ykkr svá statt til Sigfússona, why do ye talk thus of the sons of S.

stað-fastliga, adv. steadfastly; -fastligr, a. steadfast, firm; -fastr, a. (1) residing, abiding (var hann -fastr á Haðalandi); (2) steadfast (þú ert -fastari en flestir menn aðrir); (3) faithful, staunch (-fastr vinum sínum); (4) firm, settled (-fastr dómr); -fast í skapi e-s, fixed in one’s mind; -festa (see festa), v. (1) to give a fixed abode; -festa sik, to take up one’s abode; (2) to make firm, steadfast (staðfestu þeir þetta mál með sér); -festa ráð sitt, to establish oneself; -festa at gera e-t, to make up one’s mind to do a thing; (3) refl., -festast, to take up one’s abode, establish oneself (þá er ek kem at öðru sinni, mun ek hér -festast); to be determined (-festist þessi ráðagerð); to grow firm, strong (sem ríki hans -festist meirr); -festa, f. (1) fixed abode, residence (hafa, taka -festu); (2) steadfastness, stability, firmness; (3) confirmation; -festi, f. steadfastness, firmness; -festing, f. confirmation; -festr, pp. steadfast.

staðfestu-bréf, n. deed of confirmation; -lauss, a. without a fixed abode or livelihood.

stað-góðr, a. well tempered (-gott sverð); -högg, n. a good hit or blow (koma -höggi á e-n).

staðinn, pp. from ‘standa’; vita til staðins, to know for certain.

stað-lausa, f. absurdity, folly; mæla -lausu stafi, to talk much folly; -lauss, a. timid, unsteady; -leysi, n. restlessness of mind, unsteadiness; -ligr, a. (1) local (-lig nálægð); (2) steadfast, firm; -lyndr, a. stubborn.

staðna (), v. to stop, pause, abate (staðnaði þá kurr búandanna).\

stað-nefna (-da, -dr), v. to determine (-nefna um e-t).

staðr (-ar, ir), m. (1) ‘stead’, place, spot; fimmtán í hvárum stað, fifteen in each place; í einum stað í Englandi, somewhere in England; skipta í tvá, fjóra staði, to divide into two, four parts; fara af stað, to go away, leave; hafa sik af stað, to absent oneself; bíða e-s ór stað, to wait on the spot, wait till one is attacked (Baglar biðu eigi högganna ór stað, ok flýðu þeir upp fyrir norðan bœinn); ráða e-u til staðar, to settle; gefa e-u stað, to stop; þeir gefa eigi stað ferðinni, they stopped not on their journey; gefa staðar, to stop, halt; þá er sá íss gaf staðar ok rann eigi, when that ice stopped and flowed no more; nema stað or staðar, to stop (hér munum vér stað nema); leita staðar, to seek a place to ease oneself; (2) adverbially, í stað, þegar í stað, on the spot, at once; rétt í stað, just now; í marga staði, in many respects; í alla staði, in every respect; í engan stað, no-ways; í annan stað, on the other hand, secondly; í staðinn, instead; alls staðar, everywhere; annars staðar, elsewhere; nökkurs staðar, anywhere; (3) end, result; vil ek vita, hvern stað eiga skal málit, I wish to know how the matter is to stand; koma í einn stað niðr, to turn out the same way; (4) stop, pause, hesitation (þeim varð s. á um andsvörin); (5) springness, elasticity, of steel, &c.; ok dregr ór allan ataðinn ór boganum, the bow lost all its spring; (6) strength of mind, courage; mun hann ekki eiga stað við sjónum hans, he will not be able to stand his looks; gøra stað í hestinn, to make the horse firm (7) mark, print, traces (þeir sá þar engan stað þeira tíðinda, er þar höfðu orðit); (8) church establishment, church, convent (staðrinn í Skálaholti, á Hólum); (9) town (marga staði vann hann í þessu landi í vald Girkjakonungi).

staðr, a. restive, of a horse; verða s. at, to stop, start, from surprise.

stað-ramr, a. steadfast; -ráða (see ráða), v. to determine, make up one’s mind; -remi, f. steadfastness; -þrotinn, pp. quite exhausted.

stafa (), v. (1) to put letters together; (2) to assign, allot (sýnist oss þessum manni harðr dauði stafaðr); s. e-m eið, to dictate an oath to another; s. fyrir e-m, to ordain (skyldu þeir s. fyrir þeim slíkt, er þeir vildi); s. fyrir fé sínu, to dispose of one’s goods.

stafaðr, pp. striped (stafat segl).

stafa-nöfn, n. pl. names of letters; -setning, f. arrangement of letters; -skipti, n. transposition of letters; -snúning, f. metathesis.

staf-karl, m. poor beggar.

stafkarla-búningr, m. beggardress; -letr, n. a kind of runic letter.

stafkarls-gervi, n. beggar’s garb; -stígr, m. beggary, vagrancy; troða -stíg, to be reduced to beggary; taka upp -stíg, to take to begging.

staf-kerling, f. beggar-woman; -kerti, n. taper, candle; -lauss, a. without a stick (ganga -lauss or -laust); -ligr, a. pertaining to letters; -lurkr, m. cudgel; -lægja, f. one of the long beams along the walls joining the pillars (stafir).

stafn (-s, -ar), m. (1) the stem of a ship, esp. the prow; stafna á meðal, með stöfnum, from stem to stern; hafa e-t fyrir stafni, to be engaged in a work; berjast um stafna, to fight stem to stem; deila um s. við e-n, to have a hard struggle with one; (2) gable-end (of a building).

stafn-búi, m. forecastle-man (on a war-ship); -gluggr, m. gable-window; -haf, -hald, n. standing, course (on the sea); -hár, a. stem-high; -hvíla, f. bed in the gable; -kasta (), v. impers., -kastaði skipinu, the ship capsized; -lé, -ljár, m. grappling hook; -lok, n. half-deck in the forecastle; -rekkja, f. = -hvíla; -sveit, f. forecastle-men, = stafnbúa sveit; -sæng, f. = -hvíla; -tjald, n. tent in the bow or stem.

stafr (-s, -ir), m. (1) staff, post in a building, = uppstöðutré; (2) stave of a cask; (3) staff, stick (ganga við staf); (4) written letter, stave; (5) pl. stafir, lore, wisdom (fornir stafir).

staf-róf, n. the alphabet.

stafs-högg, n. blow with a stick (ljósta e-n -högg).

staf-sløngva, f. a sling on a stick (opp. to ‘handsløngva’); -sproti, m. stick (tak -sprotann í hönd þér).

stag, n. stay, esp. the rope from the mast to the stem (en er þeir drógu seglit, gekk í sundr stagit).

staga (), v. (1) to bind, sew up.

stagl, n. rack (þenja or festa í stagli).

stagstjórn-marr, m. poet. ship.

staka (), v. (1) to push or shove (þeir stökuðu Gretti); (2) to stagger, stumble (stakar hann at eldinum).

staka, f. ditty, stanza.

staka, f. skin, hide.

staka-stormr, m. strong gale.

stakk-garðr, m. stack-yard (for hay).

stakkr (-s, -ar), m. (1) cape, short cloak (hann var í blám stakki); (2) stack of hay; stakks völlr, a field producing one stack.

stakra (), v. = staka.

stalla-hringr, m. altar-ring.

stallari, m. a king’s marshal.

stallbrœðra-lag, n. fellowship.

stall-heilagr, a. altar-holy (menn blóta þær á -helgum stað).

stalli, m. (heathen) altar (stóð þar s. á miðju gólfinu).

stallr (-s, -ar), m. (1) pedestal, support for an idol (skurðgoð sett á stall); (2) crib, manger (hross stóð við stall ok át); (3) the step of a mast (íss var í stallinum); drepr stall ór hjarta e-s, drepr stall hjarta e-s, one’s heart fails him.

stallra (), v. (1) to stop a bit (s. við); (2) to falter (stallrar hjarta e-s).

stama (), v. to stammer, stutter.

stamp-austr, m. baling a ship with a tub, = byttu-austr.

stampr, m. a large tub.

stamr or stammr, a. stammering.

standa (stend; stóð, stóðum; staðinn), v. (1) to stand, opp. to sitja or liggja (hann stóð við vegginn); koma standandi niðr, to come down on one’s feet; skal mik niðr setja standanda, in a standing position; s. fast, to stand fast; s. höllum fœti, to stand slanting; (2) to stand, stick (G. skaut svá fast niðr skildinum, at hann stóð fastr í jörðunni); sveininum stóð fiskbein í hálsi, the bone stuck in his throat; (3) to stand, remain; borð stóðu, stood, were not removed; (4) to stand, be situated (bœr einn stóð skamt frá þeim); (5) to stand still, rest, pause (stóð þá kyrrt nökkura hríð); verðr hér fyrst at s. sagan, the story must stop here for the present; (6) to last (hafði lengi staðit bardaginn); (7) to befit, become (konungr kvað þat eigi s., at menn lægi svá); ekki stendr þér slíkt, it does not befit thee; (8) to stand in a certain way, project, trend (fjögur horn ok stóðu fagrt, hit þriðja stóð í lopt upp); stendr inn straumrinn, the tide (current) stands in; blóðbogi stóð ór hvárutveggja eyranu, a stream of blood gushed out of both his ears; kallar hann betr s. veðrit at fara landhallt, that the wind stands better for making land; stóð vindr af landi, the wind blew from the land; s. grunnt, to be shallow (vinátta okkur stendr grunnt); (9) to touch; s. grunn, to stick on the ground (örkin stóð grunn); (10) to catch, overtake (hann drap menn Eiríks konungs, hvar sem hann stóð þá); s. e-n at e-u, to catch one doing a thing (ef maðr verðr at því staðinn, at hann meiðir smala manna); (11) to stand, endure, bear (s. e-t or e-u); (12) to press, urge, trouble (elli stóð Hárek); hvat stendr þik, what ails thee? (13) to weigh so much (gullhringr, er stóð mörk); (14) to stand by one, side with one, with dat.; mikils er vert, hversu fast N. stendr þér um alla ráðagerð, how close N. stands by thee in all counsel; (15) with preps.; s. af e-u, to proceed from, be caused by (opt stendr illt af kvenna hjali); vil ok ek eigi, at af mér standi brigð okkarrar vináttu, nor do I wish to be the cause of a breach in our friendship; s. af e-u við e-n, to give up, cede to one; impers., segir hann honum, hvernig af stóð um ferð hans, how the matter stood as to his journey; s. at e-m, to attack (var við sjálft, at þeir mundu s. at prestinum); to stand by one, on one’s side (ek veit eigi víst, hvaðan G. inn ríki stendr at); s. á e-u, to stand on, insist on (statt ei á því, er þér er bannat); impers., stendr á illu einu með þeim, they are on very bad terms; s. á e-m, to hang over one (sú skóggangssök, er á þér stendr); to refer to (þat heilræði stóð upp á þenna sama sendiboða); s. eptir, to remain, be left; s. fyrir e-u, to stand in the way of (þeir kváðu geip hennar ekki skyldu s. fyrir þingreið þeira); s. e-m fyrir þrifum, to stand in the way of one’s thriving; to stand before one, protect one (vér skulum Egil af lífi taka, en hlífa engum, er fyrir honum vill s.); s. hjá e-m, to stand by one, assist one; s. í e-u, to be engaged in, busied with (s. í bardögum, einvígum, málum, kvánbœnum); impers., stendr í deilu með þeim, there is a quarrel between them; s. með blóma, to be in a flourishing condition; s. móti (á móti, í móti) e-u, to stand against; s. saman, to stand together, be gathered, amassed (þar stóð auðr mikill saman); s. til e-s, to tend towards; s. til umbótar, to stand for mending, need it; sem bœn yður stendr til, as your prayer tends to; eptir þeim efnum, sem honum þœtti til s., according to the merits of the case; eptir því sem lög stóðu til, as the law was (taka þeir allir við bótum, sem lög stóðu til); impers., stendr til e-s, it is to be expected, feared (til langra meina mun s., ef); s. e-m til e-s, to assist, help one (B. segir, hversu Ó. hafði honum til staðit); s. undan, to be lacking (mikit stendr undan við hann í vinfenginu); s. vel undir e-t, to support well, back it up well (munu margir vel undir þat s.); s. undir e-m, to be in one’s possession, keeping (féit stendr undir honum); s. upp, to stand up from a seat (þá stóð S. upp ok mælti hátt); to rise from bed (s. upp ok klæðast); to be left standing (fimm einir menn stóðu upp á skipinu); s. uppi, to be left standing (K. hinn auðgi flýði ok allt lið hans, þat er uppi stóð; hús þau, er uppi stóðu); to be laid up ashore, of a ship (stigu þeir á skip þat, er þar hafði uppi staðit um vetrinn); of a corpse, to lie on the bier (lík Kjartans stóð uppi í viku í Hjarðarholti); of a bow, to be kept bent (boginn má eigi einart uppi s.); s. við e-u, to withstand (víkingar svá harðfengir, at ekki stendr við); impers., stendr við e-t, it is on the verge of (þeir áttu svá harða leika, at við meiðingar stóð); s. yfir e-u, to be present at (heldr vildi hann þenna kjósa en s. yfir drápi Þorgils frænda síns); to extend (þar er þeira ríki stendr yfir); s. yfir, to stand over, last (hversu lengi skal fjárbón sjá yfir s.?); í þessum griðum ok svardögum, sem yfir standa, which now stand, are in force; (16) refl., standast, to be able to stand, keep one’s feet (T. rendi fyrir hann törgu, ok steðjaði hann yfir upp, ok stóðst þó); to be valid, hold good (í öðru skulu þín ráð s., en eigi hér um); to stand, bear, tolerate; Kári stóðst þetta eigi, K. could not stand this; s. e-m, to be equal to, be a match for (Ö. var svá frœkinn maðr, at fáir stóðust honum); s. af e-m, to proceed, arise from one; af henni mun s. allt it illa, from her will arise all kind of ill; svá stenzt af um ferð mína, the matter stands so as to my journey; recipr., standast á, to stand opposite one another (bœr hans stóðst á ok konungs atsetr); to correspond, answer to each other, in regard to size, duration &c. (þat stóðst á nesit þvert ok fylking þeira); stóðst þat (allt féit) á endum ok þat, er G. átti at gjalda fyrir sik, it came just to what G. had to pay for himself; stenzt helfr í móti með þeim hjónum, they were rather at sixes and sevens, did not agree well.

stand-söðull, m. high saddle.

stanga (), v. (1) to stick, prick, goad; s. ór tönnum sér, to pick the teeth; (2) to butt, gore (nautin stönguðu uxann til bana); (3) refl., stangast, to butt one another.

stanka (), v., s. við, to be reluctant.

stapi, m. a steeple-formed single rock.

stappa (), v. (1) to stamp; s. fótum, to stamp with the feet; s. snjóinn, to stamp (beat) down the snow; (2) to bray, in a mortar (s. lauk).

stara (stari, starða, starat), v. to stare, gaze (s. á e-n).

starf, n. labour, work, toil, business; hafði konungr mikit s. þann dag, the king was very busy; vera í starfi með e-m, to be at work with one, assist one in his work.

starfa (), v. (1) to work; s. í e-u or at e-u, to be busy about (s. í þingdeildum, at matseld); s. á mönnum, to trouble people; (2) to do, work at.

starfa-lítill, a. not troublesome; sýnist mér þetta -minna, less troublesome; -mikill, a. troublesome.

starfi, m. = starf; hafa starfa á mönnum, to encumber people with toil; leggja starfa á e-t, to take pains about.

starf-lítill, a. = starfalítill; -samr, a. laborious, troublesome; hafa (eiga) -samt, to have much trouble.

starfs-ísmótt, f. working dress; -maðr, m. worker, workman (maðr ættsmár ok -maðr góðr).

starf-sveinn, m. workman, assistant (hverr þeira með -sveinum).

stari or starri, m. starling.

star-sýnn, a. staring; þráinn var sýnn á Þórgerði Glúmsdóttur, kept staring at her.

stauli, m. lad, in ‘sveinstauli’.

staulpa, f. lass, in ‘meystaulpa’.

staup, n. (1) knobby lump (s. mikit sem mannshöfuð); (2) beaker, stoup.

staura (), v. to drive down a stake; refl., staurast, to be impaled.

staura-garðr, m. paling.

staurr (-s, -ar), m. pale, stake (váru settir stórir staurar yfir díkin).

stál, n. (1) steel (sverð, spjót ór stáli); sverfa til stáls, to fight it out to the last (hann kvað þá verða at sverfa til stáls með þeim); (2) steeled weapon (heyra mátti fjórar mílur er stálin mœttust); (3) the beak of a ship (þeir höfðu raskótt fyrir stálinu); (4) the inside of a haystack (hann tók laust hey ór stálinu); (5) intercalary sentence in a verse.

stál-broddr, -gaddr, m. steel prod or spike; -gorr, a. made of steel; -harðr, a. hard as steel; -hattr, m. steel hat; -hjálmr, m. steel helmet; -húfa, f. steel cap.

stálpaðr, pp. grown up (ungarnir vóru lítt stálpaðir).

stál-pík, f. = -gaddr; -slá, f. steel bar; -sleginn, pp. steel-mounted; -sorfinn, pp. filed to the steel.

stedda, f. mare (skaldsveinn leiðandi eina steddu).

steði (gen. steðja), m. (1) stithy, anvil (S. hjó í steðjann ok klauf niðr í fótinn); (2) the mint (konungs s.).

steðja (), v. to bound, leap.

steðja (steð, stadda, staddr), v. (1) to stop (nú staddi konungr lið sitt); (2) to fix, settle (hón hafði statt í hug sér at þjóna guði einum í hreinlífi); s. e-t fyrir sér, to determine, decide on (þú munt hafa statt fyrir þér, hvar niðr skal koma); (3) to make firm (þá er hann hafði statt ok styrkt ríki sitt); (4) to permit (s. fyrirboðna hluti).

steðja-nef, n. the thin end of an anvil; -steinn, m. stone-base of an anvil; -stokkr, m. anvil-block.

stef (gen. pl. stefja), n. (1) term, time fixed; viku s., a week’s notice; (2) refrain (in the central portion of a ‘drápa’).

stefja (), v. (1) to prevent (s. manntjón); (2) s. á e-n, to address one.

stefja-bálkr, m., -mál or -mel, n. each of the sets of verses ending with the stef in a drápa.

stef-lauss, a. without burden, of a poem (drápa en steflausa).

stefna (-da, -dr), v. (1) to go in a certain direction, esp. of sailing (s. inn fjörðinn, út ór firðinum); þat (viz. dýrit) stefndi til Hrútsstaða, it made for H.; (2) to aim at (höggit stefndi á fótlegginn); e-m verðr nær stefnt, one has a narrow escape; betr fór en til var stefnt, better than it was begun, of luck better than foresight; with dat., s. sér til ørkumla, to expose oneself to; (3) to give notice to one, summon one; s. e-m um e-t, to summon one for a thing; ek skal þér Mörðr vera ok s. þér af konunni, and summon thee to give up thy wife; (4) to cite; s. sök, máli, to bring a case (suit) into court; (5) to call, summon (s. e-m til tals við sik, á sinn fund); s. at sér liði, to summon troops; s. e-m saman, to call together (s. saman öllum lýð); (6) with acc. to call together, fix, appoint (þeir stefndu þar þing, en bœndr vildu eigi til koma).

stefna, f. (1) direction, course; halttu fram stefnunni, keep on in the same direction; (2) appointed meeting (N. konungr kom fyrr miklu til stefnunnar ok beið þar lengi); (3) the appointed time for meeting (er s. sú var liðin, er á kveðin var, þá etc.); (4) summons; þriggja nátta s., a summons with three days’ notice; Otkell lætr þegar dynja stefnuna, O. immediately thundered out the summons.

stefni, n. prow, stem, = stafn.

stefning, f. summoning, citation.

stefnu-boð, n. a summoning to a meeting; -dagr, m. day of summons (leggja e-m -dag); plur., -dagar, summoning-days (when summoning could be lawfully done); -för, f. summoning-journey (fara -för); -lag, n. appointment for a meeting; -leiðangr, m. naval expedition to an appointed meeting; -myrginn, m. the morning of a citation-day; -staðr, m. meeting-place, appointment (halda -stað); -stund, f. the time of an appointment; -sök, f. a case of citation; -tal, n. discourse at a meeting; -tími, m. meeting-time; -váttr, m. a witness to a summons; -vætti, n. evidence of a lawful summoning.

steggi, m. he-bird, in ‘andar-steggi’.

stegla (-da, -dr), v. to expose, set up (a slain enemy’s head).

steigur-liga, adv. proudly.

steik (gen. -ar, pl. -ar), f. steak.

steikara-hús, n. kitchen; -höfðingi, -meistari, m. head cook, master cook.

steikari, m. roaster, cook.

steikja (-ta, -tr), v. to roast (s. á teini); s. smæra en, to have a smaller steak on the spit than.

steina (-da, -dr), v. to stain, colour, paint (skipit var allt steint fyrir ofan sjó); steind klæði, coloured cloths.

steina-brú, f. stone bridge, stone arch; -sørvi, n. stone necklace.

stein-bítr, m. sea-wolf, wolf-fish; -blindr, a. stone-blind; -bogi, m. stone arch; -borg, f. stone castle; -delfr, m. wheat-ear, fallow finch; -dyrr, f. pl. doorway of stone; -garðr, m. stone fence; -geit, f. ibex.

steingeitar-merki, n. Capricorn.

stein-gólf, n. stone floor; -hjarta, n. heart of stone; -hús, n. stone house; -höll, f. stone hall; -kast, n. throwing stones, a stone’s throw; -ketill, m. stone kettle; -kirkja, f. stone church; -ligr, a. stony (-ligt hjarta); -meistari, m. stone-mason; -mustari, n. = -kirkja; -múrr, m. stone wall.

steinn (-s, -ar), m. (1) stone, boulder, rock (s. einn mikill); (2) precious stone (bitullinn var settr steinum); (3) calculus or stone in the bladder; (4) paint (skip teint bæði hvítum steini ok rauðum); (5) stone building, cloister, cell; setjast (or ganga) í stein, to become a hermit.

stein-nökkvi, m. stone-boat; -óðr or -óði, a. violent (eptir þat kom á -óðr útnyrðingr); -pikka, f. mason’s pick; -ráfr, n. stone roof; -setja, v. to set with stones; -smiðr, m. mason; -smíð, f. stone-masonry; -smíði, n. (1) = -smíð; (2) articles worked of stone, stone implements; -sótt, f. calculous disease, stone; -spjald, n. stone tablet; -stólpi, m. stone pillar; -stræti, n. paved street; -tálga, f. stone-carving; -veggr, m. stone wall; -virki, n. fortification of stone; -þildr, pp. panelled with stone; -þró, f. stone coffin; -ör, f. stone arrow.

stekkr (-jar or -s, -ir or -ar), m. lamb’s fold (sem lamb ór stekk).

stekk-tíð, f. the time when the lambs are kept in folds.

stela (stel; stal, stálum; stolinn), v. to steal, with dat.; s. e-u frá e-m, to steal from one; s. e-n e-u, to rob one of (s. e-n eign sinni); áss er stolinn hamri, Thor is robbed of his hammer; refl., stelast at e-m or á e-n, to steal upon, attack one unawares; s. frá e-m, to steal away from; recipr., stelast frá, to steal from one another.

stelari, m. stealer, thief.

stelkr, m. redshank (a bird).

stelling, f. mast-step (íss var í stellingunni); cf. ‘stallr’ 3.

stemma (-da, -dr), v. to stem, stop, dam up, esp. a stream or fluid (þeir stemdu svá uppi vatnit); steinn sá, er stemdi þurftina, stopped the urine; impers., stóra lœki stemdi uppi, were stemmed, obstructed; refl., stemmast, to be stayed, to abate (kvað við þat opt stríð manna stemmast).

stengja (-da, -dr), v. to bar (s. dyrr); s. úti, to shut out (þér vilið stengja úti páfann sjálfan).

sterk-leikr, m. strength (ágætr at -leik); -ligr, a. strong-looking.

sterkr, a. (1) strong, stark (hann var mikill maðr ok s.); (2) great (sterk orrusta, sterk veizla).

sterk-viðri, n. a strong gale.

sterta (-rta, -rtr), v. to stiffen (húskona sterti ermar).

stertr, m. short tail, dock.

stétt (pl. -ir), f. (1) pavement; (2) stepping-stones (þeir fœrðu stéttir þær í ána, er aldri hefir ór rekit síðan); (3) degree, rank (hverrar stéttar ertu?); (4) order, condition; (5) base of a vessel.

stétta (), v. (1) to be the source of (s. mikit illt); (2) to aid, assist, with dat. or acc.; (3) to do good.

stéttar-ker, n. a vessel with a base.

stéttr, m. (1) rank, position; (2) condition, state.

steyldr, a. crouching, bent.

steypa (-ta, -tr), v. (1) to throw (hurl) down (hann steypir sér þá út af þekjunni); (2) to overthrow (þat mun guð vilja, at vér steypinn honum); (3) to cast on or off a garment (s. af sér brynjunni, s. á sik grári kápu); hann hafði loðkápu yzt ok steypt hettinum, had let the hood sink over the face; (4) to pour out, with dat. (s. soði á leiði hans); hann lát s. þar á gullinu, he poured the gold out into it; hann tók övarnar ok steypir þeim niðr fyrir sik, and throws them down before him; (5) to cast, found, with acc. (var taflit allt steypt af silfri); (6) refl., steypast, to tumble down, fall stooping (steyptist hann dauðr á gólfit); s. fyrir borð, to plung overboard; s. í kaf, to plunge into water and dive.

steypari, m. caster, founder; cf. ‘eirsteypari’.

steyping, f. overthrow, degradation.

steyptr, pp. coming down over the face (steyptir hjálmar).

steyta (-tta, -ttr), v. (1) to throw, cast violently (þeir steyta þeim út ór vagninum); (2) to pound, bray.

steytr, m. shock (of a wave).

stig, n. (1) step, pace; (2) step of a ladder; (3) pl. degree, rank; af háfum (lágum, litlum) stigum, of high (low) degree (birth).

stiga-maðr, m. highwayman.

stig-gata, f. footpath; -hosur, f. pl. riding-stockings.

stigi, m. ladder (hann þóttist sjá stiga frá himnum).

stigr or stígr (-s, ar; pl. -ar, -ir, acc. -a, -u), m. path; ryðja stíginn, to clear the way; taka úkunna stíga, to walk in unknown paths; stemma stíga fyrir e-m, to bar one’s way, cut one off; kanna úkunna stigu, to visit unknown paths (foreign lands); af hverjum stig, from everywhere.

stig-reip, n. ‘stepping-rope’, stirrup.

stik, n. pl. stakes, piles, which in times of war were driven in the mouths of rivers (hann lét ok s. gøra í ána Tems með blý ok járni).

stika (), v. (1) to drive piles into; Ólafr konungr lét s. ána uppi, he blocked the river by means of piles; (2) to measure with a yard-measure (s. lérept vaðmál).

stika, f. (1) stick; (2) candlestick (= kertastika); (3) yard, yard-measure, equal to two Icelandic ells (menn skyldi hafa stikur, þær er væri tveggja alna at lengd).

stikill (pl. stiklar), m. the pointed end of a horn (stikillinn hornsins).

stikinn, a. disagreeable.

stikk-knífr, m. dagger, dirk.

stikla (), v. to be roasted.

stilla (-ta, -tr), v. (1) to still, soothe, calm (Njörðr stillir sjá ok eld); s. sik, to control oneself, keep control of one’s temper; s. sonu okkura, to restrain our sons; (2) to moderate, temper, with dat. (konungr var allreiðr ok stillti þó vel orðum sínum); (3) to arrange, settle; vel er þessu í hóf stillt, this is very justly settled; s. gørðinni, to moderate, regulate the arbitration; s. til um e-t, to arrange (hversu þeir skyldi til s. um ferðina); s. svá til, at, to manage, that (nú skulum vér s. svá til, at þeir nái eigi at renna); (4) to tune an instrument (s. hörpu, strengi); (5) to walk with measure, noiseless steps (hann stillti at rekkjunni hljóðliga); (6) to entrap, outwit (hann þykkist nú hafa stilltan þik mjök í þessu).

stilli, n. (1) self-control, calmness (með góðu s.); (2) trap (nú hefir refrinn í s. gengit).

stilli-liga, adv. composedly, calmly, with moderation (mæla, fara -liga); -ligr, a. moderate, calm, composed.

stilling, f. (1) management (kunna góða s. á e-u); (2) moderation, calmness, temperance (hafa s. við).

stillingar-maðr, m. moderate man.

stillir (gen. -is), m. moderator, king.

stilltr, a. calm, moderate, composed.

stinga (sting; stakk, stungum; stunginn), v. (1) to thrust, stick, with dat. (hann stakk niðr merkinu í eldinn); s. niðr nösum, to bite the dust; s. við fótum, to stop short; (2) to stab, with acc.; s. augu ór höfði manns, s. út augu e-s, to put out one’s eyes; impers., stingr mik í hjartat, my heart aches; s. e-n af, to make away with one; s. af stokki við e-n, to push away, cut one short; s. af um liðveizlu, to refuse to grant help; (3) refl., stingast til e-s, to thrust oneself forward (þú hefir mjök stungizt til þessa máls).

stingi, m. a stitch in the side (kenna sér stinga undir síðunni).

stinnr, a. (1) stiff, unbending, strong (stinnt spjót); flúga stinnt, to fly with great force; (2) stiff, great, heavy (stinn manngjöld).

stira (-ða), v. to stare, = stara.

stirð-fœttr, a. stiff-footed, stiff-legged; -kveðinn, pp. stiff in composition, of poetry; -lyndr, a. stubborn, obstinate; -læti, n. frowardness, hard temper.

stirðna (), v. (1) to become stiff, stiffen; stirðanaðr af elli, stiff with age; (2) to become severe (veðr tók at s.); of the temper, to become harsh (þeir tóku mjök at s. við hann).

stirð-orðr, a. having difficulty of utterance (fámæltr ok -orðr).

stirðr, a. (1) stiff, rigid (fótinn gørði stirðan sem tré); stirt kvæði, a poem lacking in metrical fluency; e-m er stirt um mál, one talks with difficulty, has no fluent tongue; (2) harsh, severe (s. dómr); (3) stiff, unbending (Helga gørðist stirð við Hrafn).

stirfinn, a. froward, peevish.

stirndr, a. starry (s. himinn).

stirtla (), v. to raise with difficulty; karl getr stirtlat sér á fœtr, managed to stagger to his feet.

stía (), v. to pen lambs.

stífla (), v. to dam up (s. lœk).

stífla, f. dam (gøra stíflu í árósinum).

stíga (stig; steig or sté, stigum; stiginn), v. (1) to step, tread (hón mátti ekki s. á fótinn); s. fótum á land, to set foot on land; s. fram, to step forward; to die, = fara fram; s. undan borði, to rise from table; s. á hest, s. á bak, to mount one’s horse, get on horseback; s. af hesti, af baki, to alight; s. á skip, to go on board; s. fyrir borð, to leap overboard; s. ofan, to step down; s. upp, to ascend; s. til ríkis, to ascend the throne; s. yfir e-t, to overcome; s. yfir höfuð e-m, to get the better of one; (2) to step on, set foot on, with acc.; hér sté hón land af legi, she landed here from the sea; O. steig í sundr orfit, O. trod asunder the scythe-handle.

stígr, m. path; see ‘stigr’.

stíll, m. style (of writing).

stíma (), v. to have a tussle.

stíman, f. hubbub, tumult.

stívarðr, f. steward.

stjaka (), v. to give a push to, with dat. (Fróði stjakaði honum).

stjarna, f. star; spec. polar star.

stjóri, m. (1) steerer, ruler (gumna s.); (2) stone anchor.

stjórn, f. (1) steering, steerage; (2) helm, rudder; sitja við s., to sit at the helm; Ormrinn lét ekki at s., did not obey the rudder; á s., on the starboard side (lá landit á s.); á stjórn Hákoni jarli, on the starboard side of Earl H.; (3) rule, government; þat er meire s., at, it is more fitting, that.

stjórna (), v. to rule over, govern, with dat.; (lifir hann of allar aldir ok stjórnar öllu ríki sínu).

stjórnaðar-maðr, m. ruler.

stjórnan, f. ruling.

stjórnar-blað, n. the blade of a rudder (á stafni ok á -blaði).

stjórnari, m. (1) steersman; (2) ruler, guider (s. himintunglanna).

stjórnar-lauss, a. without rule (-laust ríki); -maðr, m. (1) steersman; (2) ruler (-maðr yfir e-u); -vald, -veldi, n. authority; -völr, m. tiller; cf. ‘hjálmunvölr’.

stjórn-bitlaðr, pp. bitted, bridled, of a horse (brá hón af stalli -bitluðum); -borði, m. starboard side; -byrðingr, m. starboard man; -fastr, a. provided with a rudder; -lauss, a. rudderless; -látr, a. = -samr; -ligr, a. orderly; -marr, m. poet. ‘ruddersteed’, ship; -samr, a. able as a ruler, fitted to rule; -við (gen. -viðjar), f. band fastening the rudder to the ship; -völr, m. = stjórnar-völr.

stjóp-barn, n. stepchild; -dóttir, f., -faðir, m., -móðir, f. step-daughter, -father, -mother.

stjúpr, m., stepson, = stjúpsonr.

stjölr (acc. pl. stjölu), m. rump.

stjörnu-bók, f. (book of) astronomy or astrology.

stjörnubókar-list, f. = stjörnubók; -maðr, m. astronomer, astrologer.

stjörnu-gangr, m. the course of the stars; -íþrótt, -list, f. astronomy; -ljós, n. star-light; -mark, n. constellation; -meistari, m. astrologer; -rím, n. astrology; -tal, n. number of stars; -vegr, m. constellation.

stoð (pl. støðr, steðr, later stoðir), f. (1) pillar, post; eru veggir hans ok steðr ok stólpar af rauðu gulli, its walls and pillars and posts are of red gold; (2) fig. prop, support (margar stoðir runnu undir hann, frændr, mágar ok vinir).

stoða (), v. (1) to stay, support, back (s. mál e-s); s. til e-s, to help, assist in a thing; (2) to avail, boot, with dat.; ekki mun mér þat s., ef mér er dauði ætlaðr, that with stand me in no stead, if death is doomed for me; hvat stoðar þat, what boots it?

stoða-maðr, m. supporter.

stofa, f. sitting-room (milli stofu ok eldhúss; frá eldaskála inn í stofu).

stofn (-s, -ar), m. (1) stump of a cut tree (var þá eytt skógunum ok stóðu stofnarnir eptir); (2) foundation; standa á sterkum stofni, to stand on a strong footing, stand firmly (ríkit er ungt ok stendr eigi á svá sterkum stofni sem skyldi); setja vel (illa) á s. við e-n, to treat one well (badly); hefjast tveim stofnum, to look uncertain, of a journey.

stofna (), v. to establish, found (s. mustari); s. heit, to make a vow; s. hestaping, to arrange (get up) a public horse-fight; s. ráð, ráðagerð, ætlan, to form a plan; s. kaup, kaupmála, to strike a bargain; S. kvað hann víst verr launa vistina en stofnat var, worse than was intended.

stofu-búnaðr, m., -dyrr, f. pl., -gluggr, m., gólf, n., -horn, n., -hurð, f., -pallr, m., -reykr, m., the hangings, doorway, window, floor, corner, door, flooring, smoke of a sitting-room.

stokka (), v. to build, raise; s. hátt, to aim high.

stokka-belti, n. a belt composed of plates clasped together; -búr, n. a chamber built of stocks or logs (as in Norway); -ker, n. a cask placed on stocks (sýruker eðr stokkaker).

stokkinn, pp. from ‘støkkva’; blóði s., sprinkled with blood, blood-stained; E. var þá á øfra aldri ok stokkit hár hans, E. was up in years, and his hair was sprinkled with grey.

stokk-lauss, a. without a stock, of an anchor.

stokkr (-s, -ar), (1) stock, trunk, block, log of wood (skutu þeir stokki í hryginn svá at í sundr tók); fœra fórnir stokkum eða steinum, to offer to stocks or stones; (2) the wall of a log-house; innan stokks, fyrir innan stokk, inside the house, in-doors (Hrútr fekk henni öll ráð í hendr fyrir innan stokk); útan stokks, fyrir útan stokk, outside the house, out-of-doors; (3) = set-stokkr; drekka e-n af stokki, to drink one under the table; stíga á stokk ok strengja heit, to place one’s foot on the stock (setstokkr) and make avow; (4) board along the front of a bed (Egill gekk til rekkjunnar Armóðs ok hnykkti honum á stokk fram); (5) anchor-stock, = akkeris-stokkr; (6) stock of an anvil (klauf Sigurðr steðja Regins ofan í stokkinn með sverðinu); (7) gunwale of a ship, = borðstokkr; (8) pl. stocks on which ships are built, = bakka-stokkar; skipit hljóp af stokkunum fram á ána, the ship slid of the stocks into the river; (9) a pair of stocks for culprits; setja e-n í stokk, to set one in the stocks; (10) a piece of wood put on the horns of cattle (var stokkrinn af hornum graðungsins); (11) trunk, chest, case.

stoltr, stolts, a. proud.

stoltz-liga, adv. proudly.

stopall, a. shaking, reeling, rocking; fara, ganga stopalt, to meet with a mischance; stopalt munuð ganga, ef it stundið þangat, it will be ill with you, if ye go thither.

stoppa (), v. to stuff (s. upp belg með mosa ok lyng).

storð, f. young wood (falla sem s.).

storkna (), v. to coagulate, congeal (blóð hans var storknat).

storkr (-s, -ar), m. stork.

storma-samr, a. stormy.

stormr (-s, -ar), m. (1) gale, storm (stormar miklir); (2) uproar, tumult, fury (setið niðr henna storm, ok víkist til sætta við konung yðvarn).

storm-samligr, -samr, a. stormy; -viðri, n. storm-weather, tempest.

stóð, n. stud of horse(s) and mares (hann gekk til stóðs síns).

stóð-hestr, m. stallion; -hross, n. stud-horse or -mare.

stóla, f. stole, worn by ecciesiastics.

stól-brúða, f., -brúðr, f. ‘chair-bride’, chair-post with a carved head; -konungr, m. the Greek emperor.

stóll (-s, -ar), m. (1) stool, chair (setjast á stól); (2) bishop’s see or residence (fór biskup heim til stóls síns); sitja at stóli, to be bishop; vera at stóli, to reside (skal annarr biskup vera at stóli í Skálaholti); (3) a king’s throne or residence (S. konungr setti stól sinn ok höfuðstað í Konungahellu); (4) pl. a class of angels.

stóll, m. a kind of table (hann tók borðbúnað af stólnum).

stóll, m. stock (cf. ‘skipastóll’).

stól-maðr, m. chairman.

stólpi, m. post, pillar, column.

stóls-brúðr, f. = stólbrúðr.

stól-setning, f. enthronement; -settr, pp. enthroned (var ek -settr ok vígðr konungsvígslu).

stór-auðingr, a. very wealthy; -ár, f. pl. large waters; -beinóttr, a. large-boned (beinóttr í andliti); -blót, n. pl. great sacrifices; -bokkar, m. pl. mighty and overbearing men, lordly magnates; -borgir, f. pl. big towns; -borinn, pp., -burðugr, a. high-born; -brögðóttr, a. very sly; -bú, n. pl. great estates; -bygðir, f. pl. large counties or settlemnents; -bœir, m. pl. great estates; -bœndr, m. pl. great freeholders; -deildir, f. pl. great differences, quarrels; -draumar, m. pl. portentous dreams; -eflis-menn, m. pl. mighty men; -eignaðr, a. rich.

stóreigna-maðr, m. great landowner (-maðr ok harðlyndr).

stór-eignir, f. pl. great landed estates; -erfiði, n. severe toil, hard work; -eyjar, f. pl. great islands; -fé, n. great wealth; -feginn, a. very fain, very glad; -fengr, a. grand, stately; -feng kýr, a good milch cow; -fetaðr, -fetr, a., long-striding, taking great steps; -fiskr, m. big fish (whale); -fjaðrar, f. pl. big feathers; -fjöllóttr, a. with great mountains; -flokkar, m. pl. large detachments; -fundir, m. pl. great meetings, great battles; -föt, n. pl. big clothes; -ganga, f. much walking; -gjafar, f. pl. great, lordly gifts; -gjöfull, a. munificent; -gjöld, n. pl. heavy fines; -glœpir, m. pl. great crimes; -gnípur, f. pl. great peaks; -góz, n. great property; -grjót, -grýti, n. big stones, rocks; -grýttr, a. rocky, stony; -gætingr, -gœðingr, m. magnate; -hagr, a. very skilled, handy; -heimakligr, a. grossly foolish; -heit, n. pl. great vows; -heruð, n. pl. great districts; -hlutir, m. pl. great things; -hræddr, a. much afraid; -hugaðr, a. high-minded, proud; -hveli, n. big whale; -höfðingi, m. great magnate; -höggr, a. dealing heavy blows; -illa, adv. very badly; -illr, a. very bad; -jartegnir, f. pl. great wonders, miracles; -kappar, great champions; -katlar, m. pl. big kettles; -kaupmaðr, m. wholesale dealer; -klœki, n. pl. great wickedness; -kostliga, adv. in grand style; -kostligr, a. grand; -kvikendi, n. pl. great beasts; -kvæði, n. pl. great poems; -langr, a. very long; -látr, a. (1) proud, haughty; (2) munificent; (3) not content with little; -leiði, n. long way; -leikr, m. (1) greatness, size; (2) presumption, pride; -leitr, a. big-faced; -lendur, f. pl. great lands; -liga, adv. (1) greatly, very; (2) proudly; -ligr, a. (1) great (-lig gæfa); (2) proud, big (-lig orð); -lítt, adv. very little; -ljótr, a. very ugly; -lokkar, m. pl. long locks; -lyndi, n. magnanimity, generosity; -lyndr, a. magnanimous, high-minded; -læti, n. (1) pride, overbearing; (2) liberality, munificence; -lönd, n. pl. great lands; -mannliga, adv. like a grand man, munificently; -mannligr, a. magnificent, grand; -margr, a. very many; -mál, n. pl. great suits (standa í -málum); -mein, n. pl. great evils; -meizl, n. pl. great injuries; -menni, n. (1) bigmen (Þórr er lágr ok lítill hjá -menni því, sem hér er með oss); (2) great man, man of rank; (3) liberal man; -menska, f. greatness, munificence; -merki, n. pl. wonderful things, great wonders; -merkiliga, adv. wonderfully; -merkiligr, a. wonderful; -mikill, a. huge, immense; -mjök, adv. very much, immensely; -mæli, n. pl. (1) great affairs (standa í -mælum); (2) the greater excommunication; vera í -mælum, to be excommunicated; -nær, adv. very nearly; -orðr, a. using big words; big-worded, high-sounding (-ort kvæði).

stórr (stœri or stœrri, stœrstr), a. (1) big, great, of size (s. fiskr, stórt dýr); stór veðr, rough weather, great gales; stór sær, high sea; gørði þá stórt á firðinum, the sea rose high; (2) great, potent (at hann skyldi varast at gøra Ólaf eigi of stóran); (3) great, important (tillagagóðr hinna stœrri mála); (4) proud (fann hann þat brátt á Sigríði, at hón var heldr stór).

stór-ráðr, a. ambitious, daring (þú ert bæði vitr ok -ráðr); -refsingar, f. pl. severe punishments; -regn, n. pl. heavy rains; -ríki, n. pl. great empires; -ríkr, a. very powerful.

stórræða-maðr, m. a man of great aims (hinn mesti -maðr).

stór-ræði, n. (1) ambition; (2) dangerous, great undertaking; -rök, n. pl. great events; -sakar, f. pl. great offences; -sár, n. pl. grievous wounds; -skaðar, m. pl. great damages; -skip, n. pl. great ships; -skorinn, pp. huge, large-boned; -skorinn í andliti, big-faced; -skriptir, f. pl. heavy penances; -skuldir, f. pl. great debts; -slög, n. pl. great visitations, plagues; -smiði, n. great, strong work; -staðir, m. pl. great towns, great church-establishments; -sveitir, f. pl. large detachments; -sæti, n. large hayrick; -sœmdir, f. pl. great honours; -tákn, n. pl. great wonders; -tíðindi, n. pl. great tidings, great events; -tré, n. pl. huge beams.

stóru (neut. dat. from ‘stórr’), adv. = stórum; -gi, adv. greatly, much (eigi -gi meiri).

stórum (plur. dat. from ‘stórr’), adv. very, greatly, much; faðir hennar ok móðir urðu s. fegin, were very glad; stíga s., to take long steps; þat berr s., it amounts to much; compar., stœrrum, more, in a greater degree; eigi stœrrum né smærrum, neither more nor less.

stór-úðigr, a. stout-hearted, proud; -úfarar, f. pl. great evils; -vandi, m., -vandræði, n. pl. great difficulties; -vegir, m. pl. broad roads, highways; -vegligr, a. very honourable; -veizlur, f. pl. great banquets; -vel, adv. right well; -verk, n. pl. great deeds; -viðaðr, a. large-timbered (var skipit borðmikit ok -viðat); -viðir, m. pl. great timbers, big beams; -viðri, n. great storm; -virki, n. pl. great achievements, feats; -virkr, a. doing much work (bæði sterkr ok -virkr); -vitr, a. very wise; -víða, adv. very widely; -yrði, n. pl. big words; -þing, n. great (œcumenical) council; -þorp, n. pl. great villages; -þungr, a. very heavy; -þurft, I. great need; -ætt, f. great family, noble extraction; -ættaðr, a. high-born.

strandar-, gen. from ‘strönd’; -glópr, m. ‘strand-fool’, of one arriving after the ship has sailed; -högg, n. = strandhögg.

strand-högg, n. ‘strand-raid’, depredation committed on the coast (víkingar höfðu haft mikit herfang ofan ok -högg); -maðr, m. one who lives on the coast; -setr, n. being left behind on the strand (sitja -setri eptir); -varpa, f. a net to be laid along the coast; -vegr, m. road to the coast.

strang-leikr, m. strength, violence; -liga, adv. strongly, severely.

strangr, a. (1) strong; ströng á, a rapid river; ströng orrosta, a hot fight; (2) rigorous, severe, hard (strangr ok stríðr dómr).

strauma-skipti, n. pl. change tides (-skipti ok mál at sigla).

straum-brot, n. breaking the stream; -fall, n. (1) flow, current; (2) the falling of the tide (þeir köstuðu akkerum ok biðu -falls).

straumr (-s, -ar), m. stream, current (veðr var hvast ok straumar miklir); við strauminum, against the current (reið J. við strauminum, en B. forstreymis); reka fyrir strauminum, to drift with the tide; brjóta straum fyrir e-u, to break the stream for a thing, bear the brunt, prepare the way.

straum-vatn, n. running water.

strá (dat. pl. strám), n. straw (smjör drýpr af hverju strái); liggja stirðr á strám, to lie stiff on straw, of a corpse (cf. ‘nástrá’).

strá (strá, stráða, stráðr), v. to strew, cover with straw (s. golf, bekki, herbergi).

strákr (-s, -ar), m. landlouper, vagabond (átti hón börn með strákum).

strá-lauss, a. ‘strawless’, of a floor; -viði, n. brushwood, = hráviði.

streitast (tt), v. refl. to struggle hard.

Strandir, m. pl. people from places in Iceland called Strönd.

streng-flaug, f. the notch for the bow-string in an arrow; -fœri, n. stringed instruments; -hljóð, n. pl. music from stringed instruments.

strenging, f. binding fast (heit-s.).

strengja (-da, -dr), v. to fasten with a string, bind tight (hosan strengd at beini); hann strengdi alt í milli skipanna ok bryggnanna, he stretched cables between the ships and the bridges; s. or s. aptr dyrr, to fasten the door; s. e-n inni or úti, to shut one in or out; s. heit or s. e-s heit, to make a solemn vow.

streng-lag, n. = -flaug; -leikr, m. (1) esp. pl. -leikar, stringed instrument (leika -leik); (2) lay, song.

strengr (-jar or -s; pl. -ir, gen. -ja), m. (1) string, cord, rope (strengir til at festa með hús); þeir ristu í strengi feldi sína, they cut their cloaks into strips; (2) anchor-cable; drekinn flaut um strengi, rode at anchor; liggja um strengi, to lie at anchor; (3) bow-string, = bogastrengr; (4) string of an instrument (glumðu strengir); (5) narrow channel of water, swift current (slyðrur nökkurar rak ofan eptir strengnum).

streng-vörðr, m. a watch kept at the anchor-cable (halda -vörð).

streyma (-di, -t), v. to stream.

streymr, a. running; streymt sund, a strait (sound) with a current.

striga-dúkr, m. sack-cloth; -slitri, -slitti, n. rag of sack-cloth.

strigi, m. sack-cloth, coarse cloth.

strita (), v. (1) to drag with difficulty; (2) refl., stritast, to strive hard (stritaðist hann við at sitja).

stríð, n. (1) distress, grief, affliction (sótti bæði at henni s. ok elli); hann bar þat með allmiklu stríði, he was very much afflicted by it; springa af stríði, to burst with grief; (2) strife, war (þá varð s. mikit á Englandi).

stríða, f. (1) adversity; (2) hardness, austerity, severity, opp. to ‘blíða’ (hvárt sem hann mætti blíðu eða stríðu); (3) strife.

stríða (-dda, -tt), v. (1) to harm, with dat. (stríddi hón ætt Buðla); (2) to fight (s. við e-n, í móti e-m); s. á e-n, to fight against, attack.

stríð-leikr, m. (1) vehemence, of a stream; (2) severity, rigour; (3) obstinacy; -liga, adv. with severity; -ligr, a. severe, hard; -lundaðr, -lyndr, a. obstinate, sullen; -læti, n. backwardness, obstinacy; -mæli, n. pl. strong language; -meltr, pp. using hard language.

stríðr, a. (1) strong, rapid (s. straumr); (2) hard, stubborn (þeir munu þér vera menn stríðastir); (3) severe (s. dómr); unpleasant; hvárt sem þat er blítt eðr strítt, whether one likes it or not; tala strítt, to speak severely or harshly.

stríðs-kostr, m. means of fighting; -maðr, m. fighter, warrior.

stríð-viðri, n. contrary wind; -yrði, n. pl. severe language.

strip-rendr, a. striped, with stripes.

strjúka (strýk; strauk, strukum; strokinn), v. (1) to stroke, rut, wipe; s. hendinni um ennit, s. um ennit, to stroke one’s forehead; s. aldri frjálst höfuð, never to be a free man; (2) to stroke gently (gekk hann jafnan ok strauk hrossunum); (3) to smooth, brush (en húskona strauk of ripti); (4) to flog (s. e-n til blóðs); (5) to dash off, run away (hann strýkr út jafnskjótt ok braut í skóg þegar); þau eru öll strokin, they are all gone.

strjúpi or strúpi, m. the bleeding trunk or neck, when the head is cut off

strúgr, m. bile, spleen.

strútr, m. pointed hood.

stryk, n. stroke (merkja ena löngu stafi með stryki).

strykr, m. gust of wind.

strý, n. hards, hurds.

strý-hærðr, a. tow-haired.

strýkja (-ta, -tr), v. = strjúka.

stræltr, a. scattered, dispersed.

stræta (-tta, -ttr), v. to take by surprise (hann vill s. þá árdegis).

stræti, n. street (ganga úti um s.).

strönd (gen. strandar, pl. strendr and strandir), f. (1) border, edge; (2) strand, coast, shore (lið konungs stendr nú eptir á ströndinni).

stubbi, stubbr, m. stub, stump.

stuðill (pl. stuðlar), m. (1) stud, prop, stay; (2) an upright on board ship; (3) either of the two alliterative letters in the odd lines of a verse.

stuðning, f. support.

stuðningar-laust, adv. without support (ganga -laust).

stuðningr, m. = stuðning.

stufa, f. = stofa.

stulda-maðr, m. stealer, thief.

stuldr (-ar, -ir), m. stealing, theft.

stumra (), v. to walk unsteadily.

stund (pl. -ir), f. (1) a certain length of time, a while; var s. til dags, it was a while before daybreak; er á leið stundina, in the course of time, after a while; þat var s. ein, it was but a short time; er stundir líða (fram), as time goes on; dvelja af stundir, to kill the time; lítil er líðandi stund, brief is the fleeting hour; (2) adverbial phrases; af stundu, ere long, soon; af annarri stundu, ‘the next while’, ere long; á lítilli stundu, in a little while; fyrir stundu, a while ago; langri stundu fyrr, a long while before; um s., for a while; litla (skamma) s., for a short while; allar stundir, always; alla s., all the time; s. af s., s. frá s., little by little, by degrees; stundum (dat.), at times, sometimes (3) little distance, a little way, a bit (hann stóð s. frá dyrunum); (4) hour; tvær stundir dags, two hours; (5) pains, exertion; leggja s. á e-t, to take pains about a thing.

stund, n. dust (gneri hann of andlit honum moldar stundinu).

stunda (), v. to have one’s mind bent upon, be intent upon, care for (þótti Eiríkr konungr enga þá hluti s. vilja, er landsmönnum væri til nytsemdar); also with preps., s. á e-t, to strive after (þessir s. fast á at ræna okkr); s. til e-s, to strive towards, aim at (stunduðu báðir til þess, at H. konungr skyldi gefa þeim konungs nafn); ef þit stundið þangat, if ye proceed thither; to seek or cultivate one’s friendship (ef hann vildi s. til Knúts konungs).

stundan, f. (1) taking interest in; margir menn er hann áðr hefir haft s. af, who formerly have cultivated his friendship; (2) painstaking (þú hefir ekki haft fyrir þína s.); (3) pursuit, industry (af lífi þínu ok s. munu mikil stór-tíðindi hljótast).

stundar, gen. from ‘stund’; with an adj. or adv., very, quite (s. heilráðr; mæla s. hátt; kippa s. hart); -bið, f. brief delay; -él, n. brief storm; -hrið, f. small interval; -vegr, m. short way, small distance; -þögn, f. brief silence.

stunda-tapan, f. loss of time.

stund-liga, adv. with zeal, eagerly; -ligr, a. temporal, worldly.

stundum, adv. sometimes, now and then (see ‘stund’).

stunga, f. stab (from a weapon).

sturla (), v. to derange, disturb (hví sturlar þú hjarta sjálfs þíns?).

sturlan, f. (mental) derangement or trouble (hugar s.).

stutt-brœkr, f. pl. short trousers or drawers; -búinn, -klæddr, pp. clad in short clothes (hann var -klæddr); -leikar, m. pl. abruptness; skilja í -leikum, to part abruptly; -leitr, a. short-faced; -liga, adv. shortly, abruptly (mæla -liga til e-s); -ligr, a. brief, abrupt; -mæltr, pp. (1) short-spoken (-mælir ok fátalaðr); (2) harsh (hón var -mælt við sveininn); -orðr, a. short-worded.

stuttr, a. (1) short (stutt skyrta, s. kyrtill); (2) scant (stutt hjálp); (3) short-spoken, snappish (konungr svarar stutt ok styggt).

stúdera (), v. to study.

stúfr (-s, -ar), m. stump.

stúka, f. (1) sleeve (cf. ‘bryn-, næfrastúka’); (2) wing of a building.

stúlka, f. girl, lass (ung s.).

stúpa, v. to stick up (rare).

stúra, f. gloom, sadness.

stúru-maðr, m. a care-worn man.

stútr, m. a stumpy thing (cf. drykk-jarstútr’); a stump, end.

styðja (styð, studda, studdr), v. (1) to rest (one thing on another), esp. so as to support oneself thereby; s. hendi, fœti, to rest one’s hand or foot on something (annarri hendi styðr hann á herðar Jökli); (2) to stick, pierce (þeir Gullveig geirum studdu); (3) s. e-n, to hold one up, support one; skriðnaði hann öðrum fæti ok studdi sik með hendinni, he supported himself with his hand; (4) fig. to support, aid (hann studdi ráðvanda menn í heilræðum); (5) refl, styðjast, to lean upon (Á. studdist á øxi sína); s. við konungs borð, to lean the hands upon the king’s table.

stygð, f. dislike, aversion; hafa s. við e-n, to show dislike to; mæla af s., to speak disagreeably.

styggja or styggya (-ða, -ðr), v. to offend (ek vil þik eigi s.); refl., styggjast e-t, to shun, abhor (s. manndráp); s. við e-t, to be offended with (bað hann eigi s. við þetta); s. við e-u, to get angry at.

stygg-leikr, m. aversion; -liga, adv. harshly, angrily (svara, mæla -liga); -lyndr, a. hasty-tempered, peevish.

styggr, a. (1) shy (s. sauðr, hestr); (2) showing anger or displeasure (Þórðr var þá inn styggasti við biskup); mæla styggt, = m. styggliga.

stykki, n. piece, chop (brytja í s.).

styn-fullr, a. sighing, groaning.

stynja (styn, stunda, stunit), v. to sigh, groan (s. með sáru brjósti).

stynr (-s, -ir), m. moaning, groaning (sjúkra manna s.).

styrja, f. sturgeon (fish).

styrjaldar-maðr, m. warlike man.

styrj-öld (gen. -aldar), f. fray, tumult, war; hefir þú pat skap, er engi -öld fylgir, thou art no man of war.

styrking, f. strengthening, support (hann var s. veikra).

styrkja (-tá, -tr), v. (1) to make strong; (2) to assist (ek ætla at s. Gunnar at nokkurn); (3) refl., styrkjast, to be strengthened, get strength.

styrkjandi, styrkjari, m. strength-ener; supporter.

styrk-leikr, m. strength; -ligr, a. strong-looking, = sterkligr.

styrkna (), v. to grow strong.

styrkr, m. (1) strength, bodily strength (hann drakk eigi meira en hann mátti halda styrk sínum); (2) force, of war (þóttist Í. konungr øngan styrk til hafa at berjast við Ívar); (3) strength, resources (konungr sat löngum í Þrándheimi, þar var mestr s. landsins); (4) help, assistance (man hann fá nokkurn styrk til ferðarinnar).

styrkr (acc. -an and -jan), a. strong = sterkr (hann hafði styrkja treyju).

styrkt, f. (1) strength; (2) help, assistance (til styrktar ok fylgðar).

styrktar-maðr, m. helper.

styrma (-di, -t), v. (1) to blow hard, to blow a gale (gekk um veðrit ok styrmdi at þeim); (2) s. yfir e-m, to crowd, throng about a person slain or wounded (styrmdu heimamenn yfir honum).

styrr (gen. styrjar), m. stir, tumult, brawl (s. varð í ranni).

stytta (-tta, -ttr), v. (1) to make short, shorten; (2) to gird up a frock (hann stytti upp um sik kuflinn); s. sik upp, to tuck up one’s clothes; (3) refl., styttast, to get angry (þá tók Helgi at s. ok mælti).

styttingr, m. unfriendliness; skilja með styttingi, to part coldly.

stýfa (-ða, -ðr), v. to cut off, chop off (s. höfuð af e-m).

stýra (-ða, -t), v. (1) to steer, with dat. (s. skipi); s. til váða, to steer into straits; s. undan, to escape; e-m verðr nær stýrt, one has a narrow escape; (2) to govern, manage (ríki, lögum); þat mun þó mestu um s., hversu Þórdísi er um gefit, it will all depend on how Th. likes it; (3) to rule, possess (þó at vér stýrim peningum); þat mun mestri giptu s., it must bring the best luck.

stýrandi, m. guider, ruler (s. himins ok jarðar).

stýri, n. helm, rudder (sitja við s.); láta vel (illa) at s., to answer well (ill) to the rudder.

stýri-hamla, f. the loop by which the tiller is worked (sitja við -hömlu); -látr, a. manageable; -maðr, m. ‘steersman’, skipper, captain.

stýrimanna-stefna, f. a meeting of all the skippers of a fleet.

stýrir, m. captain, = stýrimaðr.

stýris-hnakki, m. the back of the -knappr; -knappr, m. the top-piece of a rudder; -stöng, f. rudder-post.

stæla (-ta, -tr), v. (1) to steel, put steel into; sverð stælt af eitri, a sword tempered with poison; (2) to intercalate (a poem) with parenthetic sentences (stál).

stœkka (), v. (1) to make bigger = stœra 1; (2) refl., stœkkast, to become larger or bigger.

stœra (-ði, -t), v. (1) impers., of the wind or sea, it swells, waxes rough (stærði veðrin; sjó tók at s.); (2) refl., stœrast, to pride oneself, boast.

stœrð, f. pride; taka s., to become proud. Cf. ‘stórleikr’ (2).

stöð (gen. stöðvar, pl. stöðvar), f. (1) landing-place, berth, harbour; (2) place, position, context, = staða; dwelling-place, abode; þú latt und stöðum hreina, thou didst lie in the reindeers’ lairs.

støðr, f. pl. = steðr; see ‘stoð’.

stöðu-, gen. from ‘staða’; -brunnr, m. a well of still water.

stöðug-leikr, m. steadfastness, firmness; -ligr, a. steadfast, firm.

stöðugr, a. steady, stable (varð honum eigi stöðugt hjartat, þá er Þórr kom); gøra e-t stöðugt, to resolve.

stöðul-gerði, n. a fence around a ‘stöðull’.

stöðull (dat. stöðli), m. milking-pen for cows (konur vóru á stöðli).

stöðuls-hlið, n. an opening in the stöðul-gerði.

stöðu-merki, n. standard; -vatn, n. pond, lake.

stöðva (), v. (1) to stop (hann stöðvaði her sinn); s. sik, to halt; hann stöðvar sik ekki, he does not check his course; s. blóð, to stop bleeding; (2) to soothe, calm down; s. sik, to contain oneself (Grettir gat þá eigi stöðvat sik); (3) refl., stöðvast, to stop oneself, calm down (stöðvaðist Dana-herr); to be fixed (stöðvast þá sú ráðagerð).

stökkr, m. stir, disturbance; koma stökk í lið þeirra, to put them to flight; í stökki, suddenly.

stökkr, a. (1) brittle (koparr harðr ok s.); (2) slippery (sólinn var s.).

stökkull, m. sprinkler (dreifa blóði með stökkli).

støkkva (støkk; stökk, stukkum; stokkinn), v. (1) to leap, spring; s. hátt, to make a high leap; þeir stukku upp, they sprang to their feet; s. af baki, to leap off the horse; (2) of things, to spring; fótrinn stökk ór liði, the foot sprang out of joint; hringrinn stökk í tvá hluti, sprang in two; sundr stökk súla, the pillar flew asunder; (3) to take to flight, flee away (s. á flótta, ór landi, undan); (4) impers., Flosa stukku aldri hermdar-yrði, angry -words never escaped from Flosi’s mouth.

støkkva (-ta, -t), v. (1) to cause to spring, make to start, drive away (s. úaldar-flokki þessum); s. e-m ór landi, to drive one out of the land; (2) to sprinkle (støkti hann vígðu vatni um allt skipit); (3) to besprinkle (hann støkkvir blóði himin ok jörð).

støkkvi-víg, n. pl. isolated cases of manslaughter.

stöng (gen. stangar; pl. stangir and stengr), f. (1) staff, pole (taka mikla s. ok binda við hvíta blæju); (2) a standard-pole, = merkis-stöng (jarl tók merkit af stönginni); láta menn ganga undir s., to make them go under the staff (in order to be counted); bera fé til stangar or stanga, to carry the goods to the banner (in order to be rightfully distributed).

stöpla (), v. impers., stórum stöplar nú yfir, the sea dashes over the boat; refl., stöplast, to be spilt (stöp-luðust yfir kerit nökkurir dropar); stöplaðist út af kerinu, a little was spilt out of the beaker.

stöpull (dat. stöpli), m. (1) steeple, tower (hljópu þeir upp í stöpulinn); (2) pillar, = stólpi (s. fór fyrir þeim).

stöpul-smíð, f. building a tower.

suðr, n. the south (veðr var á suðri); frá suðri, from the south.

suðr, adv. (1) south, southwards; ríða s., to ride south; s. horfðu dyrr, the doors faced the south; ganga (fara) s., to go south on a pilgrimage (to Rome or Palestine); s. af kirkju, to the south of the church; hjá haugi Gunnars s. frá, by Gunnar’s grave-mound, on the south side of it; (2) in the south (hann dvaldist s. í landi).

suðr-búr, n. south bower, south room; -dyrr, f. pl. south doors.

Suðr-eyjar, f. pl. the Hebrides.

suðr-eyskr, a. from the Hebrides; -ferð, -för, f. (1) a journey to the south; (2) pilgrimage (to Rome); -ganga, f. = -för; -haf, n. the South-sea; -hallr, a. inclining to the south (sverja eiða at sól inni -höllu); -hálfa, f. the southern region; -land, n. (1) the south shore of a fjord; (2) pl., -lönd, the southlands, Saxony, Germany; -maðr, m. southerner, esp. a Saxon, German; -reið, f. a journey to the south; -ríki, n. the southern empire, esp. Central and Southern Europe; -strönd, f. the south shore; -stúka, f. the south wing of a building; -vegar, m. pl. the southern lands; vera á -vegum, on a pilgrimage; -veggr, m. the southern wall; -þjóð, f. southern people; -ætt, f. the south.

suð-rœnn, a. southern (drósir -rœnar dýrt lín spunnu); var á -rænt, a south wind was blowing.

sufl, n. whatever is eaten with bread; ‘kitchen’.

sukk, n. (1) noise, disturbance, tumult (kenslupiltar gerðu s. í kirkjunni); (2) reckless living; hafa allt í sukki, to be extravagant or wasteful.

sukka (), v. (1) to make a disturbance; (2) to squander, waste, with dat. (hann hafði sukkat gózi hins heilaga Ólafs).

sullr (pl. -ir), m. boil (s. á fæti).

sultar-kví, f. ‘famine-fold’.

sultr (gen. -ar), m. (1) hunger (deyja af sulti); (2) famine (þá var s. mikill í Noregi).

sumar (dat. sumri, pl. sumur), n. summer; um sumarit, in the course of the summer, during the summer; at sumri, next summer; mitt s., midsummer; í s., this summer.

sumar-auki, m. ‘summer-eke’, an intercalary week, inserted every seventh year at the end of summer; -ávöxtr, m. the summer produce; -björg, f. summer work (for one’s support during the winter); -bú, n. summer-stock; -dagr, m. summer’s day; -dagrinn fyrsti, the first day of summer; -fang, n. summer produce, summer catch; -fullr, a. full as in summer (fara -fullum dagleiðum); -gamall, a. a summer old; -hagi, m. summer pasture; -hiti, m. summer heat; -hold, n. pl. summer flesh on cattle; -höll, f. summer palace; -kaup, n. summer wages; -langt, adv. during the summer; -ligr, a. summer-like; -magn, n. midsummer-tide; at -magni, in the height of summer; -mál, n. pl. the first days of summer (um várit at -málum).

sumarmála-dagr, m., -dagr hinn fyrsti, the first day of summer; -helgr, f. the Sunday that falls in the beginning of the summer.

sumar-nátt, f. summer night.

sumarr, m. = sumar.

sumar-skeið, n. summer-season; -tíð, f., -tími, m. summer-time; -verk, n. summer work; -viðr, m. wood for use in summer.

sumbl, n. banquet; gøra s., to make a feast; -samr, a. given to, desirous of, banqueting.

sumr, a. some; þá féll áin sum í landsuðr, a branch of the stream ran away to the south-east; á sumu landinu, in some part of the land; þó gekk sumt eptir, still some things came to pass; sums kostar, partly; sums staðar, in some places; sumir, some people; sumir … sumir, sumir … aðrir, some … others.

sumra (), v. to become summer.

sumrungr (-s, -ar), m. (1) an animal a summer old; (2) summer -workman.

sunar-, = sonar-, genitive sing. of ‘sonr’; -ligr, a. filial.

sund, n. swimming (kasta sér á s.); á sundi, swimming; með sundi, by means of swimming (hann komst með sundi til lands).

sund, n. (1) sound, strait, channel (var þar s. í milli eyjanna); (2) a narrow passage between houses, lane (þar vóru fimm menn í sundinu); (3) a small space, interval (fór G. aldri harðara eptir en s. var í milli þeira).

sunda-leið, f. a course leading through straits.

sund-farar, f. pl., -ferð, f. swimming; -fimi, f. adroitness in swimming; -fjöðr, f. fin; -fœrr, a. able to swim (þú ert vel -fœrr, Íslendingr); -föt, n. pl. swimming clothes (vera í -fötum); -hreifi, m. swimming-paw, flipper (of a seal); -íþrótt, f. the art of swimming; -kláði, n. pl. = -föt.

sundla (), v. impers., mik sundlar, I am giddy, my head turns.

sund-laug, f. swimming-bath; -leikar, m. pl. swimming sports; -læti, n. pl. swimming movements; -móðr, a. tired with swimming.

sundr, adv. asunder, = í s. (skipta, deila, hluta s.); segja e-u s., to declare at an end (segja friði í s.).

sundra (), v. (1) to cut in pieces, cut up, a killed beast (s. hjörtinn); (2) to break up (mun hón gefa til nökkut ráð at sundra ást þeira).

sundr-borinn, pp. of different origin; -brotna (), v. to break asunder; -dreifa (-ða, -ðr), v. to scatter, disperse; -grein, f. (1) distinction; (2) discord; -greiniligr, a. different, various.

sundrgørða-maðr, m. one who distinguishes himself from others, esp. in dress (skartsamr ok -maðr mikill).

sundr-gørðir, f. pl. new or striking fashions in dress.

sundringum, adv. scatteredly.

sundr-lauss, a. (1) not continuous, scattered (lítil bygð ok -laus); fara -laust, to go in loose order; (2) not bound together, opp. to ‘samfastr’; -laus orð, prose; -leitr, a. heterogeneous, at variance (eru mjök -leitir siðir varir); -ligr, -líkr, a. different; -litr, a. = -leitr; -lyndi, n. discord; -lyndr, a. disagreeing; -mœðr, a. born of a different mother; -orða, a. indecl., verða -orða, to come to words; -skila, -skilja, a. indecl., verða -skila, skilja, to be separated; -skipti, n. sundering, separation; -skiptiligr, a. divisible; -skipting, f. = -skipti; -skorning, f. a cutting asunder; -slita, a. indecl. scattered, torn asunder (fara -slita).

sundrung, f. sundering, scattering.

sundr-þykki, n., -þykkja, f. discord; -þykkjast, v. refl. to fall out, quarrel; -þykkr, a. disagreeing, dissenting; -þykt, f. discord.

sund-vörðr, m. ‘sound-warder’.

sunna, f. sun, = sól.

sunnan, adv. (1) from the south (koma, fara, ríða s.); (2) on the south side, = at s. (þá sást mannareið upp með Hvítá at s.); fyrir s. land, in the south of the land; fyrir s. nesit, south of the ness; with gen., s. Rínar, south of the Rhine.

sunnan-ferð, f. journey from the south; -herr, m. southern army; -lands, adv. in the south part of the country; -maðr, m. southerner; -veðr, southerly wind; -verðr, a. southern (á -verðum himins enda er sá salr); -vert England, the southern part of E.; -vindr, m. = -veðr.

sunnar, adv. compar. more to the south; -la, -liga, adv. towards the south (þeir tóku Nóreg -liga).

sunnarst, adv. most to the south.

Sunn-lendingr, m. a man from the south of Iceland.

sunn-lenzkr, a. southern, from the south; -maðr, m. Southerner, German (-manna gramr).

sunnu-dagr, m. Sunday.

sunr, m. son, = sonr.

súð, f. overlapping edge of a board (in clinker-built boats or ships).

súð-þaktr, pp. covered with over-lapping boards, of a house.

súga (sýg; saug or , sugum; soginn), v. to suck (sveinninn saug hana dauða).

súl, f. pillar, column.

súla, f. (1) = súl (sú höll stendr á súlum); (2) gannet, solan-goose.

súpa (sýp; saup, supum; sopinn), v. to sip, drink (s. skyr); s. á, to take a sip; to sip (hann saup á þrjá sopa).

sura, f. sorrel.

súr-eygr, a. blear-eyed (úskygn ok -eygr); -leikr, m. sourness.

súrna (), v. to become sour; súrnar í augum, the eyes smart (from smoke).

súrr, a. (1) sour (súrt vín); (2) bitter, unpleasant (s. ertu dauði).

súr-skapr, m. unfriendliness.

sús-breki, m. grief, affliction (poet.).

sút (pl. -ir), f. (1) sickness (eptir þat fær hann s. mikla ok liggr í rekkju um hríð); (2) grief, sorrow, affliction (snýst þessi hátíð í s. ok grát); ala s., to pine, feel care.

sútari, m. tanner.

sút-fenginn, a. mournful, sorrowful; -fullr, a. = -fenginn (-fult hjarta); -ligr, a. painful.

svað, n., svaði, m. slippery place, slipperiness (s. var á vellinum); fig., var við svað um at mart manna mundi drukkna, it was imminent that many people would be drowned.

svaðil-ferð, -för, f. unlucky journey, disaster (fara -ferð fyrir e-m; veita e-m -farar).

svaðill, m. = svaðil-ferð (fara svaðil fyrir e-m).

svaðils-ferð, f. = svaðilferð.

svagla (), v. to gurgle.

svala, f. swallow.

svala (), v. to chill, cool; svalar e-m, one becomes cool.

svalar, f. pl., a kind of balcony along a wall (ganga út í s.).

sval-brjóstaðr, a. cold-hearted.

svali, m. coolness, coldness.

sval-kaldr, a. cool, chilly.

svalr, a. cool, fresh (vindr gerðist á mikill ok s.).

svan-brúðr, f. female swan; -fjöðr, f. a swan’s feather.

svangi, m. the groins.

svangr, a. (1) slim, slender, thin (svipta söðli af svöngum jó); (2) hungry (lézt hann vera s. ok þyrstr).

svang-rifja, a. indecl. bare-ribbed.

svan-hvítr, a. white as a swan.

svanni, m. poet. lady.

svanr (pl. -ir), m. swan.

svar, n. reply, answer, only in pl., svör; sitja fyrir svörum, halda upp svörum, to be answerable, take the responsibility; veita svör fyrir e-n, to defend one, stand up for one.

svara (), v. (1) to reply, answer, absol. or with double dat., s. e-m e-u (því mun ek s. þér um þetta, er satt er); (2) to answer (in a suit); s. máli fyrir e-n, to answer for one in a suit; (3) s. fyrir e-n or e-t, to answer (be answerable, responsible) for (ek skal þar fyrir s.); s. skilum fyrir, to render account for.

svara-bróðir, m. = svaribróðir.

svar-dagi, m. oath, promise upon oath (binda e-t -dögum).

svarð-fastr, a. covered with sward (-fast land); -lauss, a. without greensward; -lykkja, f. a loop of walrus-rope; -reiði, m. tackle of walrus-hides; -reip, n. a rope of walrus-hide (reip þau er svarðreip heita); -svipa, f. a whip of walrus-hide.

svarf, n. (1) file-dust; (2) a hard fray, broil, tumult (hann ríðr at í þessu svarfi); (3) robbery, extortion (með ránum ok svörfum).

svarfa (), v. to upset (Þorgils svarfaði taflinu); refl., svarfast, to be turned upside down (taflit svarfaðist); s. um, to cause a great tumult, make havoc (H. svarfaðist þar um).

svarfan, f. a wild fray, uproar.

svarf-samr, a. turbulent.

svari-bróðir, m. a sworn brother, confederate; cf. ‘svarabróðir’.

svarka (), v. see ‘svárka’.

svarkr, m. a haughty woman.

svarning, f. conspiracy.

svarri, m. a haughty woman.

svar-stuttr, a. giving short replies.

svartaðr, pp. dyed black.

svarta-svipr, m. deep gloom, grief.

svart-álfar, m. pl. black elves; -bakr, m. black-backed gull; -blesóttr, a. black-headed with a white stripe, of a horse; -brúnn, a. dark-brown; -eygðr, -eygt, a. black-eyed; -flekkóttr, a. black-flecked; -fygli, n. black-gulls; -jarpr, a. dark-brown; -klæddr, pp. clad in black; -kollr, m. black-pate, a nickname; -leggja, f. an axe with a black handle; -leitr, a. swarthy.

svartmunka-klaustr, n., -lifnaðr, m., -lífi, n. Dominican convent.

svart-munkr, m. black friar, Dominican.

svartr, a. (1) black (s. sem hrafn; s. hestr); (2) fig. baneful, disastrous (þat svarta hallærit mun koma).

svart-skeggjaðr, a. black-bearded.

svá, adv. (1) so, thus; ertu Íslenzkr maðr? — hann sagði, at s. var, he said it was so; svá er sagt, at, it is told that; (2) joined with another particle, svá … ok, both … and; s. starf ok torveldi, both toil and trouble; s. ráns-maðrinn ok okrkarlinn, the robber as well as the usurer; ok svá, and also, as also; sumarit ok s. um vetrinn, the summer, as also the winter; fögr augu ok s. snarlig, fair eyes and also sharp; (3) so, denoting degree (œrit mun hann stórvirkr, en eigi veit ek, hvárt hann er s. góðvirkr); Gunnarr spyrr, hví Njáli þœtti þetta s. úráðligt, why he thought this so unwise; ekki meirr en s., not more than so, so and no more; (4) followed by an adjective and ‘at’, s. ríkr, góðr, mikill, margir, fáir … at, so mighty, good, great, many, few … that; s. at, so that; kaldr (sjúkr) svá, at, so cold (sick) that; contracted ‘svát’, svát ek muna, that (so far as) I remember; with a gen., Hallfreðr er svá manna, at ek skil sízt, H. is such a man as I never can make out; hón er s. kvenna (= hón er s. af konum), at mér er mest um at eiga, she is just such a woman as I most want; (5) svá … sem, as … as; hárit var s. fagrt sem silki, as fair (soft) as silk; s. vel sem þér ferr, well as thou behavest; (6) so, then (gengu þeir norðr yfir hálsinn ok s. fram á Rastarkálf); (7) joined to an adj. or adv., about, pretty much; slíkar s. fortölur, somewhat such persuasion; þat mun þó s. nær fara, yet it will be just on the verge of that; nakkvat s., somewhat so; fegnir nakkvat (nökkut) s., rather glad; mjök s., almost, very nearly, all but (mjök s. kominn at bana).

svá-gi, adv. not so, nor yet (vildi eigi, at þeir léti eignir sínar, svági konur eða börn); -gort, -gurt, see ‘sogörr’; svana, adv. thus.

svárka (), v. to speak heavily; to complain, grumble.

svárr, a. heavy, grave (poet.).

svás-ligr, a. lovely, delightful (þat er kallat -ligt, er blítt er).

sváss, a. sweet, dear, beloved (poet.); cf. ‘úsvass’ (used in prose).

svát, contracted for ‘svá at’.

sveðja (sveðr, svaddi, ), v. to slide, glance off, of a sword (sverðit sveðr af stálhörðum hjálmi).

svefja (svef, svafða, svafðr), v. to lull to sleep, assuage, soothe (s. e-n, s. reiði e-s); döglingr bað þik, at þú sárdropa s. skyldir, to stay the bleeding wounds; refl., svefjast, to be appeased or soothed.

svefn, m. (1) sleep (ganga til svefns); s. rennr (sígr) á e-n, one dozes off, falls asleep; vera í sveini, við s., to be asleep; (2) dream (illt er s. slíkan at segja nauðmanni); þér er svefns, thou dreamest.

svefna-sýnir, f. pl. dream-visions.

svefn-búr, n. sleeping-bower, bedroom; -farir, f. pl. dreams; -gaman, n. ‘dream-joy’, poet. the night; -herbergi, -hús, n. sleeping-room; -hvíld, f. rest to sleep; -höfgi, m. heaviness from sleep, drowsiness; -höfugr, a. heavy with sleep, drowsy; e-m er (gerir) -höfugt, one is (gets) drowsy; -höll, f. sleeping-hall.

svefni, n. (1) sleepiness; (2) cohabitation (brjóta konu til svefnis).

svefn-inni, n. sleeping-room; -klefi, m. = -inni; -lauss, a. sleepless; -leysi, n. sleeplessness; -lopt, n. sleeping-loft; -mál, n. sleeping-time; -órar, m. pl. dream-phantasms; -samt, a. n., e-m verðr ekki -samt, one is sleepless; -sel, n. sleeping-shed (on a mountain pasture); -skáli, m. sleeping-hall; -skemma, -stofa, f. = -búr; -stund, f. sleeping-hour; -styggr, a. sleeping lightly; -tíð, f. = -stund; -tími, m. = -mál.

svefnugr (f. pl. svefngar), a. sleepy (hann var s. ok fastaði lítit).

svefn-vana, a. indecl. wanting sleep; -þorn, m. ‘sleep-thorn’; stinga e-n -þorni or e-m -þorn, to stick one with the sleep-thorn (of a charmed sleep); -þungi, m. drowsiness, = -höfgi; -œrr, a. confused with sleep.

svei, interj. fie! s. þér, fíe upon thee!

sveif (pl. -ar), f. tiller.

sveifla (), v. to swing, sweep (s. sverði, exi til e-s).

sveifla, f. swing, swinging.

sveigingar-orð, n. pl. reprimand.

sveigja (-ða, -ðr), v. (1) to bow, bend; s. boga, to bend (draw) the bow; s. hörpu, to strike the harp; muntu s. (opp. to ‘bretta’) þinn hala, thou shall let thy tail droop; ætla ek, at lögin muni sveigð hafa verit, that the law was wrested; s. til við e-n, til samþykkis við e-n, to give way, yield somewhat; (2) refl., sveigjast, to be swayed, sway (þá tók at s. hugr jarls); láta s. eptir e-s vilja, to accommodate oneself to another’s wishes.

sveigr (gen. -ar), m. a kind of headdress, snood (s. var á höfði).

sveim, n. bustle, tumult, = sveimr (í eyjunum var sveim mikil).

sveima (), v. to wander about, roam (þeir sveimuðu um bœinn ok drápu mart af Birkibeinum).

sveimr, m. tumult, stir, = sveim.

sveina-, gen. pl. from ‘sveinn’; -drep, n. the massacre of the innocents; -leikr, m. game of boys.

svein-barn, n. male child; -dómr, m. boyhood, youth.

sveinn (-s, -ar), m. (1) boy (sveinar tveir léku á gólfinu); (2) in addressing grown-up men, boys, lads (hart ríði þér, sveinar!); (3) servant, attendant (þeir vissu, at hann var s. Gunnhildar); squire, page.

svein-piltr, -stauli, m. boy, youth.

sveipa (), v. (1) to sweep, stroke (hann sveipaði hárinu fram yfir höfuð sér); Þ. sveipar öxinni til hans, Th. sweeps at him with the axe; hann sveipaði til sverðinu, he swept round him with the sword; (2) to swathe, wrap (lét hann s. skipit allt fyrir ofan sjá með grám tjöldum); líkit var sveipat líndúkum, the corpse was wrapped in linen; hann sveipar sik í skikkju sinni, he wrapped himself in his mantle.

sveipa (-tá, -tr), v. (1) to sweep; hann sveipti af sér flugunni, he swept (drove) the fly away; hárit er sveipt í enninu, his hair curls on the forehead; (2) to swaddle, wrap, = sveipa (), (fœddi hón barn ok var þat sveipt klæðum).

sveipa (sveipr, sveip, sveipinn), v. (1) to cast; sveip sínum hug, he turned his mind; (2) to wrap, swaddle; kona sveip karl ripti, she swaddled him in linen; eldi sveipinn, encircled by fire; cf. sveipa (að).

sveipa, f. kerchief, hood.

sveipan, f. a wild fray, tumult.

sveipr, m. (1) fold, folding; s. í hári, a curl in the hair, curly hair; (2) a kind of head-dress, = sveigr; (3) a sudden stir, disturbance (opt verðr s. í svefni).

sveip-vísi, f. treachery (sýn var -vísi); -víss, a. treacherous, false.

sveit (pl. -ir), v. (1) body of men, small detachment (liði var skipt í sveitir, tólf mönnum saman); (2) company, train (ek var með hánum ok í hans s.); þeir héldu s. um jólin, they held revels at Yule; (3) community, district, county (gekk pat hallæri um allar sveitir).

sveita-, gen. fróm ‘sveiti’; -bora, f. sweat-pore; -dúkr, m. ‘sweat-cloth’, napkin.

sveitar-bót, f. an acquisition to a party (þykkir oss -bót at bróður þínum); -dráttr, m. faction; -drykkja, f. drinking party (drekka -drykkju); -gengi, n. help from a party; -höfðingi, m. a captain of a sveit (1); -maðr, m. a man of a party or of a community; -rækr, a. expelled from a district (gera e-n -rækan); -skipan, f. administration of a district; -vist, f. abode in a district.

sveitast (tt), v. refl. to sweat (s. blóði, viðsmjörvi).

sveit-búi, m. a man of the same district, comrade.

sveiti, m. (1) sweat; spratt honum s. í enni, the sweat burst out upon his brow; fá sveita, to get into a perspiration; (2) blood; þar sitr Sigurðr sveita stokkinn, stained with blood.

sveitir, sveitugr, a. in a perspiration (Þ. var þá sveitir mjök).

sveitungar (-s, -ar), m. (1) a man of the same company, comrade (vil ek fylgja sveitungum mínum); (2) follower; Magnús ok hans sveitungar, M. and his men; (3) one belonging to the same district (at þú komir mér í sætt við sveitunga mína).

svelga (svelg; svalg, sulgum; sólginn), v. (1) to swallow (mun hón sólgit hafa yrmling nökkurn); jörðin svalg hestinn með öllum reiðingi, the earth swallowed up the horse and all his harness; (2) absol. to take a deep draught (hann lekr al drekka ok sveigr allstórum).

svelgja (only in infin. and pres. svelgir), v. = svelga.

svelgr, m. (1) swirl, whirlpool (var þar eptir s. í hafinu); (2) swallower, spendthrift.

svell, n. sheet of ice.

svella (svell; svall, stillum; sollinn), v. to swell (sár pat tók at s. ok þrútna); of wrath, anger (nú svall Sturlungum mjök móðr).

svellóttr, a. covered with sheets of ice (nú er snjálaust ok svellótt).

svelta (svelt; svalt, sultum; soltinn), v. (1) to die (nema þú Sigurð s. látir); (2) to starve, suffer hunger; s. í hel (til heljar, til bana), to die of starvation.

svelta (-lta, -ltr), v. (1) to put to death (svinna systrungu sveltir þú í helli); (2) to starve; s. e-n í hel, to starve one to death; s. sik til fjár, to get money by starving oneself.

svelti-kví, f. a pen in which sheep are put to starve.

svengd, f. hunger (s. ok þorsti).

svengjast, v. refl. to grow thin in the belly or waist.

svenskr, a. Swedish, = sœnskr.

sverð, n. sword; taka við sverði konungs, to lay one’s hand on the hilt of the sword in the king’s hand (in token of homage), to enter his service (nú skaltu vera þegn hans, er þú tókt við sverði hans).

sverð-berari, m. sword-bearer; -fetill, m. sword-strap; -fiskr, m. sword-fish.

sverðs-brot, n. pl. fragments of a broken sword; -egg, f. sword’s edge; -fetill, m. = sverðfetill; -hjölt, n. pl. sword-hilt; -högg, n. sword-stroke.

sverð-skálpr, m. scabbard; -skór, m. the chape of a scabbard; -skreið, f. sword-cutlery; -skriði, m. sword-cutler (sverðskriða búðir).

sverðs-oddr, m. point of a sword.

sverð-taka, f. ‘sword-taking’, as a token of homage, cf. ‘sverð’; -takari, m. ‘sword-taker’, a king’s man.

sverfa (sverf; svarf, surfum; sorfinn), v. to file (svarf hann með snarpri þél); láta s. til stáls, see ‘stál’; sverfr at, it presses hard.

sverja (sver; sór, svór or svarða; svarinn), v. (1) to swear; s. við guðin, við höfuð sitt, to swear by the gods, by one’s head; s. e-m trúnaðareiða, to take the oaths of allegiance to one; s. e-m e-t, to swear a thing to one, promise upon oath (þeir svörðu Sveini land ok þegna); s. þess at, s. um, at, to swear that (viltu s. mér þess, at þú vildir eigi at mér fara? konungr sór um, at þat skyldi hann vel efna); (2) recipr., sverjast í fóstbrœðralag, to swear brotherhood by mutual oath.

sve-víss, a., false, = sveipvíss.

svið, n. pl. singed sheep’s heads.

sviða, f. (1) turning, in ‘saltsviða’; (2) singed thing, in ‘höfuðsviða’.

sviða, f. a kind of weapon, cutlass.

sviða-, gen. from ‘sviði’; -lauss, a. free from burning pain.

svið-eldr, m. = sviðu-eldr.

sviði, m. the smart from burning (hann kennir sár ok sviða).

sviðna (), v. to be singed (þar á Herkju hendr sviðnuðu).

sviðningr, m. burnt woodland.

sviðu-eldr, m. fire for singeing sheep’s heads; -fölski, m. ashes.

sviðu-skapt, n. handle of a sviða.

svif, n. (1) swinging round, veering, of a ship; (2) in pl. nick of time; í þeim svifum, at that moment.

svig, n. bend, curve; fara (ganga) í s. við e-n, to pass (go) in a circuit so as to meet one (þeir fóru svá í s. við konung, at þeir hittu hann at öðru hverju); vinna (fá) s. á e-m, to make one give way, get the better of, overcome.

svigi, m. switch (hann tók einn sviga ok ætlar at berja piltinn með).

svigna (), v. to bend, give way (gerðu Gotar atgöngu svá harða, at fylking Húna svignaði fyrir).

svik, n. pl. (1) fraud, treason; ráða s. við e-n, sitja á svikum við e-n, to plot against one; (2) poison; gefa; -m s., to poison one.

svika-drykkr, m. poisoned drink; -fullr, a. treacherous; -lauss, a. guileless, free from treason.

svikall, a. treacherous (jarl var útrúr ok s. við vini ok úvini).

svika-maðr, svikari, m. traitor.

svik-dómr, m. treason; -fullr, a. treacherous; -liga, adv. treacherously; -ligr, a. treacherous; -lyndr, a. false-minded; -mall, a. false-spoken; -ráð, n. pl. treachery; sitja á -ráðum við e-n, to plot against one; -ræði, n. = -ráð; -samliga, adv. treacherously; -samligr, a. treacherous; -samr, a. false; -semd, f. treachery.

svilar, m. pl. husbands of two sisters.

svima (), v. to swim (hann svimaði yfir ána); cf. next.

svima or svimma (svim or svimm; svam, svamm, svámum, summum; svimit, summit), v. to swim (svámu sumir yfir ána); fig., s. í fullsælu, to swim in abundance.

svimi, m. swimming in the head, giddiness (slá, ljósta e-n í svima).

svimma, v., see ‘svima’.

svimra (), v. impers., e-n svimrar, one gets giddy, is stunned by a blow (Rögnvald svimraði við, því at höggit var mikit).

svína (), v. to subside, go down, of something swollen.

svinna, f. sagacity, good sense.

svinn-hugaðr, a. wise; -ligr, a. sensible (þat er svinnligra en, etc.).

svinnr, a. (1) swift; only in, svinn Rín, the rapid Rhine; (2) wise, judicious; sá er s., er sik kann, he is wise who knows how to moderate himself.

svinnr, m. good sense, reason; snúa á svinn sínu ráði, to turn to reason, mend one’s ways.

svipa (), v. (1) to move swiftly, of a sudden but noiseless motion (fugl einn fló inn um glugginn ok svipaði um húsit); (2) refl., svipast at e-u or eptir e-u, to look after (s. at hrossum); s. um, to look around (svipuðust menn um ok fannst hann eigi í liðinu).

svipa (), v. to whip, horsewhip.

svipa, f. whip (hann hafði svipu í hendi ok keyrði hana).

svipaðr, pp. looking so and so; s. illa = svipillr.

svipan, f. (1) swinging, sweeping; at sverða s., while the swords are sweeping; með svá harðri s., so quickly; (2) fight (varð þar hörð s.); (3) the nick of time, moment (í þeiri s. féll Þorgils).

svip-illr, a. ill-looking; -liga, adv. smartly (förum vér nú helzti -liga); -ligr, a. (1) unstable, transient (-lig sæla); (2) having a displeased air (ekki sýndist henni konan sviplig); -lyndr, a. fickle-minded; -mikill, a. imposing (-mikill drengr).

svipr, m. (1) a sweeping movement; (2) sudden loss (frændum Hrafns þótti mikill s., er hann fór í brott); (3) a brief glimpse of a person; a fleeting, evanescent appearance (Olafr vaknaði ok þóttist sjá svip konunnar); (4) look, countenance (þik hefi ek sét honum líkastan at svip).

svip-stund, f. moment, twinkling of an eye (þat var -stund ein áðr stofan brann svá at hon fell ofan).

svipta (-pta, -ptr), v. (1) to throw, fling (hón svipti honum á herðar sér); s. borðum, to remove the tables; s. e-u ofan, to sweep off, knock down (þeir sviptu ofan öllum goðunum af stöllunum); bjarndýrit svipti honum undir sik, the bear got him under; (2) to reef (veðr óx í hönd ok bað Bjarni þá s.); s. seglunum, to reef the sails; s. til eins rifs, to take in all reefs but one; (3) to strip, deprive, s. e-n e-u (hann sviptir hana faldinum); also, s. e-n af e-u (s. e-n af sínum hlut); (4) refl., sviptast, to tug, wrestle (tókust þeir konungr í hendr ok sviptust fast).

svipta, f. loss (hann kvað sér sviptu at þeira skilnaði).

svipti-kista, f. a movable chest.

sviptingar, f. pl. tugging-wrestling, tussle (váru þær s. all-harðar).

sviptir, m. loss (e-m þykkir s. í e-u).

svipu-högg, n. a lash with a whip; -leikr, m. a kind of game.

svipull, a. unstable, transient.

svip-vindr, a. fickle, = -lyndr; -vísi, f. = sveipvísi; -víss, a. = sveipvíss.

Svíar, m. pl. the Swedes.

Svía-ríki, -veldi, n. the Swedish kingdom or empire.

svíða (svið; sveið, sviðum; sviðinn), v. (1) to singe, burn, roast (s. dilka-höfuð); (2) to smart, of a wound, burn, etc. (svíða sœtar ástir).

svífa (svíf; sveif, svifum; svifinn), v. (1) to rove, ramble; sumir svifu at nautum, some went roving after cattle; sveinn sýsliga sveif til skógar, the lad turned briskly to the wood; s. upp á grunn, to run ashore, of a ship; lata samþykki sitt s. til e-s, to sway one’s consent towards, to agree to; (2) impers. with dat. to swerve, drift (sveif skipinu frá landi); svífr skipinu fyrir straumi ok veðri, the ship drifts before wind and stream; hann hélt svá, at hvergi sveif, so that the boat swerved not; e-u svífr e-m í hug, í skap, it occurs to one’s mind (Gestr svarar: þessu sveif mér í skap); segir Þórðr, at svífi yfir hann, that he was taken suddenly ill; (3) refl., svífast um, to bustle about, be active; s. e-s, to shrink from; s. einskis, to shrink from nothing; þeir munu einskis (engis) ills s., they will stick at no ill.

svíkja (svík; sveik, svikum; svikinn), v. to betray, deceive, cheat (vil ek þik í engu s.); s. e-n e-u, to defraud one of (féi opt svikinn).

svín, n. swine, pig; hafa svíns minni, to have a short memory.

svína-ból, -bœli, n. pig-sty; -gæzla, f. swine-herding; -hirðir, m. swineherd; -hús, n. swine-house, pig-sty.

svín-beygja (-ða, -ðr), v. to make one stoop like a pig; -drukkinn, pp. drunk as a swine; -fylking, f. a wedge-shaped phalanx; -fylkja (-ta, -tr), v. to draw up in a wedge-shaded phalanx; -fœtr, m. pl., a term of abuse, paltry persons; -galinn, pp. mad (drunk) like a swine; -skinn, n. pig-skin; -stí, f. pig-sty.

svíri, m. (1) neck, esp. of an ox; (2) part of a war-ship.

sví-virð, f. = -virða; -virða (-rða, -rðr), v. to dishonour, disgrace, put to shame; -virða, f. disgrace; -virðing, f. = -virða.

svívirðingar-laust, adv. without shame; -maðr, m. mean fellow; -nafn, n. disgraceful name.

svívirð-liga, adv. disgracefully; -ligr, a. disgraceful (ferð en -ligsta).

Svíþjóð, f. Sweden proper.

svæði, n. an open, exposed space.

svæfa (-ða, -ðr), v. (1) to lull to sleep (hón söng svá fagrt, at hón svæfði skipshafnir); (2) to calm down, still, lull (s. sæ, reiði).

svæfill, m. head-pillow.

svæla, f. (1) thick, choking smoke; (2) cheating (flærð eðr svæla).

svæla (-da, -dr), v. to suffocate (stifle) with smoke (s. e-n inni sem melrakka í greni).

svænskr, a. = sœnskr.

sværa, f. mother-in-law.

svöðu-sár, n. a wound from a weapon glancing off a bone (verðr pat -sár ok eigi beinhögg).

svöppr (gen. svappar; pl. sveppir, acc. svöppu), m. (1) sponge; (2) ball (s. at leika með) = soppr.

svörðr (gen. svarðar, dat. sverði), m. (1) the skin of the head (with the hair on); (2) = svarð-reip.

syðri, a. compar. more southern (í Reykjadal inum syðra); it syðra, by the south road.

syfja (), v. impers., e-n syfjar, one gets sleepy; syfjaðr, sleepy.

Sygnir, m. pl. the men from Sogn (in western Norway).

sykn, a. (1) free from guilt, innocent (s. af manndrápi); (2) declared innocent, acquitted; gera e-n syknan, to acquit one.

sykn, f., sykna, f. the state of being sykn; fœra (bera) fram syknu e-s, to declare one’s innocence, = gera e-n syknan.

syknu-leyfi, -lof, n. a licence of the ‘alþing’ to grant ‘sykna’.

sylgja, f. brooch, buckle.

sylgr (gen. -jar and -s), m. a drink of something, a draught.

syll (pl. syllr), f. sill.

syn (pl. -jar), f. denial, protest; setja s. fyrir, to deny, repel a charge (hann setti þar s. fyrir, ok bauð skírslur).

synd (pl. -ir), f. sin.

synda (-nda or -nta, -nt), v. to swim.

synda-, gen. pl. fróm ‘synd’; -bönd, n. pl. bonds of sin; -far, n. sins; -fullr, a. sinful; -lausn, f. forgiveness (remission) of sins; -lauss, a. sinless; -lifnaðr, m. sinful life; -liga, adv. sinfully; -ligr, a. sinful; -maðr, m. sinner.

synd-auðigr, -fullr, a. sinful.

syndgast (), v. refl. to sin.

synd-getinn, pp. sin-begotten; -ligr, a. sinful (-ligt verk).

syndr, a. able to swim; s. vel, a good swimmer; hann var s. sem selr, he could swim like a seal.

synd-samligr, a. sinful, of a deed.

syndugr (acc. syndgan), a. sinful.

syndvar-liga, adv. with careful avoidance of sin.

synd-varr, a. wary against sin.

syngja (syng; söng, sungum; sunginn), v. (1) to ring, clash, whistle, of metals, weapons (sverðit syngr; syngr í atgeirinum); (2) to sing; s. messu, to sing mass; absol. to officiate in a mass (þar söng prestr sá, er Þrándr hét).

synja (), v. (1) to deny (sannaði annarr, en annarr synjaði); (2) with gen., to deny a charge (vil ek þessa verks s. fyrir mik ok fyrir alla oss skipverja); (3) s. e-m e-s, to refuse, deny (hann vill s. mér ríkis); (4) refl., synjast, to refuse an offer, of a lady.

synjan, f. denial, refusal.

synnstr, a. superl. southernmost.

syn-semi, f. disobligingness.

syrgi-liga, adv. sadly; -ligr, a. sad.

syrgja (-ða, -ðr), v. (1) to sorrow, mourn (hann bað menn eigi s.); (2) to bewail (syrgði hann hana dauða); s. sik, to bewail oneself.

syrpuþings-lög, n. pl. a kind of entertainment.

systir (gen., acc., dat. systur, pl. systr), f. (1) sister; (2) sister of charity, nun.

systkin, n. pl. brother(s) and sister(s).

systkina-synir, m. pl. the sons of systkin, first male cousins.

systra-synir, m. pl. sisters’ sons.

systrunga, f. one’s mother’s sister’s daughter, female cousin.

systrungr (-s, -ar), m. one’s mother’s sister’s son, male cousin.

systur-barn, n. sister’s child, nephew, niece; -dóttir, f. sister’s daughter; -sonr, m. sister’s son.

sýja, f. line of hoards in a ship (komnar voru níu sýjur á hvárt borð).

sýja (only pret. pl. séðu, pp. séðr, sœðr), v. to fasten together (the outer planking in a ship or boat).

sýkjast (t), v. refl. to grow ill.

sýkn, a., s. dagr, a day on -which lawsuits and actions are permitted.

sýla (-da, -dr), v. to make stiff with ice (kuflinn var sýldr allr); impers., to turn into ice (sýldi hvern dropa, er inn kom); benjarnar sýldi, the wounds became stiff with cold.

sýn (pl. -ir), f. (1) the faculty of vision, sight (þau hafa ekki mál, enga s. né heyrn); þá er Hákon konungr kom í s. við bœinn, when king H. came within sight of the farm; hverfa at s., to be lost to sight, disappear (sól hvarf at s. ok gerði myrkt); er mér þat at s. orðit, er ek hefi opt heyrt frá sagt, I have seen with my eyes what I have often heard of; (2) vision (bar fyrir hann í svefni mikla s. ok merkiliga); (3) appearance, look (líkari eru þeir þursum at vexti ok at s. en menskum mönnum); fríðr sýnum, fair of face; at s., apparently (var þeim þar vel fagnat at s.).

sýna (-dá, -dr), v. (1) to show (hón bað hann s. sér sverðit); þú skalt enga fáleika á þér s., thou must show no signs of coldness; (2) refl., sýnast, to appear, seem (sýndist vitrum mönnum hann afbragð); s. e-m, to appear to one in a dream (honum sýndist þá hinn helgi Ólafr konungr); e-m sýnist e-t, one thinks fit; veitið mér gröpt slíkan sem yðr sýnist, give me such burial as you please.

sýndr, pp. (1) having eyesight, able to see (gamall ok s. lítt); (2) of weather, clear (í björtu veðri ok vel sýndu).

sýni, n. sight; til sýnis, for the sight’s sake; var hann sendr konungi til sýnis, as a curiosity; til sýnis e-s or um e-t, in proof of, as a sample of (til sýnis um mikilleika hestsins).

sýni-liga, adv. visibly; -ligr, a. (1) visible; (2) sightly (Þ. var mikill maðr ok sterkr ok hinn -ligsti); (3) advisable (nú þykki mér þat -ligast at fara aptr í ríki mitt).

sýning, f. showing, exhibition.

sýnn, a. (1) clear, evident, certain (þér skal sýn búhlífð í því vera); þótti öllum at sýnu ganga, at, all thought that it was clear, beyond doubt, that; dat. sing. ‘sýnu’ with a compar. a great deal, much (sýnu meiri, minni, betri, verri); with a superl., E. gekk upp sýnu fyrstr, far ahead; neut. ‘synt’ as adv. evidently, clearly (þik skortir sýnt við hann); (2) fit, likely; ef yðr þykkir eigi annat sýnna fyrir liggja en vera hér, if you have nothing better to do.

sýr (gen. sýr, acc. and dat. , pl. sýr), f. sow; also as a nickname.

sýra, f. sour whey.

Sýr-land, n. Syria; -lendingr, m. Syrian; -lenzka, f. the Syrian tongue; -lenzkr, a. Syrian, Syriac.

sýru-ker, n. a tub with sour whey.

sýsla (; older sýsta, sýstr), v. (1) to do, effect (E. konungr hafði mart sýst í landinu, þat er nytsemd var í); with dat., þá er hann hefir sýst eyrendum sínum, when he had done his errand; s. e-t at, to effect (þeir sýstu þat eitt at, at þeir sættust á víg Snorra); var svá til sýst, at, it was so arranged that; s. um e-t, to busy oneself with (hón sýsti um þörf gesta); (2) to procure, get (voru honum skjótt sýslaðir hestar).

sýsla, f. (1) business, work; hjón sátu þar, héldu á sýslu, busy at their work; ganga um sýslur manna, to go about as an overseer; (2) stewardship (hafa sýslu á Hálogalandi); (3) district, prefecture; also a diocese.

sýs-liga, adv. (1) briskly, speedily, quickly (fara, ríða -liga); (2) soon.

sýslu-fœrr, a. fit for work (vel -fœrr at flestu verki); -lauss, a. unemployed, idle; -leysi, n. idleness; -maðr, m. (1) worker (-maðr mikill ok starfsmaðr góðr); (2) bailiff, the king’s steward (at the same time justice and tax-gatherer).

sýta (-tta, -ttr), v. to lament or mourn for one (þeir sýttu hann sem dauðan); s. við e-u, to grumble at, grudge (sýtir æ gløggr við gjöfum).

sýti-ligr, a. sad (-ligr harmr).

sýting, f. wailing, mourning.

sæ-borg, f. sea-side town; -brattr, a. steep towards the sea; -bygð, f. coast-district; -byggjar, m. pl. coast-dwellers; -dauðr, a. dead at sea, drowned; cf. ‘sjódauðr’.

sæði, n. (1) seed (fœra niðr s.); (2) in pl., crops on the field.

sæ-farar, f. pl. sea-faring, voyages; -fœrr, a. (1) sea-worthy (skip -fœrt); (2) fit for sea-faring (veðr hvast ok eigi -fœrt); -föng, n. pl. stores from the sea; -garpr, m. sea-champion (var hann ok inn mesti sægarpr sjálfr); -hafa, a. indecl. driven out of one’s course (verða -hafa).

sæing, f. bed, = sæng.

sæing, f. sacrifice, sacrificial beast.

sæ-karl, m. sea-carl, raftsman; -kona, f. mermaid; -konungr, m. sea-king (vóru margir -konungar, þeir er réðu liði miklu ok áttu engi lönd); -kvikendi, n. sea-beast; -kyrra, f. sea-calm, smooth sea (þeir reru í logni ok sækyrru).

sæla, f. bliss, happiness (eilíf s.).

sæla (-da, -dr), v. to bless.

sæl-borinn, pp. high-born.

sælda, v. to bolt, sift (s. mjöl).

sældar-líf, n. happy life; -staðr, m. happy place.

sæ-lið, n. help at sea (rendered to a ship in distress).

sæligr, a. = sælligr (sæligt setr).

sælingr (-s, -ar), m. wealthy man.

sæll, a. (1) in good circumstances, well-off, well to do; sælir ok fátœkir, wealthy and poor; (2) happy, fortunate (þrællinn mælti þat jafnan, at hann þættist s., ef Otkell ætti hann); in greeting, kom heill ok s., frændi!; (3) poor (ek hefi eigi kýst kerlinguna sælu inni); (4) of a saint, blessed (hinn sæli Magnús jarl).

sæl-liga, adv. blissfully; -ligr, a. happy, blissful; -lífi, n. life of enjoyment, luxury; -lífr, a. living a life of enjoyment, voluptuous.

sælu-dagar, m. pl. ‘days of bliss’, the Ember days; -hús, n. hospice (in deserts and mountains to receive travellers); -setr, n. = -hús; -skip, n. ferry-boat; -songr, m. a mass for one’s soul; -vika, f. Ember week (= sæludaga-vika).

sæ-lægja, f. mist on the sea (logn mikil, þokur, ok sælægjur); -lægr, a. lying on the sea (myrkvi -lægr).

sæng, older form sæing (gen. sængr or sængar; pl. sængr), f. (1) bed (kona liggr í sænginni); byggja eina s., to sleep in the same bed; (2) childbed (andast á s.).

sængar-för, -kona, etc., = sængr-.

sængr-för, f. child-bed (kona hans var þá önduð af -för); -klæði, n. pl. bed-clothes; -kona, f. woman in childbed; -stokkr, m. bed-side.

sær (gen. sævar), m. sea (øxn gengu upp ór sænum), = sjár, sjór.

sær (-sæ, -sætt), a. seen (auð-sær, ein-sætt).

særa (-ða, -ðr), v. to wound; s. e-n sári, to inflict a wound upon; recipr. særast, to wound one another.

særing, f. wounding.

sæ-sjúkr, a. sea-sick; -skip, n. sea-ship; -skrímsl, n. sea-monster.

sæta (-tta, -tt), v. (1) to sit in ambush for, waylay, with dat. (hann ætlar at s. yðr, þá er þér farið sunnan); to watch for an opportunity (þessu sætir Sturlaugr ok høggr); (2) to undergo, expose oneself to, suffer (vildu þeir heldr rýma land en eptir sitja ok s. afarkostum af konungi); (3) to bring about, cause, with dat.; s. áhlaupum við e-n, to attack one; s. vélræðum við e-n, to scheme against one; (4) to amount to, be equivalent to (E. var þar at búi sínu, svá at þat sætti vetrum eigi allfám); s. tíðindum, to be important news, be of importance (er þat komit til eyrna mér, er mér þykkir stórtíðindum s.); s. ráði, to be advisable (litlu ráði þykkir mér s. ferð þessi); s. sannindum ok réttindum, to regard truth and right; hann spurði, hví (= hverju) þat sætti, he asked how it came about, what was the reason.

sæta, f. a woman whose husband has gone out of the country.

sæti, n. (1) seat; vísa e-m til sætis, to assign a seat to one; (2) hay-rick (brjóta ofan s.).

sætis-stóll, m. a chair of state.

sætr, n. pl. mountain pastures (til sætra ok í bygðinni), = setr.

sæ-tré, n. pl., poet. ‘sea-trees’, ships.

sætt, a. n. so that one can sit; setit er nú meðan s. er, we have sat as long as we could.

sætt (pl. -ir), f. reconciliation, agreement (s. þeira konungs ok Erlings), = sátt.

sætta (-tta, -ttr), v. to reconcile (s. e-n við e-n); refl., sættast, to come to terms; s. á málit, to come to an agreement in the matter.

sætta-brigði, n. breach of an agreement; -laust, a. n. without truce.

sættar-boð, n. = sáttarboð; -bréf, n. written evidence of agreement; -efni, n. basis of an agreement; -fundr, peace-meeting; -gørð, f. = sáttargørð; -orð, n. pl. words of peace, mediation; -rof, n. breach of an agreement; -stefna, f. = -fundr.

sætta-umleitan, f. = sáttarumleitan.

sætt-fúss, a. willing to come to terms or make peace.

sættir, m. peace-maker, reconciler.

sævar-, gen. from ‘sær’; -bakki, m. sea-beach; -borg, f. a castle on the sea; -djúp, n. the deep sea; -gangr, m. the swell of the sea, the sea running high; -hamrar, m. pl. sea-crags.

sœfa (-ða, -ðr), v. (1) to put to death, kill, esp. a sacrificial beast (sœfð vóru þau kvikendi, er goðunum var fórnat); (2) refl., sœfast, to be killed; s. á sverðinu, spjótinu, to be killed by a sword or spear thrust through the body (sœfist hón á sverðinu ok deyr).

sœfari, m. sacrificing priest.

sœfing, f. sacrifice (s. guðs lambs).

sœgr (pl. -ir), m. (1) wet weather, rain; (2) tumult, uproar (s. mikill er í bœnum ok lið allt ölótt); (3) shred [rífa líkanna í sœgi sundr].

sœkja (sœki, sótta, sóttr), v. (1) to seek (hann ætlar at s. sér kirkjuvið ok siglir þegar á haf); þangat sœkir þik engi, no one will seek thee thither; s. heilræði ok traust at e-m, to seek good counsel and help from one; s. um liðveizlu við e-n, to call on one for support; (2) to go to fetch (B. átti erendi yfir fjörð at s. skjöldu sína ok vápn); s. e-t í e-n stað or til e-s staðar, to go to a place to fetch a thing (s. grös upp í hlíð, vatn til lœkjar); (3) to visit, come to (enn aldna jötun ek sótta); s. e-n heim, to come to see one, visit one in his home; s. þing, to attend or frequent á þing; s. e-n at liðveizlu, um liðveizlu, to call on one for support; (4) to attack, assail (s. e-n með vápnum; þessir munu s. oss með eldi); s. e-n heim, to fall upon one in his house (Gunnar sóttu heim þeir höfðingjar, er …); (5) to catch, overtake (nú fiðr hann geldingaflokk ok fær eigi sótt); (6) to overcome, master (munu þeir mik aldri fá sótt, meðan ek kem boganum við); to carry, take (eigi mun eyin sótt verða); (7) to pursue; þeir sækja ferðina knáliga, they push on doughtily; s. fast róðrinn (sundit), to pull (swim) hard; (8) to prosecute, in a lawsuit (s. e-n sökum, s. e-n til fullra laga); sótti K. til lands at Móeiðarhváli, K. laid claim to the land at M.; s. sök, mál, to carry on a suit; skalt þú s. þær sakir báðar, both these suits thou shall take up; s. mál til laga, to follow up a suit at law; (9) to pass over (býðr þeim at s. fjallit norðr í bygð); var áin all-ill at s., the river was very bad to cross; (10) absol. to proceed, go, advance (þeir stíga af hestunum ok sœkja upp á hólinn); er hann sótti langt austr, when he had advanced far eastward; s. á fund e-s, to go to see one; s. at, s. á, to attack (s. á borg); to urge the matter, insist (Þ. sótti á því meirr, en G. fór undan); s. eptir e-m, to pursue (Egill sótti þá eptir þeim); s. fram, to advance, go forward, in battle (E. sótti þá fram ok hjó til beggja handa); s. til e-s staðar, to frequent a place (til Túnsbergs sóttu mjök kaupmenn); (11) refl., sœkjast, to advance, of a work in hand (en er á leið vetrinn, sóttist mjök borgargørðin); to be passed, of a road or distance; nú er meir en hálf-sótt, more than half-way; sóttist þeim seint skip þeira Hrúts, they were slow in boarding Hrut’s ship; þeir ætla, at þeim muni illa s. at vinna oss, they think it will be a hard struggle to master us; recipr., to seek one another sœkjast sér um líkir, birds of a feather flock together; to attack one another, fight (þeir nafnar sóttust lengi).

sœkjandi, m. prosecutor.

sœla (-da), v. to slake (s. þorsta).

sœma (-da, -dr), v. (1) to honour; ef hann vildi s. hann í nökkuru léni, if he would honour him with (the grant of) a fief; (2) s. við e-t, to put up with, bear with (hann þóttist eigi mega s. við skap hennar); s. við heiminn, to conform to the world; s. við e-n, to attend, wait on (þú, kerling, skalt s. við gestinn).

sœmd, f. (1) honour; fá, hafa s. af e-u, to get, have honour from a matter; gera, veita e-m s., to do, show honour to one; (2) redress for loss or injury (þóttist Þórarinn enga s. hafa fyrir víg Þorvalds bróður síns).

sœmdar-atkvæði, n. honourable mention; -auki, m. increase of honour; -boð, n. honourable offer; -ferð, f. honourable journey (fara -ferð); -fýst, f. ambition; -för, f. = -ferð; -hlutr, m. (share of) honour (hafa -hlut af e-u); -klæði, n. robe of honour; -lauss, a. honourless; -maðr, m. honourable man, man of distinction (munt þú þar þykkja -maðr, sem þú ert); verða e-m at -manni, to do honour to one; -mál, n. honourable mention; -nafn, n. title of distinction; -ráð, n. honourable match; -skaði, m., -spell, n. dishonour; -seti, n. seat of honour; -tákn, n. mark of honour; -vald, n. privileged power; -vœnligr, a., promising honour.

sœmi-leikr, m. becomingness, propriety; -liga, adv. honourably, becomingly; -ligr, a. honourable, becoming; -ligr kaleikr, a costly chalice.

sœm-leitr, a. fine to look at.

sœmr, a. becoming, befitting (þér er sœmra sverð at rjóða).

sœnskr, a. Swedish, = svenskr.

sœra (-ða, -ðr), v. (1) to conjure, adjure (ek særi þik við alla krapta Krists); (2) to exorcize (s. djöfla frá óðum mönnum).

sœri, n. pl. oaths, swearing (rjúfa s.).

sœring (pl. -ar), f. exorcism.

sœringa-maðr, m. exorcist.

sœrr, a. to be sworn, of an oath (hann sór þeim eiðinn ok sagði þó, at eigi mundi vel s. vera).

sœta, f., sœti, n. sweetness.

sœt-leikr, m. sweetness; -liga, adv. sweetly; -ligr, a. sweet (-lig rödd).

sœtr, a. sweet (s. ilmr); þótti mér sløkkt it sœtasta ljós augna minna, the sweetest light of my eyes.

söðla (), v. to saddle (ok bað hann s. hesta þeira); fig., s. e-u á e-t or á ofan, to add one (affront) to another (Björn söðlar því á ofan, at hann kvað vísu þessa).

söðla-búr, n. saddle-room.

söðul-bogi, m. saddle-bow; -fjöl, f. saddle-board, saddle-tree; -gjörð, f. saddle-girth; -hringja, f. saddle-buckle; -klæði, n. saddle-cloth.

söðull (pl. söðlar), m. saddle; leggja söðul á hest, to saddle a horse.

söðul-reiði, n. saddle-harness; -reim, f. saddle-strap; -treyja, f. saddle-cloth (?).

sög (gen. sagar, pl. sagar), f. saw.

sögn (gen. sagnar, pl. sagnir), f. (1) speech, opp. to ‘þögn’ (s. eða þögn haf þér sjálfr í hug); (2) tale, report, news (konungr varð allreiðr, þá er hann heyrði þessa s.); þat er s. manna, at, people say, the story goes, that; nauðga e-m, pína e-n, til sagna, to force one to confess, by torture; (3) host of men (cf. ‘skipssögn’).

sögu-, gen. from ‘saga’; -bók, f. saga-book, volume of sagas; -efni, n. materials for a saga; -ligr, a. worth telling, important; -ljóð, n. pl. historical poems; -maðr, m. (1) informant, authority; (2) the hero of a tale; -sögn, f. tradition.

sög-vísi, f. tattling propensity.

sök (gen. sakar, pl. sakar or sakir), f. (1) charge, the offence charged; sönn s., a true charge; gera sakar á hendr sér, to incur charges; gera sakir við e-n, to do offence or harm to one; sannr at s., proved (found) guilty; gefa e-m (upp) sakir, to remit a charge; gefa e-m s. (sakar) á e-u, gefa e-m e-t at s., to make a charge against one; fœrast undan sökum, to plead not guilty; vera (bundinn) í sökum við e-n, to have done offence to one (konungr tók stór gjöld af bóndum þeim, er honum þóttu í sökum við sik); (2) suit, action, in court; eiga s. á e-u, to have a ground for complaint; ek á sjálfr s. á því, that is my own affair; sækja e-n sökum, to prosecute one; svæfa allar sakar, to settle all causes; fara með sökina, to conduct the suit; segja fram sök sína, to declare ones suit; (3) effect; hafa ekki at s., to effect nothing; tók Þóroddr þá at vanda um kvámur hans, ok hafði ekki at s., but to no effect; (4) cause, reason (þótti konungi sakir til, þótt hann hefði eigi komit); fyrir hverja s., for the sake of what, why? fyrir þá (þessa) s., for that reason, therefore; af þeim sökum, from that cause (svá lauk þessu, at húsfreyja lézt af þeim sökum); fyrir e-s sakir or sökum, for the sake of, because of; fyrir ástar sakir, for love’s sake; with respect to (skyldi boðit verða sem vegligast, bæði fyrir tilfanga sakir ok fjölmennis); fyrir mínum sökum, for my sake, for my part; um sakar þínar, for thy sake; of time, um nokkurra nátta sakir, for a few nights; of (um) stundar sakir, for a while; um sinns sakir, for this once; um nætr sakir, for one night; sakir e-s, sökum e-s = fyrir sakir e-s, fyrir sökum e-s.

søkkva (søkk; sökk, sukkum; sokkinn), v. to sink (skútan sökk niðr með öllum farminum).

søkkva (-ta, -t), v. to sink, make to sink, with dat. (reru þeir menn út á fjörð ok søktu þar niðr kistunni); refl., søkkvast, to sink down (ormrinn søktist í sæinn).

sökótt, a. n., in the phrase, eiga s. við e-n, to have many quarrels with (á ek s. við fólkit).

söknuðr, m. = saknaðr.

sök-tal, n. = saktal.

söku-dólgr, -nautr, m. a person with whom one is at variance, enemy, adversary.

sök-vörn, f. defence in a suit.

söl (gen. sölva), n. pl. an edible seaweed, dulse.

sölu-, gen. from ‘sala’; -váð, f. a piece of common stuff, wadmal.

söluváðar-brœkr, f. pl., -kufl, m., -kyrtill, m. breeks, cowl, kirtle made of ordinary stuff (söluváð).

sölva-fjara, f. beach where dulse is gathered, dulse-gathering (vera í -fjöru); -kaup, n. purchase of dulse.

söndugr, a. sandy, = sendinn.

söng-bók, f. song-book, chant-book; -fœri, n. musical instrument; -hljóð, n. pl. singing, music; -hljómi, m. sound of music; -hús, n. choir; -íþrótt, f. = -list.

söngla (), v. to make a jingling or ringing sound (spratt járnit á gólfit, svá at sönglaði við).

söng-list, f. art of music; -maðr, m. singer; -mær, f. (1) singing maid; (2) a kind of bell; -nám, n. instruction in music.

söngr (-s, -var), m. (1) singing, music (heyra fagran söng); (2) song, lay (upphaf sönganna).

söng-raust, -rödd, f. singing-voice; -tól, n. pl. = -fœri.

söngvinn, a. given to singing.

sørvi, n. necklace (steina-sørvi).

© Tim Stridmann